رفتن به محتوای اصلی

اعیاد اسلامی

نام‌های دیگر: اعیاد دینی، عید، عیدهای اسلامی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

عیدهای اسلامی و جایگاه معنوی و اجتماعی آن‌ها.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار مسئولان و کارگزاران نظام— ۱۳۷۳/۱۲/۱۱

سیر زمانی

از ۱۳۷۳ تا ۱۳۹۴
۱۳۷۳۱۳۹۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

بنده هم این روز بزرگ و این عید اسلامی ممتاز و برجسته را به همه ملت عزیزمان و به امّت بزرگ اسلامی و بخصوص به شما حضّار محترمِ این مجلس، تبریک عرض میکنم. عید اسلامی، دارای معنای خاصی است و جهت اسلامی دارد. عید، یعنی مراسمِ همراه با شادی برای یک ملت و یک مجموعه، که در فواصل زمانی - سالی یکبار یا از این قبیل - تکرار میشود. هر عیدی باید معنا و جهت داشته‌باشد؛ چنان که اعیاد ملّی ملّتها هم، هر کدام جهت خاصی دارد. عید اسلامی، دو جهت دارد؛ که یک جهت آن توجّه به خدا و معنویت و دیگر جهتش تجمّع همه مسلمین، حول یک محور واحد است.
اساساً عید یعنی همین؛ روزی که در هر سال، به جهت خاصّی تکرار و تجدید خاطره میشود و برمیگردد. بهترین عیدها، آن عیدی است که مضمونی داشته باشد، پیامی به ما بدهد و راهی را جلوِ ما باز کند. به این معنا، روز ارتش حقیقتاً یک عید است و ما را به یاد مسؤولیتهای ارتش، آینده ارتش، کارهای بزرگ ارتش، شهدای عالی قدر ارتش، خطّ حساس و مهمّ بازسازی ارتش - که امروز همه ما و شما موظّفیم آن را تعقیب کنیم - می‌اندازد.
خصوصیّت این عید و بعضى اعیاد دیگر اسلامى این است که مخصوص به یک مجموعه‌ى خاصّى از جامعه‌ى عظیم اسلامى نیست. حقیقتاً امروز ما مسلمین باید به دنبال آن نقاطى باشیم که همه‌ى آحاد مسلمان را در شرق دنیاى اسلام و در غرب دنیاى اسلام، از هر ملّیّتى با هر نژادى، با هر زبانى، با هر فرهنگى، گِرد محور توحید و کلمه‌ى متعالیه‌ى اسلامى جمع کند؛ عید فطر از جمله‌ى اینها است و بعضى اعیاد دیگر هم البتّه این خصوصیّت را دارند؛ لذاست که در این دعائى که ما در قنوت عید فطر ــ بر حسب آنچه وارد شده است ــ مستحب میدانیم و میخوانیم، عرض میکنیم: اَلَّذى جَعَلتَهُ لِلمُسلِمینَ عیداً؛[2] خداى متعال براى مسلمین، این روز را عید قرار داده است. عید یعنى سالگشتى که مایه‌ى شادى و مایه‌ى خشنودى است. چه چیزى براى امّت اسلام مایه‌ى خوشحالى است؟ نزدیک شدن به هدفهاى اسلامى.

دو جهت عید اسلامی: توجه به خدا و معنویت و تجمع مسلمانان حول محور واحد

… عید اسلامی، دارای معنای خاصی است و جهت اسلامی دارد. عید، یعنی مراسمِ همراه با شادی برای یک ملت و یک مجموعه، که در فواصل زمانی - سالی یکبار یا از این قبیل - تکرار میشود. هر عیدی باید معنا و جهت داشته‌باشد؛ چنان که اعیاد ملّی ملّتها هم، هر کدام جهت خاصی دارد. عید اسلامی، دو جهت دارد؛ که یک جهت آن توجّه به خدا و معنویت و دیگر جهتش تجمّع همه مسلمین، حول یک محور واحد است.

زنده کردن احساس وحدت میان مسلمانان با نماز واحد در عید

عید اسلامی برای زنده کردن احساس وحدت، در بین مسلمانهاست. عید اسلامی یعنی روزی که در تمام دنیای اسلام، مردم آن را جشن میگیرند. شما ملاحظه کنید! امروز برای بیش از یک میلیارد انسان، روز عید است. البته اختلاف افق امروز یا دیروز در تعیین روز اوّل ماه شوّال، اهمیتی ندارد. در بعضی کشورها دیروز عید بود و در بعضی کشورها، امروز. آیا این، مسأله کوچک و بی اهمیتی است که جمع غفیر و کثیری از این …

متوجه کردن عواطف و افکار همهٔ مسلمانان به نقطه‌ای مشترک

… می‌گویم. خصوصیت اساسی عید فطر، ناشی از همسایگی با ماه مبارک رمضان است که ماه دعا و تضرّع و تصفیه و تزکیه‌ی نفس و تقرّب الی الله است. اساساً عید روزی است که دلها باید به یک نقطه‌ی متمرکز توجّه پیدا کند. خاصیت اعیاد این است. عیدِ همه‌ی ملتها این‌گونه است. در حقیقت، متّصل کردن آحاد یک ملت با عواطف، افکار و احساساتشان به یک مرکز مشترک و عمومی میان همه، از خواص عید است. در اعیاد اسلامی هم، عواطف و احساسات و افکار و نفوسِ یکایک مسلمانان در هرجای دنیا که هستند به یک نقطه که بین همه آن‌ها مشترک است، متوجّه می‌شود. این نکته، بسیار اساسی و مهم است. خصوصیت همسایگی با ماه رمضان و در حقیقت روز پاداش بودنِ امروز نسبت به ماه رمضان، یا روز محاسبه بودن نسبت به ماه رمضان هم، یک خصوصیت دیگر است.

