رفتن به محتوای اصلی

اعتصاب

نام‌های دیگر: اعتصابات، اعتصاب عمومی، اعتصابات سراسری، اعتصاب سیاسی، اعتصاب و تحصن، اعتصابات و تظاهرات، اعتصاب کارگری

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

دست کشیدن جمعی از کار یا تعطیلی عمومی به‌عنوان اعتراض، به‌ویژه در مبارزه با رژیم پهلوی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع بازاریان تهران (لزوم لغو لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی)— ۱۳۴۱/۰۸/۰۶

سیر زمانی

از ۱۳۴۱ تا ۱۳۵۹
۱۳۴۱۱۳۵۹

فقط سال ۱۳۵۷همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

امروز اعتصاب حرام است شرعاً. اینهایی که اعتصاب می‌کنند خائن به اسلامند. دست بردارند از این الواطیها. دست بردارند از این بساط. بازی نخورند این قدر از این مردمی که می‌خواهند استفاده از شما ببرند. یک نفر آدم از شما استفاده می‌خواهد ببرد. از این اشخاص جوان که پاکدل هستند، اشخاص شیادی هستند که می‌خواهند استفاده از شما ببرند، با اینکه اعتصاب کنید، با اینکه هیاهو کنید. با اینکه جلو چه بکنید. اینها می‌خواهند استفاده ببرند از شما. اینها می‌خواهند که از شما استفاده کنند. شما هم غافل از مسائل هستید. اعتصاب می‌کنید. دعوا می‌کنید. جار و جنجال بپا می‌کنید. نطق می‌کنید. فحش می‌دهید. یک مملکت بی‌ثبات معرفی می‌کنید. مملکت بی‌ثبات قَیم لازم دارد. قَیمش یا باید آن طرفیها باشند، یا باید آن طرفیها باشند، و شما را بزنند بیرون کنند از اینجا. نمی‌فهمند اینها را. این چه مصیبتی است که در این مملکت پیش آمده. این چه برنامه‌ای است که برای شما ریختند از طرفین. از همه طرف برنامه ریختند. هی شلوغ می‌کنند. هرجا یک اعتصاب. هرجا یک جنبش. هر جا یک فساد. هر روز یک اجتماعات، نطق و که و چه. فحاشی به این و آن. بدگویی به علما. بدگویی به کسان دیگر. این چه معنایی است که ما گرفتارش هستیم در این مملکت. چرا باید اوضاع یک مملکت این طور باشد؟ چرا باید خود اهل مملکت به جان هم افتاده باشند حالا؟

شاهدها (۵۱ پاراگراف)

تشکر از همهٔ اقشار اعتصاب‌کننده پس از موفقیت انقلاب

اینک که به خواست خداوند متعال و همت و پیوستگی ملت شجاع و قهرمان ایران انقلاب اسلامی موفقیتهای چشمگیری به دست آورد، لازم دانستم از کلیه اعتصابیون محترم از روحانی، دانشگاهی، فرهنگی، کارگر، کارمندان بخشهای مختلف دولتی و خصوصی، دهقانان، مطبوعات، تجار و اصناف بازار تهران و شهرستانها و عموم بازرگانان، پیشه‌وران و صاحبان مشاغل- ایّدهم الله تعالی- تشکر کنم.

اثبات نپذیرفتن دیکتاتوری و دخالت اجانب با اعتصابات و همبستگی ملت

زحمات فراوان و مشکلات زیادی که در طول این مدت تحمل کردید، مورد قدردانی این جانب است. اعتصابات طولانی و سراسری و همبستگی بی‌نظیر شما به دنیا ثابت نمود که حاضر نیستید زیر بار دیکتاتوری و ستم بروید و حاضر نیستید اجانب در کشور شما دخالت نمایند، و برای رسیدن به آرمانهای اسلامی از هیچ گونه فداکاری مضایقه ندارید.

