ما احتیاج به تلاش داریم؛ تلاش همه جانبه و عظیمی که بخشی از آن را قوّه مقنّنه و عمدتاً مجلس شورای اسلامی بر عهده دارد. به هرحال، ما دیدگاهمان نسبت به شما، این است. مردم دیدگاهشان این است. مردم ما مردمی هستند متدیّن و فدایی و علاقهمند به اسلام و اگر کسی رامورد اعتماد قرار میدهند، از صدر تا ذیل، به این خاطر است. حال بگذریم از افرادی معدود؛ آن خواصّی که امیرالمؤمنین در نامه به مالک اشتر، او را از گرایش به آنها بر حذر میدارد. کاری نداریم با فلان آدمِ فرصتطلب، یا سرمایهدار یا چه و چه. بحثِ آنها نیست. بحثِ عموم مردم ماست. بحثِ توده مردم ماست. بحثِ کسانی است که کشور و …
مردم اصل در جهاد و لزوم جلب اعتماد آنان
… روح و جسم خودشان را در اختیار گذاشتهاند و دشمن هم خشن و وحشى است. خیلى باید با رعایت همهى جوانب حرکت کرد. هم بایستى جهاد را اصل دانست، ثانیاً باید حزم[5] و احتیاط را در این کار به کار گرفت، ثالثاً بایستى با صحنهى پیچیدهى لبنان هوشمندانه برخورد کرد. مردم در جهاد اصلند. هر چه ممکن است بایست اعتماد آنها جلب بشود. افزایش کمّى و کیفى که بحمدالله در برنامهى شما هست، صد درصد مورد تأیید من است.
مقبولیت شورای نگهبان نزد مردم و اعتماد دستگاهها به آن
امروز، هم بحمدالله شوراى نگهبان در اوج اقتدار قانونى و معنوى است؛ و هم در قضیّهى قوانین و هم در قضایاى فرعى از قبیل این قضیّهاى که امروز شما به آن دچار هستید،[9] شوراى نگهبان مورد قبول مردم و مورد اعتماد و توجّه دستگاهها و پشتیبان نظام است. هر کسى که این موقعیّت را براى شوراى نگهبان نپسندد و با آن معارضه بکند و مقابله بکند، بدون اینکه بداند ــ بداند یا نداند ــ در همان خطّى قرار گرفته که یک روز قبل از رضاخان و در زمان رضاخان در راه حذف آن تراز اوّل انجام گرفت و نتایجى که به بار آمد. شوراى نگهبان …
ماندگاری مقبولیت نیروی انتظامی در گرو انجام محکم وظایف
… ژاندارمرى و شهربانى ــ از سالهاى طولانى، آنها میدانند که من چه عرض میکنم و نظر مردم نسبت به نیروهاى انتظامى چه جورى بود. امروز نیروى انتظامى از مقبولیّت بین مردم برخوردار است؛ مردم این لباس شما را دوست میدارند و به آن احترام میکنند؛ اینها همه نِعَم الهى است. و به شما عرض کنم: اینجورى هم نمیمانَد اگر شما نیروى انتظامى رها کنید کار را. [اگر] آن وظایف را با استحکام لازم انجام ندهید، اینجور نمیمانَد. امروز با اینکه بحمدالله مدّتى از تشکیل نیروى انتظامى[10] ــ این نهاد جدید، این بناى جدید، لکن هنوز نو ــ میگذرد، مردم به چشم انتظار دارند نگاه میکنند؛ میخواهند ببینند این مجموعه که به نظر آنها محسّنات زیادى هم دارد، تعریفش را هم زیاد شنفتهاند از مسئولین و …
سست شدن ایمان مردم به معنویت روحانیت با کوتاهی در عمل شخصی
… در متن جامعه. این دعوت منجر شد به این انقلاب عظیم و تشکیل نظام جمهورى اسلامى. حالا خودِ دعوتکننده که آمر بِالبرّ است، قهراً دو تکلیف عمده بر دوش دارد: یکى تکلیف شخصى است در عمل او، فیما بینه و بینالله، و یکى همگامى با انقلاب و خدمت در جهت پیشبرد انقلاب. هر دو هم مهم است امّا در آن تکلیف اوّل اگر ما خداى نکرده سستى کنیم و کوتاهى به خرج بدهیم، ایمان مردم به معنویّت روحانیّت سست خواهد شد. چون ما با توپ و تفنگ و این چیزها که [کار را] پیش نبردیم؛ ما با اعتقادى که مردم به روحانیّت داشتند پیش بردیم.