سالگشت مایهٔ شادی و شادی امت در نزدیکی به اهداف اسلامی

… و بعضى اعیاد دیگر هم البتّه این خصوصیّت را دارند؛ لذاست که در این دعائى که ما در قنوت عید فطر ــ بر حسب آنچه وارد شده است ــ مستحب میدانیم و میخوانیم، عرض میکنیم: اَلَّذى جَعَلتَهُ لِلمُسلِمینَ عیداً؛[2] خداى متعال براى مسلمین، این روز را عید قرار داده است. عید یعنى سالگشتى که مایه‌ى شادى و مایه‌ى خشنودى است. چه چیزى براى امّت اسلام مایه‌ى خوشحالى است؟ نزدیک شدن به هدفهاى اسلامى.

عید یعنی روز تکرارشونده‌ای با مضمون و پیام

اساساً عید یعنی همین؛ روزی که در هر سال، به جهت خاصّی تکرار و تجدید خاطره میشود و برمیگردد. بهترین عیدها، آن عیدی است که مضمونی داشته باشد، پیامی به ما بدهد و راهی را جلوِ ما باز کند. به این معنا، روز ارتش حقیقتاً یک عید است و ما را به یاد مسؤولیتهای ارتش، آینده ارتش، کارهای بزرگ ارتش، شهدای عالی قدر ارتش، خطّ حساس و مهمّ بازسازی ارتش - که امروز همه ما و شما موظّفیم آن را تعقیب کنیم - می‌اندازد.

ولادت برجستگان گشایندهٔ راه سعادت عیدی برای انسان‌ها

طلوع هر ستاره‌یی در آسمان تاریخ بشر برای انسانها یک عید است. ولادت هر یک از برجستگان بشریت، از اولین و آخرین، آن کسانی که راه سعادت را در مقابل مردم باز کردند و در این راه تلاش کردند، یک عید جداگانه برای انسانهاست. این عید برای مسلمین همیشگی است.

ایجاد تحول درونی در انسان‌ها، شاید فلسفهٔ قرار دادن اعیاد

… برای یک ملت، فقط به جنبه‌های مادّی آن سال نیست؛ گاهی جنبه‌های معنوی اهمیت بیشتری دارند. اگر ملتی بتواند یک تحوّل اخلاقی در خود به وجود آورد؛ اگر بتواند رذایل اخلاقی را از درون خود پاکسازی کند و خود را به فضایل اخلاقی آراسته سازد، حقیقتاً برای آن ملت عید است. شاید اساساً قرار دادن اعیاد - چه اعیاد ملی و چه اعیاد دینی و مذهبی - برای ایجاد چنین تحوّلاتی در درون انسانهاست.

عید یعنی مناسبتی که هر سال به‌صورت شادمانه تکرار می‌شود

… انتخابات هم در واقع عید است. این دو عید را باید گرامی بداریم. این دو عید دو عید پرمعنا و پرمضمون است برای ما. در مورد عید اوّل که عید انقلاب است -روز بیست‌ودوّم بهمن- حقیقتاً ملّت ما در طول این ۳۷ سال، این روز را به‌معنای یک عید واقعی گرامی داشته است. عید یعنی آن مناسبتی که هر سال تکرار میشود؛ ریشه‌ی «عید» از «عود» است؛ یعنی هر سال یک روزی را به یک مناسبتی تکرار میکنیم، تکرار شادمانه؛ این تکرار شادمانه نسبت به روز بیست‌ودوّم بهمن که روز پیروزی انقلاب تعیین شده، هر سال با قوّت و قدرت ادامه داشته. این در ایران و در همه‌ی جهان بی‌نظیر است؛ یعنی کشورهایی داشته‌ایم که انقلاب کرده‌اند [امّا] سالگرد انقلاب با حضور مردم و با این حجم عظیم در سرتاسر …

عید یعنی مقطعی که انسان را به حقیقتی متوجه می‌کند

راه را برای ما باز کرده‌‌اند. مبعث را باید با این دید نگاه کرد. مبعث فقط یک جشن نیست که جشن بگیریم و کف بزنیم و شیرینی بخوریم و پخش کنیم و شادی کنیم؛ این نیست. مبعث یک مقطع است؛ یک عید است. عید یعنی آن مقطعی که انسان را به حقیقتی متوجه میکند. یک عید است؛ ما نگاه کنیم به مبعث، نگاه کنیم به پیغمبر، نگاه کنیم به آن مجاهدتهای عظیم، بعد نگاه کنیم به آن تأثیر شگرف؛ ده سال - ده سال در عمر یک ملت مثل یک لحظه است - در این ده سال این مرد عظیم، این عظیم العظماء چه کرد! کجا میشود هیچ ده سالی را با آن ده سال مبارکی که …