اعتماد متقابل دستگاه و مردم، شرط پشتیبانی مردم از نظام
… بکند. یقیناً این پنجهى فولادین ابرقدرتها و صاحبان سلاح و دانش در خدمت ضدّ مردم، نخواهند توانست با همهى قدرت و قوّتى که دارند، این ملّت را از این راه منصرف کنند و ما را از پیگیرى اهداف اسلامى باز بدارند. شرط آن همین است که عرض کردم: باید وحدت کلمه بماند؛ باید اعتماد متقابل دستگاه و مردم بماند. البتّه مسئولین هم باید به مردم اعتماد کنند کمااینکه بحمدالله این اعتماد بوده. مردم هستند که پشتیبان واقعى نظامند؛ این پشتیبانى متوقّف به اعتماد است و این اعتماد هم باید باقى بماند. وحدت کلمه انشاءالله بایستى از بین نرود؛ وحدت کلمهى ملّت، رمز پیشرفت و آسیبناپذیرى است.
حفظ اعتماد مردم به دولت بهعنوان هدف ثانوی و شرط ادارهٔ کشور
خب، این هدفها روشن است؛ ما میخواهیم مردم متدیّن بشوند. دینى شدن مردم یکى از هدفها است؛ ارتباط مستحکم مردم با نظام و مبانى اصلى نظام یکى از هدفها است؛ حفظ روحیه و شور انقلابى در مردم و دچار نشدن اینها به یأس و دلمُردگى و سرخوردگى، یکى از این هدفها است؛ حفظ ارتباط و اعتماد مردم به دولتى که بر سر کار است ــ هر دولتى که سر کار است که مورد قبول مردم و مجلس و رهبرى قرار گرفته ــ یکى از هدفها است. البتّه حفظ اعتماد مردم به دولت طبیعى است که هدف اوّلى نیست امّا یک هدف ثانوى است که در خدمت هدفهاى اوّلى قرار میگیرد. امکان ندارد که ما بخواهیم مملکت را به یک شکل درستى بسازیم، در عین حال اجازه بدهیم که اعتماد فیمابین مردم و دولت گسسته بشود. اگر این اعتماد گسسته شد، کدام عنصرى خواهد توانست مملکت را اداره کند و پیش ببرد به سمت اهداف؟ جز دولت کس دیگرى را داریم براى این کار؟
اعتماد دینی مردم به روحانیان و لباس روحانیت
ثانیاً چون مردم معتقدند که در ملبّسین به این لباس، یک معنویّتى و تقوایى و ورعى هست. مردمى که در امور مادّى و معنوىشان با احتیاط برخورد میکنند، به یک روحانى که میرسند، احساس اعتماد میکنند. با این لباس هر جا باشید، مردم به شما احترام میکنند، سلام میکنند، وقت نماز بشود، اگر بخواهند از بین خودشان یک نفر را به امامت بگمارند، شما را خواهند گمارد. اینها حاکى است از اعتماد دینى مردم به این لباس. خود این، یک مسئولیّتى را به طور اضافه بر دوش ما بار میکند. ما باید کارى کنیم که مشمول آن روایاتى نباشیم ــ مضمون روایت این است ــ که هر کسى باطن او از ظاهر او کمتر بود، فَهُوَ مَلعون. در شأن نزول یا در ذیل روایاتى که به مناسبت سورهى مبارکهى برائت یا انفال …
اعتماد اکثریت مردم به رادیو برخلاف دوران رژیم گذشته