آسیب به ایمان مردم از رفتار ناسازگار روحانیان با گمان مردم
… سابقهى خوب علماى شیعه در بین مردم؛ شیخ طوسى و سیّدمرتضى و علماى بزرگِ فیمابین آن دوره تا دورهى ما، هر کدام یک قطرهاى بر این ظرفِ آبرو و حیثیّت روحانیّت شیعه اضافه کردند؛ مجموعِ این به کار آمد تا این انقلاب پیروز شد. ایشان تصدیق فرمودند این حرف را. خب اگر امروز در همان اعمالِ رفتار شخصى خودمان خداى ناخواسته چیزى مشاهده بشود که با آنچه مردم دربارهى ما گمان میبرند منافات داشته باشد، ضربه خواهد خورد به ایمان مردم و در نتیجه پایه خواهد لرزید. این، آن وظیفهى اوّل. لذا ما واقعاً موظّفیم که بیش از همیشه رعایت کنیم جهات الهى و شرعى و آن چیزهایى را که دستگاه روحانیّت با آنها شناخته شده: آزادمنشى، بىاعتنائى به زخارف[4] دنیا، بىاعتنائى به مال و منال و اقتدار مادّى، ارتباط و اتّصال به خدا، ورع و …
جلب محبت و اعتماد مردم، دومین وظیفهٔ مسئولان
آقایان! ما دو کار در قبال مردم داریم: یک کار این است که به آنها خدمت برسانیم؛ یک کار [هم] این است که محبّت و اعتماد آنها را جلب کنیم. «خدمت به آنها برسانیم» یعنى چه؟ یعنى شما هر جا هستید، برنامهى شما آن وقتى درست است که نفع آن به مردم برسد؛ به همین مردمى که عرض کردم. البتّه دنبال نفع کوتاهمدّت نیستیم. نگویید که حالا برنامهى پنجساله چنین شد، چنان شد، وضع حقوقبگیرها بدتر شد ــ البتّه …
جلب محبت و اعتماد با سادهزیستی و بیان صادقانهٔ واقعیتها
… بین مسئولین دولت؛ کم هم نیستند ــ بین معمّمین، بین غیرمعمّمین ــ به زندگى ساده ساختهاند. وسوسهها اینها را به طرف خودش نکشاند؛ هستند. همانجورى که قبل از انقلاب زندگى میکردند، همانجورى که اوّل انقلاب زندگى میکردند، همانجور زندگى میکنند؛ و این درست است. پس محبّت مردم، اعتماد مردم اینجورى براى انسان حاصل میشود. و بیان کردن؛ بیان کردن واقعیّتها، صادقانه و صحیح. این یک سرفصل (که حالا طولانى هم شد).
از دست رفتن اعتماد مردم با ادامهٔ نزاع جناحی
… را. طرفین متأسّفانه برخوردهاى خشن با هم دارند، برخوردهاى نامتناسب با محیط اسلامى با هم دارند؛ حرفها با اهانت، احیاناً با تهمت، با خلاف واقع همراه است. از کار یک نفر، یک جمعبندىِ کلّى میکنند، یک استنتاج عمومى میکنند؛ که این غلط است، این تزویر است. برادرها! ما چه چیزى از دست میدهیم اگر چنانچه این کار ادامه پیدا کند؟ مردم را؛ همین اعتمادى را که عرض کردم.
اعتماد و امید مردم به دستگاه قضا در گرو حرکت به سمت الگوی علوی
… وَ اِنَّکم لا تَقدِرون عَلىٰ ذٰلِک؛[7] «لا تقدرون» را در خورد و خوراک گفت که مراعات آن چیزها خیلى آسانتر از مراعات این مسائل معنوى است؛ در این چیزها که خب معلوم است، هیچ کس نمیتواند به آن پایه برسد، هیچ کس ادّعاى آن را هم نکرده؛ لکن به آن سمت باید برویم. دستگاه قضا در این صورت مورد اعتماد و امید مردم خواهد شد.