لزوم مهلت دادن به بدهکاران و فشار نیاوردن بر کسبهٔ متضرر از اعتصابات

2- لازم است مساوات و برابری اسلامی را کاملًا در نظر گرفته نسبت به طلبهایی که به صورت چک و یا سفته و یا هر نوع دیگر دارند، مراعات لازم را بنمایند و به بدهکاران‌ مهلت کافی بدهند؛ و از فشار آوردن به کسبه‌ای که به خاطر اعتصابات طولانی متضرر شده‌اند خودداری کنند، و به آنان مهلت داده شود که بتوانند به طوری که فشار بر آنها وارد نشود بدهکاریهای خود را بدهند. من از تجار و بازرگانان انتظار دارم این امر انسانی و اسلامی را توجه نموده و عمل نمایند.

اعتصاب پس از پیروزی، خلاف مسیر انقلاب و شکستن آن به صلاح ملت

… کارمندان و کارگران شرکت نفت- پس از تشکر فراوان از آنان که سهم مهمی در پیشرفت نهضت اسلامی داشته‌اند و با همت شجاعانه آنان پیروزی نصیب ملت بزرگ گردید- تذکر داده می‌شود: اکنون که بحمد الله پیروزی حاصل است، مقتضی است اعتصاب خود را بشکنند و به سر کار خود بروند. اکنون اعتصاب بر خلاف مسیر انقلاب است و شکستن آن موافق صلاح ملت است.

شکستن اعتصابات حکم است نه اجازه؛ از این پس در خدمت ملت

اعتصابات از روز شنبه باید شکسته بشوند. نه اجازه، حکم است. بعضی از شلوغ کارها می‌خواهند بعضی اعتصابات را حفظ کنند که نهضت را زمین بزنند. تا الآن اعتصابات در خدمت نهضت بود؛ از حالا به بعد شکستن اعتصابات در خدمت ملت است. اگر کسی وسوسه کرد و گفت که اعتصاب فلان باید باقی باشد خائن است، تودهنی باید بخورد. از روز شنبه تمام اعتصابات سرتاسر کشور باید شکسته بشود. مردم بروند مشغول کارشان بشوند ولی مواظب باشند، هوشیار باشند. در عین حالی که هر کس سر کار خودش است، هوشیار باشد که شلوغ …

دعوت همهٔ اقشار به پایان دادن اعتصابات از ۲۸ بهمن و آغاز کار

اکنون که به فضل الهی و به یُمن مقاومتها و پایداریهای سرسختانه شما مردم غیور، پایگاههای رژیم سلطنت استبدادی و حکومت ضد اسلامی خاندان پهلوی و پایه‌های استعمار نو و کهنه، یکی پس از دیگری، درهم ریخته شده‌اند، و دولت موقت انقلاب اسلامی به عنوان اولین قدم در راه تحقق اهداف انقلاب مقدس اسلامی مستقر گردیده است، لازم می‌داند که از عموم مردم ایران- از کارگران، کارمندان، بازاریان، پیشه‌وران، دانشگاهیان و فرهنگیان- دعوت نماید که از روز شنبه 28 بهمن 57- 19 ربیع الاول 99- اعتصابات خود را پایان داده و فعالیتها و کارهای خود را آغاز نمایند.

اعتصاب‌های عمومی ملت و کارکنان دولت برای درهم شکستن نظام استبدادی

به طوری که اطلاع دارید ملت مسلمان و غیور ایران و جمع کثیری از کارمندان و کارگرانِ در استخدام دولت، به منظور درهم شکستن مقاومت لجوجانه نظام استبدادی کهن، از چهار ماه قبل به این طرف با قبول انواع محرومیتها و فداکاریها دست به اعتصابهای عمومی زده و تدریجاً قدرت عمل را از شاه مخلوع و دولتهای زیر فرمانش گرفته‌اند. رجای واثق داریم که به فضل الهی و به همت مبارزین آگاه، بساط ننگین فساد و ظلم شاهنشاهی بزودی از سرزمین ما برچیده شده جای خود را به حکومت عدل و رحمت اسلامی دهد.

