رفتن به محتوای اصلی

اقلیت‌های دینی

نام‌های دیگر: اقلیت‌های مذهبی، اقلیت‌ها

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

یهودیان، مسیحیان و زرتشتیان و حقوق و جایگاه آنان در جامعهٔ اسلامی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نامه در پاسخ به استفتاء اصناف قم (تلگراف عَلَم)— ۱۳۴۱/۰۹/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۴۱ تا ۱۳۶۲
۱۳۴۱۱۳۶۲

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۵۸ پاراگراف)

احترام و آزادی اقلیت‌های مذهبی در اسلام

… ببینیم که شما بهتر رفتار می‌کنید با اقلیتهای مذهبی یا اسلام بهتر رفتار کرده است؟ تو که هم اقلیت مذهبی و هم اکثریت مذهبی را داری پایمال می‌کنی و از بین می‌بری! تو که همه حقوق بشر را در ایران از بین بردی. تو نه مُسْلم را گذاشتی آزاد باشد نه غیرِ مُسْلم را. اقلیتهای مذهبی در اسلام احترام دارند، آزادند. احترام دارند. مثل اینها می‌گویند که- هی می‌آیند سوال می‌کنند- خوب، اگر چنانچه حکومتِ اسلام شد، با اقلیتهای مذهبی چه می‌کنید؟ این برای این است که هی تزریق شده به ایشان که اگر این طور شد، قتل عام می‌کنند مثلًا یهودیها را! قتل عام می‌کنند نصارا را! قتل عام می‌کنند زرتشتیها …

نبود سابقهٔ قتل‌عام اقلیت‌ها در حکومت اسلامی

در کدام وقت اتفاق افتاده است که در اسلام وقتی که در یک مملکت اسلامی که در حال جنگ نبوده و در حال صلح بوده و در حال چه بوده، اقلیتهای مذهبی را قتل عام کرده باشند یا قتل کرده باشند؟! این همین اقلیت مذهبی است که وقتی که یک زن یهودی‌ را، ذِمّی را خلخالش را می‌بَرَند، حضرت امیر می‌گوید اگر انسان بمیرد این ارزش دارد که آدم بمیرد، وقتی بشنود که یک زن ذمی را- یک زنی که در پناه اسلام بوده است- اینها خلخال را از پایش کشیدند. یک همچو اسلامی و یک …

آزادی اقلیت‌های مذهبی در انجام فرایض و وظیفهٔ حکومت اسلامی در حفظ حقوقشان

بله، تمام اقلیتهای مذهبی در حکومت اسلامی می‌توانند به کلیه فرایض مذهبی خود آزادانه عمل نمایند و حکومت اسلامی موظف است از حقوق آنان به بهترین وجه حفاظت کند.

برخورداری کامل اقلیت‌های مذهبی از حقوق خود در حکومت آینده

- خواست ملت را نمایندگان منتخب او به تصمیم و تدبیر سیاسی و رهبری سیاسی دور از فساد و خدمتگزار مردم تبدیل می‌کنند. اقلیتهای مذهبی به بهترین وجه از تمام حقوق خود برخوردار خواهند بود.

آزادی و بهره‌مندی از حقوق طبیعی در اسلام

- اسلام بیش از هر دینی و بیش از هر مسلکی به اقلیتهای مذهبی آزادی داده است. آنان نیز باید از حقوق طبیعی خودشان که خداوند برای همه انسانها قرار داده است، بهره‌مند شوند. ما به بهترین وجه از آنان نگهداری می‌کنیم. در جمهوری اسلامی کمونیستها نیز در بیان عقاید خود آزادند ...