… به قول معروف برجعاجنشین سابق - که حالا هم باز به همان شکلها از زبان مردم حرف میزنند - بیشتر با مردم و در میان آنها هستم. خیال نکنید که مردم حرف رادیو و تلویزیون را قبول ندارند. البته یک عده هم ممکن است قبول نداشته باشند، یک عده هم ممکن است گوش نکنند؛ اما اکثریت قاطع مردم، آن چیزی را که شما میگویید، قبول دارند. اگر به آنها بگویند چرا این مطلب را میگویید، میگویند رادیو گفته است؛ درست عکس آنچه که در زمان گذشته بود. در زمان رژیم گذشته، اگر رادیو چیزی میگفت، مردم میگفتند این خلاف است؛ تودهی مردم اینگونه بودند. الان اینطور نیست؛ الان توده و متن عمومی مردم - که اصل کار هم اینها هستند - به حرفهای شما اعتماد دارند؛ اصلاً شما باید بیشتر هدف و مخاطبتان هم اینها باشند. البته خواص هم قاعدتاً در برنامههایی مخاطبند؛ اما شما میخواهید اینها را …
لزوم اطمینان قلبی همهٔ شهروندان به نیروی انتظامی در امنیت
باید یکایک شهروندان از ته دل به نیروى انتظامى اعتماد و اطمینان داشته باشند؛ یعنى وقتى دکّانش را میبندد، اگر نگران بود، بگوید خب، مأمور هست؛ اگر به مسافرت میرود و خانه را میگذارد، بگوید خب نیرو که هست؛ اگر سوار اتومبیلى میشود تا جایى را ترک کند که به جاى دیگرى برسد در بیابانها، بگوید نیروى انتظامى هست؛ هر مشکلى براى او پیش مىآید مربوط به امنیّت ــ اگر گفتند دزد آمده، اگر گفتند که متخلّفین پیدا …
اعتماد مردم، پشتوانهٔ عبور از بحرانها و تحمل گرانیها
… هم نظامى است که با محبّت و عطوفت مردم اداره میشود. باید مردم را مورد محبّت قرار داد، مورد احترام قرار داد، به آنها اعتنا کرد تا به دستگاه حاکمه وصل باشند و پشت سرش باشند. و این، نظامِ اسلامی است؛ نظام ما اینجور بوده تا حالا، بعد از این هم باید اینجور باشد. بزرگترین بحرانها را هم همین عاطفه و محبّت مردم پشت سر خواهد گذاشت و از سر خواهد گذراند. یک رئیسجمهورى یک وقتى به من گفت که در کشور ما یکى از رؤساى جمهور گذشتهى ما یک قِران شکر را گران کرد و واژگون شد؛ علیه او کودتا شد و پدرش درآمد و از بین رفت ــ میخواست مشکلات سیاسى خودش را در کشورش براى من تشریح کند ــ من گفتم مشکل او این بوده که مردم را با خودش نداشته. در مملکت ما قیمت جنسهاى تثبیتشده گاهى ده برابر بالا میرود، آب هم از آب تکان نمیخورد، [چون] مردم پشت سر دستگاهند، به دستگاه اعتماد دارند ــ البتّه این مال پنج شش سال قبل است ــ گفتم مردم وقتى که هستند، ما هم مىآییم به مردم میگوییم ما این جنس را به این قیمت میدادیم، حالا میخواهیم گرانش کنیم؛ مردم قبول میکنند. به مردم میگفتیم آقا! به عنوان جهاد مالى باید مردم به جنگ کمک کنند؛ مردم ریختند مثل مور و ملخ به طرف بانکها که به حساب شوراى عالى پشتیبانى جنگ پول بریزند به عنوان حساب مالى. نظامى که با مردم [است]، اینجور است.