لزوم کاستن زیان اعتصاب‌ها برای معیشت مردم و اقتصاد ضمن فشار بر رژیم

نظر به اینکه بعضی از اعتصابها و متوقف بودن وسایل حمل آذوقه و مواد غذایی مورد نیاز مردم، خصوصاً گندم، و یا تعطیل برنامه‌های نگهداری و تعمیرات دستگاههای صنعتی، ممکن است سبب محرومیتهای مشقت بار و فلج‌کننده برای مردم زیر ستم یا رکود فعالیتهای اقتصادی و سبب خسارتهای غیر قابل جبران گردد، و نیز دستاویز تبلیغاتی و حربه جنگی به دست حریف بدهد، باید سعی شود که ضمن ابراز انزجار و به زانو درآوردن دستگاه غاصب حاکم- که هدف اصلی اعتصاب است- زیانهای ناشیه کمتر متوجه ملت شجاع و مردم بیداری که سربازان این کارزار می‌باشند گردد.

لزوم ادامهٔ مبارزات، اعتصابات و تظاهرات تا نتیجهٔ نهایی

4- ملت شریف باید تا نتیجه نهایی، دست از مبارزات پر شور خود برندارند، که نمی‌دارند. باید به اعتصابات و تظاهرات ادامه دهند و در صورتی که چماق به دستان و یا مفسدین به آنان حمله کردند، می‌توانند دفاع از خود کنند اگر چه منتهی به قتل آنان شود. از خداوند تعالی نصرت اسلام و مسلمین و نابودی مخالفین ملت شریف را خواهانم. و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته.

ترجیح ضررهای اعتصاب بر ماندن زیر یوغ استعمار و رژیم از نگاه بازاریان

- بدیهی است که جنایات شاه ضربه‌های هولناکی به مردم ایران وارد آورده است. چه در زمان قدرت او و چه امروز که ملت می‌خواهد او را کنار بزند ولی ملت ایران پایداری خود را در مقابل این مشکلات ثابت کرده است. بازاریان خوب دریافته‌اند که ضررهای ناشی از اعتصابات به مراتب بهتر است از زیر یوغ استعمار و رژیم کنونی بودن.

اعتصاب سراسر ایران حتی دستگاه‌های دولتی نشانهٔ مخالفت با شاه

… سوال می‌کنیم؛ برای اینکه مبادا شما از بین بروید بسته شده؟! برای این است که مخالفت کنند با مخالفین شما، از این جهت بسته شده؟! این تظاهراتی که مردم می‌کنند و می‌گویند «مرگ بر شاه» مرادشان این است که مرگ بر- مثلًا- یک کس دیگری، و مرادشان از «شاه» شما نیستید؟! این هیاهویی که در ایران راه افتاده، الآن اعتصابْ سرتاسر ایران است، این سرتاسر ایران که اعتصاب است، بسیارش هم از دستگاههای خود دولت است و اعتصاب کرده‌اند، اینها با شما موافقند و چون موافقند اعتصاب کرده‌اند؟! چون با دولت شما موافقند اعتصاب کرده‌اند؟! صحیح است این حرف شما که عده معدودی هستند؟! خوب سابقاً هم می‌گفت که یک عده‌ای هستند که از آن طرف مرز آمده‌اند! با شناسنامه‌های جعلی از آن طرف مرز آمده‌اند در ایران و این طور شلوغیها را می‌کنند! این معنایش این است که تمام این بازار ایران- بازارهای ایران اشخاصی هستند که از آن طرف مرز آمده‌اند و عده …

پشتیبانی از اعتصاب مردم خراسان و تشکر از آنان

1- این جانب پس از تشکر از اهالی محترم خراسان، خصوصاً علمای اعلام و حجج اسلام و دکترهای محترم و سایر گروهها و طبقات، پشتیبانی خود را از این اعتصاب شریف اعلام می‌نمایم؛ و اعمال وحشیانه دولت نظامی غیر قانونی و حکومت نظامی غاصب را محکوم می‌نمایم؛ و از ادامه دیکتاتوری و غصب مقامْ آنان را تحذیر می‌کنم.