احترام به عقاید مذهبی دیگران و بهبود شرایط اقلیت‌ها پس از سرنگونی دیکتاتوری

- رژیم شاه، با اقلیتهای مذهبی رفتاری بهتر از رفتار با مسلمانان ندارد. ما طبیعتاً نسبت به عقاید مذهبی دیگران، بیشترین احترام را پس از سرنگونی دیکتاتوری و استقرار یک رژیم آزاد می‌گذاریم، شرایط حیات برای اکثریت مسلمان و اقلیتهای مذهبی بسیار خوب خواهد شد.

پشتیبانی حکومت امیرالمؤمنین (ع) از پیروان مذاهب رسمی

شما در تاریخ شاید دیده باشید که وقتی که لشکر معاویه آمد و چند نفر را چه کرد و یکی از زنهای اهل مذاهب رسمی را، آن، خلخال را از پایش درآورد، حضرت امیر که [رئیس‌] حکومت آن وقت بود- به حسب نقل- فرموده است که شنیدم خلخال از پای یک کسی که با اسلام است و تابع اسلام است درآورده‌اند و اگر کسی در این امر بمیرد، این را نباید ملامت کرد[1]. این طور پشتیبان است.

امید به زندگی اقلیت‌های مذهبی رسمی با رفاه زیر لوای اسلام

… باز تحکیم بشود این وحدت. و تمام افراد این مملکت در صدد این باشند که برای این کشور خدمت کنند و خدمتگزاری به اسلام و کشور اسلامی داشته باشند؛ تا اینکه این سال بر همه ما نوروز باشد و بر همه ما مبارک باشد و پیروزی اسلام در این سال ان شاء الله تحقق پیدا بکند؛ و تمام اقلیتهایی که در این کشور هستند، اقلیتهای مذهبی که در این کشور هستند و رسمی هستند، در زیر لوای اسلام با رفاه و آسودگی زندگی کنند.

رعایت یکسان مصالح اقلیت‌ها به اقتضای اسلام

لازم نیست که انسان وقتی که در یک مطلبی مخالف یک کس دیگری است، دشمن او هم باشد. همه مسلمان، همه مومن، همه اهل این کشور و همه مصلحت این کشور را می‌خواهید و ما و شما هم مصلحت اسلام را می‌خواهیم و هم مصلحت این اشخاصی که در دار الاسلام زندگی می‌کنند و تحت لوای اسلام هستند، از نمایندگانی که سایر اقلیتها هستند و مصالح آنها [را می‌خواهیم‌]. اسلام اقتضای این را می‌کند که مصالح همه در نظر گرفته بشود و علی السواء هم در نظر گرفته بشود. همه اهل این مملکت هستند، حق دارند در این مملکت و شما هم وکلای این مملکت هستید و می‌خواهید خدمت بکنید. هر یکی‌تان وکیل همه هستید و هر یکی‌تان باید مصالح همه مملکت را در نظر بگیرید.

رفتار مسالمت‌آمیز اسلام با پیروان ادیان و نمونهٔ امیرالمؤمنین (ع)

… نمی‌شوند. این برای کوشش انبیاست. اگر این کوشش از انبیا نبود آن وقت معلوم می‌شد چه خبر است این دنیا. و ما مع الاسف تا کنون در هیچ عصری ندیدیم که مردم به اسلام آن طوری که هست آشنا باشند. شما گمان نکنید که الآن هم ما باز یک مملکت اسلامی داریم به معنای حقیقی‌اش. اسلام اگر تحقق پیدا بکند ان شاء الله آن وقت شما خواهید دید که با مسیحیّین، با سایر اقوام چه خواهد کرد و با آنها با چه سِلمی، با چه مسالمتی، با چه محبتی رفتار خواهد کرد. خوب، این رئیس مذهب ما حضرت امیر- سلام الله علیه- هست که وقتی می‌شنود که یک زن ذمی را که یهودی شاید بوده است، این را خلخال از پایش لشکر کذا درآوردند، آن قدر ناراحت می‌شود، که می‌گوید اگر انسان بمیرد در یک همچو امری، سزاوار است. یک همچو حکومتی است، و چنانچه یک حکومت اسلامی به آن طوری که اسلام‌ می‌خواهد، آن طوری که خدای تبارک و تعالی می‌خواهد در ایران و در سایر جاها تحقق پیدا بکند، دیگر ظلم درش بسته می‌شود، تعدیات درش بسته می‌شود. حکومتها دیگر نمی‌توانند ظلم کنند و نمی‌کنند و ارتشیها …