زندگی شخصی و تجملات مسئولان، عامل از دست رفتن اعتماد
خب حالا شما چه جورى میخواهید محبّت و اطمینان مردم را جلب کنید؟ مردم باید به من و شما اعتماد داشته باشند. اگر ما دنبال مسائل خودمان رفتیم، به فکر زندگى شخصى خودمان افتادیم، دنبال تجمّلات و تشریفاتمان رفتیم، در خرج کردن بیتالمال هیچ حدّى براى خودمان قائل نشدیم ــ مگر حدّى که دردسر قضائى درست بکند ــ هرچه توانستیم خرج کردیم، مگر اعتماد مردم باقى میماند؟ مگر مردم کورند؟ مردم ما ــ ایرانىها ــ همیشه جزو هوشیارترین ملّتها بودهاند؛ امروز به برکت انقلاب از هوشیارترینهایند؛ از هوشیارها هم هوشیارترند. آقایان! مگر مردم نمىبینند ما چه جوری زندگى میکنیم؟ آن وقتى که جوان حزباللّهىِ ما میرفت در جهاد یا سپاه یا فلان …
خطر بیاعتمادی مردم به اصل نظام بر اثر تخریب متقابل جناحها
بنده یک وقتى عرض میکردم که ــ مردم اگر اهل اصطلاح باشند ــ الان [اصطلاحاً] اجماع مرکّب هست بر فسق همه؛ چون طرفین مُجمَعند؛ اینها میگویند آنها بدند، آنها میگویند اینها بدند و قول ثالثى هم وجود ندارد. خب این چه جور برخورد کردن با قضایا است؟ مردم را از دست میدهیم و اعتماد مردم را به اصل نظام. نگویید مردم به نظام بىاعتماد نمیشوند؛ چرا، این نظامى که ده سال، یازده سال کسى مثل امام بالاى سرش بود و آن شلّاق کوبندهى فرمایشات امام بر سر و شانهى همهى ما فرود آمد ــ نگاه کنید حجم فرمایشات امام را؛ من گمان نمیکنم امام در هیچ موضوعى به قدر موضوع اختلافات، مطلب فرموده باشند ــ در عین حال، …
لزوم ایجاد امید به دادخواهی از دستگاه قضایی در زندگی یکایک مردم
… بسیار زیبایى مشاهده میشود. جرمى که انجام میگیرد، بلافاصله تحقیق میشود، حکم عادلانه صادر میشود و حدود الهى اجرا میشود. شما دیدهاید آن جاهایى که یک چنین حادثهاى اتّفاق افتاده، مردم چه شور و شوقى نشان دادند؛ چقدر آبروى دستگاه قضا در آن جاها بالا رفته. ما باید کارى کنیم که در کلّ زندگى مردم ــ سطح کشور را عرض نمیکنم؛ سطح کشور که خب چیز قهرى است ــ در کلّ بسیطِ حیات یکیک افراد این جامعه، دستگاه قضائى یک چنین حالتى داشته باشد؛ یک حالت امید. یعنى تا کسى یک مشکلى پیدا کرد، تا کسى مظلوم واقع شد، تا کسى مورد کمترین اجحافى قرار گرفت، در دل و بر زبان بگوید به دستگاه قضائى مراجعه میکنم تا ظالم سر جاى خودش بنشیند. یعنى باید یک چنین روحیهاى در مردم به وجود بیاید، و این با تبلیغات نمیشود. این از آن مواردى است که مطلقا تبلیغات اثر نمیکند چون با زندگى روزمرّهى مردم سروکار دارد. مردم نگاه میکنند به خودشان، حقیقت را پیدا میکنند.
مردم اصل در جهاد و لزوم جلب اعتماد آنان
… روح و جسم خودشان را در اختیار گذاشتهاند و دشمن هم خشن و وحشى است. خیلى باید با رعایت همهى جوانب حرکت کرد. هم بایستى جهاد را اصل دانست، ثانیاً باید حزم[5] و احتیاط را در این کار به کار گرفت، ثالثاً بایستى با صحنهى پیچیدهى لبنان هوشمندانه برخورد کرد. مردم در جهاد اصلند. هر چه ممکن است بایست اعتماد آنها جلب بشود. افزایش کمّى و کیفى که بحمدالله در برنامهى شما هست، صد درصد مورد تأیید من است.