پشتیبانی از اعتصاب‌کنندگان سراسر کشور به‌ویژه کارکنان شرکت نفت

2- این جانب از جمیع اعتصاب کنندگان در سرتاسر کشور تشکر می‌کنم و پشتیبانی خود را از آنان اعلام می‌نمایم؛ و از خصوصِ اعتصاب کنندگان شرکت نفت تقدیر می‌نمایم. و اقدامات دولت نظامی غاصب و دادگاههای نظامی را در فشار به آنان برای‌ شکستن اعتصاب تقبیح می‌نمایم و آنان را در جدیت برای هدر دادن ثروت ملت مسئول می‌شناسم، و آنان را از این اقدام مخالف با مصالح کشور تحذیر می‌کنم.

وظیفهٔ ملت در کمک به معیشت اعتصاب‌کنندگان شرکت نفت با صندوق‌های اعانه

3- بر ملت شریف ایران است که از اعتصاب کنندگان شرکت نفت پشتیبانی کنند و به آنان برای تهیه مسکن و مئونه زندگی اعانت کنند؛ و در شهرستانها صندوقهای اعانه بگذارند و پس از جمع‌آوری به وسیله هیاتهای معتمده به آنان برسانند. و باید نگذارند برادران خود که در راه خدمت به اسلام و کشور بپاخاسته‌اند رنج ببینند.

لزوم ادامهٔ اعتصاب ادارات و شرکت نفت تا رفتن شاه و دولت

اکنون با در نظر گرفتن رفراندم تاسوعا و عاشورا- که غیر رسمی بودن شاه و دولت را به جهانیان ثابت نمود- بر ملت است که به حکم اسلام و قانون، از اطاعت شاه و دولت سرپیچی کنند: مالیات نپردازند و کلیه اعتصابات ادارات و موسسات و شرکتهای دولتی، خصوصاً اعتصاب شرکت نفت را تا رفتن شاه و دولت ادامه دهند و بر ملت است که با گسترش اعتصابات خود از آنان پشتیبانی نمایند.

قدردانی از اعتصاب همگانی و تأکید بر ادامهٔ آن برای فلج کردن رژیم

من باید از اعتصاب همگانی که در این نهضت اسلامی و به پشتیبانی ملت برپاست‌ تشکر کنم. این اعتصابات پر ارج، اگر چه پر زحمت است لکن در پیشبرد هدفهای انسانی ملت نقش مهمی دارد. اعتصابات بزرگ خود را هر چه بیشتر ادامه دهید، دستگاه این خائنین یاغی را فلج کنید. اعانت به این خائنان، حرام و مخالف رضای خداست. اطاعت از آنان، به هر عنوان، ضدیت با اسلام و خدای اسلام است. اعتصاب شرکت نفت و جلوگیری از هدر دادن مال عظیم ملت، اطاعت خداست. اعلامیه مدرسین بزرگ و فضلای عالیمقام حوزه علمیه قم- دامت برکاتهم- برای روز همبستگی ملت …

اعتصاب سراسری در اعتراض به نابودی کشور به دست رژیم

… صدای ایران، نه از باب اینکه خیلی آزادی دادند صدایشان بلند است که ما آزادی می‌خواهیم! از باب این [است‌] که آزادی ندارند. کی آزادی دارد؟ مطبوعات ما الآن تعطیل است، چندین وقت است که تعطیل است؛ چرا تعطیل است؟ برای اینکه سانسور است. می‌گویند سانسور نباید باشد. هر جا را می‌روی الآن تعطیل است، هر جا را می‌روی اعتصاب است برای اینکه مردم می‌بینند که دارد از بین می‌رود یک مملکتی در دست اینها. ادارات مطلعند که چه می‌گذرد، منتها بیچاره‌ها نمی‌توانستند صحبت کنند حالا؛ حالا اعتصاب می‌کنند. هر جا بروی اعتصاب است. مریضخانه اعتصاب است، طبیب اعتصاب است، در دادگستری- نمی‌دانم- وکیل اعتصاب می‌کند، قاضی اعتصاب می‌کند؛ هر جا بروی اعتصاب است. برق اعتصاب است؛ همه چیز اعتصاب است؛ چرا؟ خیلی در رفاه هستند که اعتصاب می‌کنند؟! خیلی کارشان خوب است و آزاد هستند؟! آزادی زیاد به ایشان …