رضایت مردم از فرماندهان انتظامی مؤمن و پاکدامن
نکتهى مهمّ دیگر که بدون این نکتهى دوّم، آن هدف اوّلى هم تحقّق پیدا نخواهد کرد، عبارت است از گسترش روح ایمان و تقوا در داخل شما، در تمام ردهها. همهى ما ــ هم من، هم شماها ــ در این کشور سالهاى متمادى زندگى کردهایم، از فرهنگ و گذشتهها و انعکاسات ذهنى مردم مطّلعیم و میدانیم که اگر در یک گوشهاى از کشور در گذشته یک فرمانده فعّال مؤمن پاکدامنى بود، مردم در آن منطقه از آن نیروى انتظامىِ زیر فرماندهىِ آن شخص، خشنود بلکه به آن علاقهمند بودند؛ بعکس، هر جایى فرماندهاى بود سستایمان و داراى سایر خصوصیّات منفى ــ که دیگر حالا لزوم ندارد تصریح بکنیم ــ در آن ناحیه و در آن منطقه، مردم از آن نیروى انتظامى گلهمند بودند. این مال سالهاى پیش از انقلاب است؛ حالا که بحمدالله تشکیلات انتظامى کشور با ایجاد این نیروى کنونىِ یکپارچه به بلوغ خود رسید، باید کارى کنید که این ایمان، این طهارت و پاکدامنى، این بلندنظرى در مقابل جان و مال و عِرض مردم، و استغناء طبع از روى ایمان، همهگیر و …
متهم کردن مسئولان و دلچرکین کردن مردم، خیانت و خلاف وظیفه
… وجود دارد برای دشمنان ــ دشمنان اساسی انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی ــ که طبق آن انگیزهها، باید بین مسئولان کشور و مردم فاصله ایجاد کنند و آن محبّتی را که همیشه بین مسئولین و مردم بوده، بتدریج به سردی بدل کنند؛ نباید گذاشت چنین چیزی اتّفاق بیفتد. امروز حمله کردن به مسئولین، متّهم کردن مسئولین، قضاوت خلاف واقع کردن نسبت به مسئولین، مردم را نسبت به مسئولین دلچرکین کردن، خیانت و قطعاً خلاف وظیفه است. دولت و رئیسجمهور، بیش از دیگر مسئولین احتیاج دارند به این حمایت و کمک و وصل قلبی و عاطفی با مردم؛ مسئولین قضائی کشور هم همینطور هستند؛ مجلس شورای اسلامی هم که مرکز قانونگذاری است و منتخب مردم است و محلّ امید مردم است، همینطور؛ نباید مردم از مجلس ناامید …
پیامدهای زوال ایمان و اعتماد قلبی مردم به روحانیت
… او رابطهاش قوى است؛ پس هر چه او میگوید، ما عمل میکنیم متقرّباًالىالله. براى همین است که هر جا روحانیّت جلو بوده، [اگر] انقلاب بوده، پیروز شده؛ [اگر] اصلاح بوده، انجام شده؛ [اگر] خدمات بوده، تحقّق پیدا کرده؛ این[طور] است دیگر؛ غیر از این که نیست. خب، حالا اگر کارى شد که ایمان مردم به این لباس و به این دستگاه زایل شد، ببینید چه چیزى از مردم گرفته میشود، چه پشتوانهاى از مردم گرفته میشود، چه اعتماد قلبىای از مردم زایل میشود و اثر این زوال اعتقاد و زوال ایمان در بیرون چیست.
بدبینی مردم به کل روحانیت با زیاد شدن موارد خلاف
… مردم چه میکند؟ ویران میکند دیگر؛ چه برسد به اینکه معلوم بشود که بله، آقا فلان عمل خلاف را انجام میدهد، فلان نمیدانم سوء استفادهى مالى را انجام میدهد، فلان سوء استفاده از قدرت را انجام میدهد، فلان عمل جنسى را انجام میدهد، فلان کار ناسالم را انجام میدهد! خب حالا یکىاش را دندان روى جگر میگذارند، دو مورد را، ده مورد را، وقتى زیاد شد میگویند خب هیچ، این طایفه هم فاسد شدند دیگر.