مقبولیت شورای نگهبان نزد مردم و اعتماد دستگاهها به آن
امروز، هم بحمدالله شوراى نگهبان در اوج اقتدار قانونى و معنوى است؛ و هم در قضیّهى قوانین و هم در قضایاى فرعى از قبیل این قضیّهاى که امروز شما به آن دچار هستید،[9] شوراى نگهبان مورد قبول مردم و مورد اعتماد و توجّه دستگاهها و پشتیبان نظام است. هر کسى که این موقعیّت را براى شوراى نگهبان نپسندد و با آن معارضه بکند و مقابله بکند، بدون اینکه بداند ــ بداند یا نداند ــ در همان خطّى قرار گرفته که یک روز قبل از رضاخان و در زمان رضاخان در راه حذف آن تراز اوّل انجام گرفت و نتایجى که به بار آمد. شوراى نگهبان …
ماندگاری مقبولیت نیروی انتظامی در گرو انجام محکم وظایف
… ژاندارمرى و شهربانى ــ از سالهاى طولانى، آنها میدانند که من چه عرض میکنم و نظر مردم نسبت به نیروهاى انتظامى چه جورى بود. امروز نیروى انتظامى از مقبولیّت بین مردم برخوردار است؛ مردم این لباس شما را دوست میدارند و به آن احترام میکنند؛ اینها همه نِعَم الهى است. و به شما عرض کنم: اینجورى هم نمیمانَد اگر شما نیروى انتظامى رها کنید کار را. [اگر] آن وظایف را با استحکام لازم انجام ندهید، اینجور نمیمانَد. امروز با اینکه بحمدالله مدّتى از تشکیل نیروى انتظامى[10] ــ این نهاد جدید، این بناى جدید، لکن هنوز نو ــ میگذرد، مردم به چشم انتظار دارند نگاه میکنند؛ میخواهند ببینند این مجموعه که به نظر آنها محسّنات زیادى هم دارد، تعریفش را هم زیاد شنفتهاند از مسئولین و …
سست شدن ایمان مردم به معنویت روحانیت با کوتاهی در عمل شخصی
… در متن جامعه. این دعوت منجر شد به این انقلاب عظیم و تشکیل نظام جمهورى اسلامى. حالا خودِ دعوتکننده که آمر بِالبرّ است، قهراً دو تکلیف عمده بر دوش دارد: یکى تکلیف شخصى است در عمل او، فیما بینه و بینالله، و یکى همگامى با انقلاب و خدمت در جهت پیشبرد انقلاب. هر دو هم مهم است امّا در آن تکلیف اوّل اگر ما خداى نکرده سستى کنیم و کوتاهى به خرج بدهیم، ایمان مردم به معنویّت روحانیّت سست خواهد شد. چون ما با توپ و تفنگ و این چیزها که [کار را] پیش نبردیم؛ ما با اعتقادى که مردم به روحانیّت داشتند پیش بردیم.
آسیب به ایمان مردم از رفتار ناسازگار روحانیان با گمان مردم
… سابقهى خوب علماى شیعه در بین مردم؛ شیخ طوسى و سیّدمرتضى و علماى بزرگِ فیمابین آن دوره تا دورهى ما، هر کدام یک قطرهاى بر این ظرفِ آبرو و حیثیّت روحانیّت شیعه اضافه کردند؛ مجموعِ این به کار آمد تا این انقلاب پیروز شد. ایشان تصدیق فرمودند این حرف را. خب اگر امروز در همان اعمالِ رفتار شخصى خودمان خداى ناخواسته چیزى مشاهده بشود که با آنچه مردم دربارهى ما گمان میبرند منافات داشته باشد، ضربه خواهد خورد به ایمان مردم و در نتیجه پایه خواهد لرزید. این، آن وظیفهى اوّل. لذا ما واقعاً موظّفیم که بیش از همیشه رعایت کنیم جهات الهى و شرعى و آن چیزهایى را که دستگاه روحانیّت با آنها شناخته شده: آزادمنشى، بىاعتنائى به زخارف[4] دنیا، بىاعتنائى به مال و منال و اقتدار مادّى، ارتباط و اتّصال به خدا، ورع و …