برخورداری از حقوق قانونی، رفاه و آزادی در حکومت اسلامی

جواب: بسم الله الرحمن الرحیم. اقلیتها یک وقت گفته می‌شود به اقلیتهای مذهبی که در ایران این اقلیتها هست. آنها با سایر افراد ایران در همه چیز مشترک و حقوقشان به حسب قوانین داده می‌شود. و در حکومت اسلامی آنها در رفاه و آسایش و آزادی هستند. و یک وقت گفته می‌شود و مراد این است که طوایفی که در ایران هستند، مثل کرد و لر و ترک و فارس و بلوچ و امثال اینها. این را البته من میل ندارم که اسمش را اقلیتها بگذارند. برای اینکه این کانّه یک جدایی بین برادرها از آن فهمیده می‌شود و در اسلام همچو جدایی ابداً …

رفاه اقلیت‌های مذهبی در سایهٔ احکام اسلام و نفی ظلم در اسلام

… خودتان را حفظ کنید. یک عده اقلیت، خیلی اقلیتی که هر چه هم نصیحتش بکنید برایشان فایده ندارد، اینها را به چیزی حساب نکنید. و من امیدوارم که همه قشرهای ملت، همه جاهای مملکت توجه بکنند به اینکه رژیم جمهوری اسلامی یعنی، احکام اسلام. احکام اسلام برای همه خوب است. احکام اسلام برای حتی اقلیتهای مذهبی به قدری رفاه ایجاد خواهد کرد که اینها خوابش را نمی‌بینند. ظلم حتی به یک نفر آدمی که منحرف است، اسلام جایز نمی‌داند. اصلًا ظلم پایه کن شده است در اسلام. و شما هم مطمئن باشید که چنانچه این اتکال به خدا را حفظ بکنید، و توجه به خدا را، و این وحدتتان را حفظ بکنید و این نهضت را همین طور گرم نگه دارید، ان شاء الله که امیدوارم که بزودی پیش ببرید. و اما راجع به شما، طولانی شد. ولی خوب حالا چند کلمه‌ای: [یکی از حضار: …

رعایت حقوق مسیحیان، یهودیان و زرتشتیان در اسلام

… هستیم، و در مادیات و در حکومت هم یک حکومت اسلامی، یک حکومت عدل؛ که حکومتها تابع مردم باشند و حکومتها برای مردم باشند نه مردم، برای حکومتها. حکومت اسلامی حکومتی است که، برایِ مردم خدمتگزار است؛ باید خدمتگزار باشد. در اسلام ما بین اقشار ملتها هیچ فرق نیست. در اسلام حقوق همه ملتها مراعات شده است: حقوق مسیحیین مراعات شده است؛ حقوق یهود و زرتشتیین مراعات شده است؛ تمام افراد عالم را بشر می‌داند، و حق بشری برای آنها قائل است؛ تمام عالم را به نظرِ محبت نگاه می‌کند؛ می‌خواهد عالم مستضعفین نجات پیدا کنند، می‌خواهد تمام عالم روحانی بشوند، تمام عالم به عالِم قدس نزدیک بشوند. اسلام برای نجات مردم بشر آمده است که از این علایق …