دلبستگی روزافزون مردم به نظام با وجود تبلیغات دشمن
… حساب نمىآیند، صاحبان اصلى کشورند و پیروزىهاى این انقلاب و این کشور و عزّت این کشور به خاطر فداکارىهاى آنها [محقّق] شده؛ فراموش نکنیم که این مردم بودند که اسلام را براى این کشورِ الهى و اسلامى خواستند و اراده کردند و آن را تحقّق بخشیدند؛ از مردم جدا نشوید. این افتخار نظام اسلامى و جامعهى اسلامى است که قریب دوازده سال از پیروزى این انقلاب میگذرد و مردم با وجود این همه تبلیغات دشمنها، با این همه کارشکنىهایى که به آرمانهاى این انقلاب و این نظام اسلامى کردند، روزبهروز علاقهمندتر و دلبستهتر شدهاند؛ و دشمن حقیقتاً در مقابل خواست و ارادهى این مردم عاجز مانده.
جلب اعتماد مردم به روحانیت در پرتو مردمی بودن آن
… شیعه است، چند چیزِ روشن است: یکى علم است، یکى زهد -بیاعتنائى به دنیا- است، یکى شجاعت است در مقابل قدرتها و در مقابل زور، یکى اتّصال به تودهی مردم است؛ که هیچ فرقهاى از فِرَق روحانى در عالم، این خصوصیّت آخر را مثل روحانیّت ما نداشتهاند، الان هم ندارند؛ مردمى بودن، درد مردم را احساس کردن، براى مردم دل سوزاندن و کار کردن، به دشمنان مردم نزدیک نشدن؛ اگر این خصوصیّت نبود، اطمینان مردم به روحانیّت جلب نمیشد که به خیابانها بیایند و آنجور جان خودشان را در راه آرمانهاى این انقلاب در معرض خطر قرار بدهند. اینها خصوصیّات مثبت روحانیّت است؛ اینها را بشدّت حفظ کنیم.حوزههاى علمى کانون علم باید بمانند. و هرچه در توان ما است، باید علم را خالصتر، صافیتر و از زوائد پیراستهتر کنیم. این حرکتِ به سمت ترتیب برنامههاى علمى حوزههاى علمیّه، یک حرکت واجب است؛ [اگر] این …
ناکامی استاندار در جلب دل مردم به معنای ناکامی نظام در استان
… چیزى را، آن ذهنیّتى را که در ذهن مردم و در ذهن خود من و شما - ماها که مسئولین نظام هستیم - از انقلاب و از نظام جمهورى اسلامى و از اسلام هست، در عمل و رفتار و کردار و محلّ معیشت و نوع معیشت خودش و برخورد خودش و جانبداریها و موضعگیریهاى خودش مشخّص کند. قطعاً اگر چنانچه در یک شهرى، استاندار نتواند دل عامّهی مردم و متن مردم را به دست بیاورد، نظام در آن استان نتوانسته دل مردم [را به دست بیاورد]. البتّه ممکن است بعضى بگویند مردم با این استاندار بد میشوند، [ولى] از نظام برنمیگردند و مقامات بالا را دوست دارند؛ بله، در کوتاهمدّت همین است، امّا در بلندمدّت اصلاً اینجور نیست. آنجایى که پاى تجزیهتحلیل به میان بیاید و فرصت تجزیهتحلیل براى انسانها پیدا بشود، دیگر استاندار مظهر نظام است و کیفیّت او ارائهکنندهی کیفیّتِ [نظام].
جایگاه مسئولان در دل مردم برخلاف القای دشمن
ملّت ما، واقعیّات را خودشان دارند لمس میکنند. میبینند که واقعیّتها درست نقطهی مقابل آن چیزی است که دشمن میخواهد تفهیم کند و به مردم بباوراند. مردم میبینند که مسئولین در دل مردم جا دارند و به آنها محبّت میورزند. در زمان حیات حضرت امام هم، تبلیغات بر روی این نقطه متمرکز بود که بگویند مردم از امام جدا شدند؛ میگفتند! البتّه مردم ما به باطن خودشان و قلب خودشان که مراجعه میکردند، میدیدند پُر از محبّت امام است.