جلب محبت و اعتماد مردم، دومین وظیفهٔ مسئولان
آقایان! ما دو کار در قبال مردم داریم: یک کار این است که به آنها خدمت برسانیم؛ یک کار [هم] این است که محبّت و اعتماد آنها را جلب کنیم. «خدمت به آنها برسانیم» یعنى چه؟ یعنى شما هر جا هستید، برنامهى شما آن وقتى درست است که نفع آن به مردم برسد؛ به همین مردمى که عرض کردم. البتّه دنبال نفع کوتاهمدّت نیستیم. نگویید که حالا برنامهى پنجساله چنین شد، چنان شد، وضع حقوقبگیرها بدتر شد ــ البتّه …
جلب محبت و اعتماد با سادهزیستی و بیان صادقانهٔ واقعیتها
… بین مسئولین دولت؛ کم هم نیستند ــ بین معمّمین، بین غیرمعمّمین ــ به زندگى ساده ساختهاند. وسوسهها اینها را به طرف خودش نکشاند؛ هستند. همانجورى که قبل از انقلاب زندگى میکردند، همانجورى که اوّل انقلاب زندگى میکردند، همانجور زندگى میکنند؛ و این درست است. پس محبّت مردم، اعتماد مردم اینجورى براى انسان حاصل میشود. و بیان کردن؛ بیان کردن واقعیّتها، صادقانه و صحیح. این یک سرفصل (که حالا طولانى هم شد).
از دست رفتن اعتماد مردم با ادامهٔ نزاع جناحی
… را. طرفین متأسّفانه برخوردهاى خشن با هم دارند، برخوردهاى نامتناسب با محیط اسلامى با هم دارند؛ حرفها با اهانت، احیاناً با تهمت، با خلاف واقع همراه است. از کار یک نفر، یک جمعبندىِ کلّى میکنند، یک استنتاج عمومى میکنند؛ که این غلط است، این تزویر است. برادرها! ما چه چیزى از دست میدهیم اگر چنانچه این کار ادامه پیدا کند؟ مردم را؛ همین اعتمادى را که عرض کردم.
اعتماد و امید مردم به دستگاه قضا در گرو حرکت به سمت الگوی علوی
… وَ اِنَّکم لا تَقدِرون عَلىٰ ذٰلِک؛[7] «لا تقدرون» را در خورد و خوراک گفت که مراعات آن چیزها خیلى آسانتر از مراعات این مسائل معنوى است؛ در این چیزها که خب معلوم است، هیچ کس نمیتواند به آن پایه برسد، هیچ کس ادّعاى آن را هم نکرده؛ لکن به آن سمت باید برویم. دستگاه قضا در این صورت مورد اعتماد و امید مردم خواهد شد.
رضایت مردم از فرماندهان انتظامی مؤمن و پاکدامن
نکتهى مهمّ دیگر که بدون این نکتهى دوّم، آن هدف اوّلى هم تحقّق پیدا نخواهد کرد، عبارت است از گسترش روح ایمان و تقوا در داخل شما، در تمام ردهها. همهى ما ــ هم من، هم شماها ــ در این کشور سالهاى متمادى زندگى کردهایم، از فرهنگ و گذشتهها و انعکاسات ذهنى مردم مطّلعیم و میدانیم که اگر در یک گوشهاى از کشور در گذشته یک فرمانده فعّال مؤمن پاکدامنى بود، مردم در آن منطقه از آن نیروى انتظامىِ زیر فرماندهىِ آن شخص، خشنود بلکه به آن علاقهمند بودند؛ بعکس، هر جایى فرماندهاى بود سستایمان و داراى سایر خصوصیّات منفى ــ که دیگر حالا لزوم ندارد تصریح بکنیم ــ در آن ناحیه و در آن منطقه، مردم از آن نیروى انتظامى گلهمند بودند. این مال سالهاى پیش از انقلاب است؛ حالا که بحمدالله تشکیلات انتظامى کشور با ایجاد این نیروى کنونىِ یکپارچه به بلوغ خود رسید، باید کارى کنید که این ایمان، این طهارت و پاکدامنى، این بلندنظرى در مقابل جان و مال و عِرض مردم، و استغناء طبع از روى ایمان، همهگیر و …