رعایت حقوق و احترام اسلام به اقلیت‌های مذهبی

… است.[5] کسی که تقوا دارد امتیاز دارد، کسی که روحیات خوب دارد امتیاز دارد؛ اما امتیاز به مادیات نیست، امتیاز به داراییها نیست. باید این امتیازات از بین برود؛ و همه مردم علی السّواء هستند با هم و حقوق تمام اقشار به آنها داده‌ می‌شود. و همه در حقوق مساوی هستند. اقلیتهای مذهبی حقوقشان رعایت می‌شود؛ اسلام به آنها، برای آنها احترام قائل هست. برای همه اقشار احترام قائل است. کردها و سایر چیزها- سایر دستجاتی که هستند و زبانهای مختلف دارند، اینها همه برادرهای ما هستند و ما با آنها هستیم و آنها با ما هستند؛ و همه اهل یک ملت و اهل یک مذهب هستیم و من امیدوارم که در بعضِ جاهای مختلفی که در ایران، بعضِ …

احترام به همهٔ اقلیت‌های مذهبی در هر کجا

- اتحاد جماهیر شوروی هم یکی از کشورهایی است که منابع کشور ما را به تاراج می‌برد؛ او گاز ایران را می‌برد، او همیشه طرفدار شاه بوده است. ما به تمام اقلیتهای مذهبی احترام می‌گذاریم، در هر کجا که باشند.

آزادی و رفتار عادلانه با ارامنه در حکومت اسلامی

- بله؛ ارامنه که در آنجا هستند سابقه دارند و همیشه اینها وضعشان مثل سایر مردم بوده که در ایران بودند و مشغول زراعت و کسب و کارند. بعدها هم آنها از همه آزادیها بهره‌مند خواهند بود و با آنها با کمال عدالت رفتار خواهد شد.

تعیین نمایندگان اقلیت‌های مذهبی با آرای جداگانهٔ خودشان

- اشخاص باید امین و مذهبی باشند و یا وجهه‌های ملی که مذهبی هستند، اما غیر مسلمین، اقلیتهای مذهبی، آنها علی حده خودشان آرا دارند و همان طور طبق آرای خود تعیین خواهند کرد.

ناتوانی اقلیت‌ها در اخلال در یکپارچگی اکثریت مسلمان

- اولًا بیش از نود درصد مردم ایران مسلمان هستند و اقلیتها در برابر آنان و در برابر یکپارچگی آنان نمی‌توانند اخلال کنند. و ثانیاً چه کسی از ظلم شاه در امان بوده است که امروز به ندای او پاسخ بگوید، خواه مسلمان و یا غیر مسلمان.

آزادی کامل اقلیت‌های مذهبی در دولت اسلامی

- دولت اسلامی یک دولت دموکراتیک به معنای واقعی است و برای همه اقلیتهای مذهبی‌آزادی به طور کامل هست و هر کس می‌تواند اظهار عقیده خودش را بکند. و اسلام جواب همه عقاید را به عهده دارد و دولت اسلامی تمام منطقها را با منطق جواب خواهد داد. و اما من هیچ فعالیت در داخل خود دولت ندارم و به همین نحو که الان هستم، وقتی هم که دولت اسلامی تشکیل شود، نقش هدایت را دارم.

احترام و رعایت حقوق مردم و اقلیت‌های مذهبی در جمهوری اسلامی

- با قیام انقلابی ملت، شاه خواهد رفت و حکومت دموکراسی و جمهوری اسلامی برقرار می‌شود. در این جمهوری یک مجلس ملی، مرکب از منتخبین واقعی مردم، امور مملکت را اداره خواهند کرد. حقوق مردم- خصوصاً اقلیتهای مذهبی- محترم بوده و رعایت خواهد شد. با احترام متقابل نسبت به کشورهای خارجی عمل می‌شود. نه به کسی ظلم می‌کنیم و نه زیر بار ظلم می‌رویم. کشور در حال حاضر ورشکست شده است و همه چیز از بین رفته است. با استقرار جمهوری اسلامی ساختمان واقعی و حقیقی کشور شروع خواهد شد.