امیدواری و پناه بردن مردم به قوهٔ قضاییهٔ مستقل
… که یک چیزى اهمّ از دیگرى است- امّا موارد استثناهاى بسیار کوچک و کم را که در زندگى ائمّه (علیهم السّلام) و در اجراى عدالت بهوسیلهی پیغمبر و امیرالمؤمنین مشاهده میشود من کارى ندارم. روال کلّى بایستى بر این باشد: استقلال قوّهی قضائیّه به معناى حقیقى کلمه. اگر این استقلال انجام شد یعنى معلوم شد که نفوذ و وجهه و دست داشتن در دستگاهها بر روى حکم کسى هیچگونه تأثیرى نمیگذارد، مردم خوشحال میشوند، مردم امیدوار میشوند، مردم مثل بچّهاى که به دامان مادرش پناه میبرد، به دامان قوّهی قضائیّه پناه میبرند. من میگویم ما باید کار را به اینجا برسانیم که اگر کسى در خیابان کمترین تعرّضى به حقّ کس دیگر کرد، او بگوید که خیلى خب، [این کار را] کردى! حالا من میروم سراغ قوّهی قضائیّه. یعنى واقعاً با اطمینان بگوید و محتاج نداند خودش را به اندک عکسالعملى. قوّهی قضائیّه …
خیانت بودن سخن معممی که مردم را به نظام بدبین یا مردد کند
… که مورد تأکید باید قرار بگیرد و مورد توجّه باشد. البتّه این خطاب به جمع حاضر نیست؛ مال همهی ماها است، همهی ما روحانیّون در سراسر کشور، هر جا که هستیم. امروز انتزاعى که از کار ما خواهد شد و معنایى که هر حرکت ما و سکون ما خواهد داشت، یک چیز تعیینکننده است. اگر گوشهوکنار کسانى از معمّمین پیدا بشوند که امتیاز عظیمى را که امروز نظام اسلامى و پیروزى این نظام به مسلمین و مؤمنین و روحانیّون و علما داده درک نکنند و خداى نکرده در اظهاراتشان حرفى باشد که مردم را نسبت به این نظام یا بدبین کند یا مردّد کند -اگرچه مردم با حرفهاى خنّاسان[23] متزلزل و مردّد نمیشوند، امّا بههرحال در یک دایرهی محدودى [تأثیر میگذارد]- بلاشک عملشان یک خیانت به اسلام و به قرآن و به مسلمین است و باید با برخورد خودِ جامعهی روحانیّت مواجه بشود. مساجد را بایستى خوب اداره کرد؛ باید از سوى خود علما، از سوى خود مسئولین روحانى، نظمى براى آنها به وجود بیاید. [همچنین براى] حسینیّهها، مجالس عزادارى و منبرها.
اعتماد و پشتیبانی مردم سرمایهٔ بینظیر نظام که همه باید حفظ کنند
… اقتدار سیاسى و سازندگىِ درست کشور و احساس ثبات کامل در نظام جمهورى اسلامى، دشمن را مأیوس خواهد کرد. اگر استکبار جهانى و شیاطین عالم احساس کنند که جمهورى اسلامى ضعیف است، فشار را زیاد خواهند کرد. ما بحمدالله قوى هستیم. ما بحمدالله از ثبات برخورداریم. سرمایهاى که جمهورى اسلامى ایران دارد -یعنى سرمایهی اعتماد مردم و پشتیبانى مردم- گمان نمیکنم در هیچ جاى دنیا، هیچ دولتى این سرمایه را داشته باشد؛ این را باید حفظ کنیم؛ هم مسئولین باید این را حفظ کنند، هم آحاد مردم؛ همه. در کشور ما دولت و ملّتى [جدا از هم] وجود ندارد، همه سربازان انقلابند و باید باشند. این روح سربازى براى انقلاب را همه باید حفظ کنند؛ فرقى هم بین آحاد مردم، مسئولین، مقامات نیست؛ در قبال اسلام و در قبال نظام اسلامى، همه وظیفهی واحدى دارند.