اعتصاب ادارات، دانشگاه‌ها و مدارس علمی در اعتراض به سود بیگانگان

ادارات دولتی یکی پس از دیگری اعتصاب می‌کنند و فریاد می‌زنند که نمی‌خواهیم سر این کارها برویم که نفعش به دیگران برسد؛ ما کارها را رها می‌کنیم. دانشگاه ما الآن‌ تعطیل است، دانشگاههای ما تعطیل است، مدارس علمی ما الآن همه تعطیل است، همه بساط الآن معطل است. تمام قشرهای ایران، هر جا بروی، دست روی هر کدام بگذاری، تعطیل است الآن. این تعطیلات، آنها روی چه مقصد تعطیل کردند و اینها روی چه مقصد می‌شکنند آن تعطیلات را؟ مردم که تعطیلات را و اعتصابات را می‌کنند، روی چه مقصد اعتصاب می‌کنند؟ باید دید که چه می‌گویند؛ خواسته‌هایشان چیست. خواسته‌هایشان یکی این است که ما نمی‌خواهیم این سلسله را. …

اعتصاب کارکنان نفت خدمت به خدا و کشور اسلام و خائن بودن شکنندگان آن

… پر برکت کشور که سالهاست خائنان به غارت داده‌اند و نفتخواران به غارت برده‌اند، جلوگیری کرده و از هدر دادن مال ملت فقیر به اندازه قدرتتان منع نموده‌اید؛ و کوبنده خائنانی که چوب حراجش را پشتوانه‌ای برای بقای حکومت طاغوتی خویش و تخت لرزان شیطانی خود می‌دانند. هر ساعت اعتصاب شما خدمتی است به خداوند تعالی و به کشور اسلام. کسانی که به زور می‌خواهند این اعتصاب مقدس را بشکنند، مجرم و خدمتگزار اجانب و خائن به ملت و کشورند.

وظیفهٔ ملت در پشتیبانی از اعتصاب‌کنندگان و جبران ضررهای آنان

بر ملت شریف ایران است که در مواقعی که کارگران و کارمندان شرکت نفت و سایر موسسات و ادارات دولتی دست به اعتصاب می‌زنند، از آنان با کمال احترام پشتیبانی کنند و ضررهای آنان را به بهترین وجه جبران نمایند و آنان را در اعتصابات مقدسشان، که برای اظهار تنفر از شاه خائن و خاندان کثیفش و پشتیبانی از مبارزات همگانی مردم است، تشویق و تقدیر کنند.

تشکر از اعتصاب همهٔ اقشار برای نجات میهن و خدمت به اسلام

من از اعتصاب جمیع جناحها، فرهنگیان و بازاریان و اصناف، اعتصاب شرکت نفت و مخابرات و شرکت واحد و مطبوعات و اعتصاب سایر ادارات و موسسات دولتی [و] خصوصی که برای نجات میهن و برای خدمت به اسلام و مسلمین بوده است تشکر می‌نمایم. و از حضرات روحانیون عظیم الشان سرتاسر کشور- اعلی الله کلمتهم- که هادیان طریق نجات و پیشقدمان نهضت بزرگ اسلامی و سد بزرگ در مقابل‌ ابرقدرتهای شرق و غرب و خدمتگزاران به ولی الله اعظم- ارواحنا فداه- هستند، با کمال تواضع و احترام تقاضا دارم که ضررهایی را که به …

ناتوانی سرنیزه در شکستن اعتصابات سراسری

خوب بر فرض اینکه صداها در نیاید، اعتصابات را چه می‌کنند؟ الآن ایران به شکل تعطیل درآمده؛ یعنی در همه چیز الآن اعتصاب هست. با سرنیزه می‌توانند که مردم را، همه را سرِ کار ببرند و همه چرخها را راه بیندازند؟! اینها دیگر شکست خورده‌اند. این دولت نظامی از اول معلوم بود شکست خورده است لکن حالا هم فهمیدند که شکست‌ خورده است. حالا دارند با تفنگ و مسلسل و اینها می‌خواهند مردم را آرام کنند؛ اعتصابات را مثلًا بشکنند. این امکان ندارد.