رد تهمت‌های رژیم به اسلام دربارهٔ حقوق اقلیت‌های مذهبی

و مطلبی را که شدیداً باید بدان توجه داشت اینکه: ما پس از رفتن پایگاه ظلم، به برکت احکام مترقی اسلام، برنامه اساسی خود را اعلام می‌نماییم، و در آن وقت خواهند دید که آنچه خائنین به اسلام نسبت داده‌اند- چه در موضوع حقوق اجتماعی زنان و چه حقوق اقلیت‌های مذهبی و چه سایر مسائل- جز تهمتی ناجوانمردانه چیزی نبوده است، و بلندگوهای شاه در خارج و داخل برای انحراف افکار و توقف یا شکست نهضت دست به این تبلیغات مسموم زده‌اند. امید است در آینده نزدیکی، پس از برچیده شدن بساط ظلم و ظالم، مسائل ما در جمیع ابعادش روشن شود.

رد ادعای سوگند اقلیت‌ها به کتاب خود در مجلس

2- آنچه ایشان نوشته‌اند که در مجلس، اقلیتهای مذهبی به کتاب خودشان قسم یاد می‌کردند، اشتباه است و هیچ گاه کتاب منسوب به زرتشت و سایر کتب منحرفه را در مجلس نمی‌آوردند. صورت قسم نامه نیز شاهد است که تمام وکلا به یک نحو قسم یاد می‌کردند.

به میدان آمدن در پی توده‌های اسلامی در انقلاب

و به ملت عزیز و توده‌های میلیونی ایران عرض می‌کنم که هیچ انقلابی بدون شهادت خواهی و فداکاری و سختی و گرانی و فشارهای مادی موقت تحقق نیافته، و پس از این نیز تحقق پیدا نخواهد کرد. ولی با مقایسه با انقلابهای دیگر، هیچیک از انقلابها چون انقلاب اسلامی ایران برای محتوای اسلامی خود، که توده‌های اسلامی را به دنبال خود کشید و به دنبال آن سایر هم میهنان همچون اقلیتهای مذهبی به میدان آمدند و ملت بحمد الله تعالی با یکپارچگی به پیروزی رسید، پیروزی آن چنانی‌ای که جهان را تکان داده است و موج آن سراسر جهان را فرا گرفته است کم ضایعه‌تر و پرثمرتر نبوده است. و اگر هیچ نبود جز مطرح شدن اسلام در جهان و به عزا نشاندن ابرقدرتها و ستم‌پیشگان، برای ملت عزیز افتخاری بزرگ کسب گردیده بود. و اکنون برای حفظ این افتخار بزرگ صبر و بردباری و کوشش و مجاهده لازم است. و شما بحمد الله تعالی تا کنون به تکلیف اسلامی و ملی و میهنی …

انتخاب قانونی اقلیت‌های رسمی غیرمسلمان

البته اقلیت‌های رسمی غیر مسلمان قانوناً انتخاب می‌شوند پس مردم، افرادی را که تعیین می‌کنند باید سعی در شناسایی آنها نموده و قبل و بعد از انقلابشان را در نظر بگیرند و بعد رای دهند. پس مساله خوب بودن خود شخص است نه اینکه از یک دسته خاصی باشد، نه اینکه اهل علم باشد، حزبی باشد، بازاری باشد، این‌ها دیگر شرط نیست، عمده موازین است که قانون و اسلام تعیین کرده است. ما باید مجلس را نگه داریم.