اتکای روحانیت به اعتماد و محبت مردم به جای مقام و جاه
… افکار التقاطى هستید، چه دشمنانى که وابسته به رژیم ارتجاعى پهلوى هستید که بیشترین ضربه را از روحانیّت خورده، و چه کسانى که چون با دین میانهاى ندارید، از روحانیّت هم بدتان مىآید؛ اى دوستان و اى دشمنان! بدانید روحانیّت با این حرفها سنگر را خالى نخواهد کرد. ما مقام نمیخواهیم، ما جاه و جلال نمیخواهیم؛ جاه و جلال ما توجّه مردم و محبّت مردم و اعتماد مردم است. ما پست و مقام نمیخواهیم. روحانیّت به اتّکاء و اعتماد مردم زنده است و وظیفهاش را انجام میدهد؛ و این بالاترین نعمت و موهبت الهى در حقّ ما است. ما [مسئولیّت] نمیخواهیم، امّا آن وقتى که وظیفه ایجاب کند که برویم یک مسئولیّتى را بگیریم و امام امّت به ما محوّل کند، با کمال میل خواهیم رفت؛ از فحش و دشنام و اهانت تصنّعى و تهییج افکار بعضى از سادهدلان هم …
محترم و مورد اعتماد بودن روحانیت
… که غالباً هم جوانند، وجود نداشت؛ نمازهای جماعت همین جور، وجوهات [همین جور]؛ پول ملاک خوبی است دیگر! امروز وضع مردم هم از لحاظ مالی خوب نیست امّا میآیند وجوهات میدهند؛ به ما، به مراجع دیگر وجوهات میدهند؛ یعنی مردم متدیّنند، در میدان دینند؛ این حرفها چیست؟ روحانیّت محترم است، روحانیّت مورد اعتماد است. اینها واقعیّاتی است که وجود دارد. خب سیاهنمایی و حرفهای بیربط هم علیه همهی این حرفها گاهی زده میشود؛ بدون تحقیق میدانی، بدون ملاحظه، بدون هیچ معیار و ملاک علمی، یک چیزهایی گفته میشود که حرفهای غلطی است، یک عدّه هم باور میکنند؛ لکن واقعیّت این است که بنده …
اعتماد مردم به دولت و مردمی دانستن دولت از سوی خود
… هم شده است. طبیعت کار هم این است، هر چه شما بهتر، بیشتر، صمیمیتر و پایبندتر به اصول حرکت کنید و پیش بروید، عمق این ایمان در دلهای مردم ما بیشتر خواهد شد و تغییر آن به وسیلهی دستهای بیگانه، برای آنها دشوارتر خواهد شد. بنابراین فرصت، واقعاً فرصت مهمی است. مردم به دولت اعتماد دارند؛ دولت، خود را جزوِ مردم و از جنس مردم میداند و میشمارد؛ از لحاظ انعکاس بینالمللی، کشور از یک عزت کمسابقه یا بیسابقهای برخوردار است؛ ابهت نظام اسلامی، عظمت ملت ایران، رسایی و شفافیت اغراض و اهداف جمهوری اسلامی در دنیای اسلام، بیش از همیشه است؛ و حّتی در دنیای غیر مسلمان، امروز عزت و ابهت ملت ما بسیار برجسته است …
بهرهگیری حداکثری از اطمینان مردم به دولت
… نزنید. البته امروز یک عدهای به خاطر مخالفت با دولت این مطالبات را دامن میزنند! اینها مشهود و محسوس است و داریم میبینیم. خودشان میگویند که دولت چرا به توقعات دامن میزند؛ اما خودشان هم واقعاً توقعات را دامن میزنند و شعارهای بیخودی و کارهای ناممکن مطرح میکنند. شما هم از این اطمینانی که مردم به شما دارند، بیشترین استفاده را بکنید. آن جایی که واقعاً ممکن نیست، آن جایی که درست نیست و آن جایی که کار نشدنی است، به مردم صریح بگویید؛ بگویید این کار نمیشود و با امکانات کشور سازگار نیست؛ مردم از شما قبول میکنند. من در یک مورد خاصی به آقای رئیسجمهور گفتم این مورد را به مردم بگویید نمیشود؛ حتّی …
لزوم قدردانی منتخبان از اعتماد مردم
نخست باید بخاطر اعتمادی که مردم به شما نشان دادهاند، شکرگزار خداوند و قدردان مردم باشید. و آنگاه از اولین روز آغاز به کار و بدون هدر دادن حتی یکروز، شانه به زیربار سنگینی که بر عهدهی شما نهاده شده بدهید و مسابقه در خدمترسانی را آغاز کنید.