رفع مضیقهٔ اقتصادی اعتصاب‌کنندگان برای تداوم ضربه به دشمن

… می‌رساند، در این موقع که دست جنایتکاران و دژخیمان شاه بیش از پیش به خون جوانان و اطفال ما آغشته شده است، و کشتگان و مجروحان بسیاری به جا گذاشته و عده کثیری را در سراسر کشور بی‌خانمان و بی‌سرپرست نموده است، و حضرات آقایان و این جانب را به عزا نشانده است؛ در این موقع که اعتصابات و تعطیلات عمومی برای اعتراض به دستگاه جبار و احقاق حق مردم بی‌پناه صورت گرفته است؛ بدیهی است این حوادث ضایعاتی را به دنبال دارد و قشرهایی از کسبه و کارمندان و کارگران محترم و محروم دچار مضیقه شده و می‌شوند؛ و این امر موجب نگرانی شدید این جانب است؛ لهذا از حضرات آقایان تقاضای محترمانه دارم که در تمام شهرستانها و توابع آنها، هیاتهایی را که مورد وثوق هستند انتخاب و مقرر فرمایید تا نیاز نیازمندان را، چه از حیث لزوم جراحی و چه از حیث فقدان سرپرست، و چه در اثر گرفتاریهای اقتصادی‌ای که در اثر اعتصابات و تعطیلات بحق خود با آن دست به گریبانند، بر طرف نموده و به قدر مقدور نیازهای آنان را رفع کنند تابا پشتگرمی با اعتصابات خود ضربه شدیدی بر پیکر دشمن وارد آورند. و بر ملت شجاع و آگاه است که خود نیز مستقیماً به خواهران و برادران خود کمک کنند و دیْن الهی خود را ادا نمایند.

لزوم ادامهٔ اعتصاب در ادارات تا فلج شدن دستگاه‌های دولتی

2- نهضت با شیوه‌های گوناگون؛ مخصوصاً اعتصابات در همه ادارات و دستگاههای دولتی باید ادامه داشته باشد. دولت نظامی[1] ایران غاصب و مخالف قانون است و بر ملت است که از آن اطاعت نکنند، و به سرپیچی و کارشکنی تا حد فلج نمودن‌ دستگاههای دولتی پیش رود. من از جمیع کارمندان محترم دولت و سایر موسسات که با اعتصابات خود پشتیبانی از برادران و خواهران خود کرده‌اند تشکر می‌کنم. این یک وظیفه اسلامی است و لازم الاجراست.

حمایت از اعتصاب سیاسی کارگران و کارمندان شرکت نفت

- کارگران محروم و کارمندان شرکت نفت، برای خواسته‌های سیاسی مشروع خود اعتصاب کرده‌اند و من از مردم خواسته‌ام که از اعتصاب آنان حمایت کنند. و کشورهای غربی که، حتی به قیمت نابودی ملت و کشور ایران، مایل نیستند ضرری به آنان وارد شود، لازم است بدانند که ملت مسلمان ایران برای به دست آوردن حقوق مشروع و قانونی خود به هر گونه اقدام مفید دست می‌زند، و لو به نابودی منافع غرب بینجامد ...

پشتیبانی از اعتصاب کارمندان و کارگران شرکت نفت

ب- پشتیبانی از اعتصابات کارمندان موسسات دولتی؛ بخصوص کارمندان و کارگران شرکت نفت و جلوگیری از هدر دادن این مخزن عظیم و ادامه اعتصابات تا رسیدن به هدف اسلامی.