پایبندان به جمهوری اسلامی با شور و شوق در ادامهٔ نهضت

… داخلی موفق بشوند به آن طرحهای شیطانی خودشان و نه هجوم خارجی بتواند به این ملت آسیب برساند. سرتاسر ایران ملتی است که همان طور که در اول نهضت، حاضر در صحنه بودند و با حضور خودشان بیمه کردند این کشور را و اسلام را، الآن هم در سرتاسر کشور همه حضور دارند در صحنه. آنها که خیال کردند یا تبلیغ می‌کنند به اینکه مردم دیگر در آن مسائل اسلامی و در جمهوری اسلامی سست یا بی‌تفاوت [اند] و در بعضی تبلیغات هم هست که مخالف شده‌اند، مردم از جمهوری اسلامی رو برگردانده‌اند، اینها بیایند ببینند سرتاسر کشور اسلامی را، زن و مرد مسلمان این کشور را، و زن و مرد تمام فرق مختلفه‌ای که در این کشور هست- الّا بعض ریشه‌های پوسیده از رژیم سابق یا بعضی سرسپردگان به شرق و یا سرسپردگان به غرب که اینها قابل توجه نیستند- تمام مسلمانها و کسانی که از اقلیتهای مذهبی هستند و پایبند به جمهوری اسلامی هستند، تمام اینها در سرتاسر کشور، با همان شور و شوقی که در اول نهضت داشتند، امروز هم به همان نحو در ادامه نهضت شور و شوق دارند. شما که از سرحدّات، از ماکو، دورترین نقاط کشور، به اینجا آمده‌اید، کی شما را الزام به آمدن کرد و کی شما را به زور وادار کرد که بیایید و اظهار کنید که ما برای اسلام همان طور که از اول بودیم حالا هم هستیم؟ این جز آن حس اسلامی شما و ایمان واقعی شما چیز دیگری هست؟ …

امکان تشکیل شوراهای جداگانه برای غیرمسلمانان

… در کارهایشان؛ ایمان حقیقی داشته باشند؛ متعهد باشند نسبت به احکام اسلام؛ سوابق خلاف و سوء نداشته باشند. از روحانیین هم باید تعیین بشود. از اهل بازار هم باید باشد. از آن صنفهای دیگر هم باید باشد. لکن، همه باید در این معنا شرکت داشته باشند که مُسْلِم [باشند]. و البته آنهایی که غیر مسلم هستند برای خودشان شوراهایی ممکن است تعیین کنند، لکن مسلم و متعهد به اسلام متعهد به این نهضت؛ معتقد به این نهضت؛ مخالف با طاغوت، انحراف چپ و راستی نداشته باشد. نه به طرف آن گروه سرمایه داری برود؛ نه به طرف چپ باشد، مستقیم، اسلامی، دلسوز برای این ملت. اگر مسلمان باشد و متعهد باشد، آن برای ملت دلسوز است؛ خیانتکار نیست؛ با امانت کارش را انجام می‌دهد؛ هر …

اعلام پیوستگی با اقلیت‌های مذهبی

ما پیوستگی خودمان را به اقلیتهای مذهبی اعلام می‌کنیم. ما برادری خودمان را به برادران اهل سنت اعلام می‌کنیم. دشمنان اسلامند که می‌خواهند ما را با برادرهای خودمان مختلف کنند. دشمنهای اسلام یا گول‌خورده‌هایِ از آنها هستند که در این وقت مخالفت ما بین دو دسته را اعلام می‌کنند. ما اعلام می‌کنیم وحدت کلمه مسلمین را. …

مشخص بودن سیاست جامعهٔ اسلامی در رابطه با اقلیت‌های مذهبی

… شخصی و سیاسی تحول بخشد و به غنای روحی انسان یاری دهد. اسلام قادر به ایجاد چنین تحولی هست. قوانین اسلام به نیازهای انسان پاسخ می‌گوید؛ این قوانین بسیار صریح و روشن هستند. اسلام روش و رفتار هر فرد را در برابر جامعه، طی قوانین خاصی مدون و تنظیم کرده است. اسلام چگونگی سیاست جامعه را در رابطه با اقلیتهای مذهبی، مشخص ساخته است. از این نظر قوانین اسلام واقعاً پیشرو و پیشاهنگ هستند. اگر قوانین اقتصادی اسلام اجرا شود، مملکت یک اقتصاد مترقی خواهد داشت.