بیاعتمادی به نظام و مسئولان و غفلت مسئولان بهعنوان تهدید
… و عزم و نشاط لطمه بزند و کار و کوشش و تحصیل جوانان را معوّق بگذارد، تهدید است. ولنگاری تهدید است؛ بیبندوباری تهدید است؛ مواد مخدّر تهدید است؛ بیاهمیتی به علم و درس و کار تهدید است؛ سرگرم شدن به مناقشات اجتماعىِ بیهوده تهدید است؛ درگیریهای داخلی تهدید است؛ بیاعتمادی به نظام و مسؤولان تهدید است؛ البته غفلت مسؤولان هم تهدید است؛ برنامهریزی دشمن بیرونی هم تهدید است. یک ملت بیدار، یک ملت آگاه، یک ملت زنده، یک ملت جوان، یک ملت انقلابی مثل ملت ما، باید همه این تهدیدها را از سر راه خود بردارد.
از میان رفتن اعتماد با تکرار عمومی یک خطا
… مسلّطِ بر تمام فروع فقهی، هر چه میپرسند، فیالمجلس جواب میدهد؛ زیرا به تمام فروع مسلّط است. ولی یک وقت به علّت مطالعهی زیاد یا نیاز به خواب و ... حواسش سر جا نباشد و یک فرع را غلط جواب دهد. حالا اگر عدّهای آمدند و همین یک فرع را اینجا و آنجا گفتند؛ چاپ کردند و در بلندگو و سر منبر گفتند که این آقا فلان فرع را غلط جواب داد، شما ببینید مردمی که این را میشنوند، نسبت به آن آقا چه نظری پیدا خواهند کرد! حدّاقل این است که آن اعتقاد بالا به فقاهت او، ساقط خواهد شد. گفته میشود: عجب. ایشان چنین اشتباه واضحی کردند! علما سر میجنبانند که: عجب! ایشان اشتباه کردند! طلبهها، فضلا، و کسانی که این مسأله را بلدند نیز تعجّب میکنند. روشن است وقتی که یک خطا را برای عامهی مردم صدبار گفتید، تبدیل به صد خطا میشود و دیگر یک خطا …
دعا برای افزایش پیوند و اعتماد میان دولت و ملت
… هیچ گونه تذبذب، آن خط را تا امروز، مستقیم ادامه داده است. این گونه استقامت و استمرار در سیاست را در کمتر کشوری مشاهده میکنید. اینها نعمتهای الهی هستند؛ باید از این نعمتها حداکثر استفاده را کرد. ما هم دعا میکنیم که خدای متعال انشاءاللَّه به شما توفیق دهد؛ مردم عزیز ما را موفّق بدارد و این پیوند و محبّت و اعتمادی را که بحمداللَّه امروز بین دولت و ملت برقرار است و این علاقهای که مردم به مسؤولان کشور و بخصوص ارادتی که به رئیس جمهور عزیز ومحترممان دارند، روز به روز زیاد کند و دلها را گرمتر و پیوندها را مستحکمتر نماید تا بتوانید انشاءاللَّه آرزوهای اسلامی این انقلاب را به طور کامل برآورده کنید و الگوی کاملی برای همه ملتهای مسلمان شوید.
بیان حرف مردم از زبان مسئولان مورد اعتماد آنان
… اسلامى هست، در هیچ جا نیست. مردم آزادند، مردم حرفشان را میزنند، مردم آرائشان را اظهار میکنند. این تودهی مردمند که در نماز جمعهها، در راهپیماییها، در مراسم گوناگون، در همهی آن چیزهایى که مربوط به مسائل سیاسى و عمومى است و در جنگ، حضور داشتند و دارند. حرف اینها همان حرفى است که ماها از زبانشان داریم میزنیم؛ حرف مردم همان چیزى است که مسئولینِ مورد اعتماد مردم از زبان مردم دارند میگویند؛ خود آنها هم همینها را تکرار میکنند.