رفتن به محتوای اصلی

اسلامی شدن دانشگاه

نام‌های دیگر: اصلاح دانشگاه

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

تحول محتوا، محیط و جهت دانشگاه‌ها بر پایهٔ ارزش‌های اسلامی و انقلابی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در مراسم سالگرد شهادت دکتر مفتح— ۱۳۶۴/۰۹/۲۶

سیر زمانی

از ۱۳۶۴ تا ۱۴۰۱
۱۳۶۴۱۴۰۱

فقط سال ۱۳۷۰همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

ما یک وقت - چند سال پیش از این - در محیط دانشگاه عرض کردیم: «وقتی یک نفر آدم معمولی برای تحصیل به حوزه‌ی علمیه میرود، پس از چند سال ماندن در آن‌جا، هنگامی که خارج شد فردی پایبند و کاملاً وابسته به دین است؛ الّا این‌که ما خَرَجْ به علّت و جهتی باشد. طبیعت امر ایجاب میکند عین همین حالت در دانشگاهها هم باید باشد. یعنی دانشگاه ما باید به گونه‌ای تجدید بنیان شود که اگر کسی وارد آن شد و نسبت به دین، تقیّد و اهتمام و معرفتی نداشت، همه‌ی آنها را پیدا کند و وقتی از دانشگاه خارج میشود، به طور کامل وابسته به دین باشد. فرقی هم نمیکند که آن فرد، پزشک باشد، روانشناس باشد، جامعه شناس باشد و یا در رشته مهندسی و حسابداری تحصیلاتش را به پایان برده باشد. این شاکله‌ی صحیح دانشگاه در جامعه‌ی اسلامی است.
این‌که به من خبر بدهند که در دانشگاهی فرض بفرمایید یک استاد، پیراهن آستین کوتاه داشته است، یقه‌اش را گرفته‌اند که دانشگاه اسلامی است؛ چرا این طور آمده‌ای؟ این، آن چیزی نیست که من خواستم و دنبال میکنم! پرداختن به این چنین مسائل، منحرف کردن از کار اصلی و از مسیر حقیقی خود است. ما میخواهیم دانشگاه یک محیط اسلامی و با اهدافی اسلامی باشد. اهداف مسلمانانه و مؤمنانه این گونه است که باید علم در عالیترین کیفیّتش و پدیده‌های علمی در نوترین صورتش باشد. تلاش علمی باید در موفّقترین انواع خود و اخلاق دینی و ایمان اسلامی در روشنترین و مصفّاترین وضعش حضور داشته باشد - همه در کنار هم - این، آن چیزی است که ما میخواهیم. آن وقت اگر بخواهیم به این هدفها برسیم، طبعاً شیوه‌هایی لازم است.
امروز کشور به دانشگاهی که حقیقتا اسلامی باشد نیازمند است در دانشگاه اسلامی، علم با دین، و تلاشگری با اخلاق، و تضارب افکار با سعه ی صدر، و تنوع رشته ها با وحدت هدف، و کار سیاسی با سلامت نفس، تعمق و ژرف نگری با سرعت عمل و خلاصه دنیا با آخرت همراه است.

لزوم زنده کردن دین در دانشگاه‌ها

دین را باید در دانشگاه‌ها زنده کرد. دانشگاه ما بى‌دین متولّد شده؛ این که روشن است. دانشگاه به سبک کنونى از ابتدا بى‌دین متولّد شده؛ یعنى طرّاحى کردند که دانشگاه، بى‌دین زاییده بشود. معنایش این نیست که فلان مؤسّس یک دانشگاه یک آدم متدیّنى بوده یا نبوده؛ اصلاً به او ربطى ندارد. بناى دانشگاه، یک …

اصلاح دانشگاه در درجهٔ اول اهمیت

… شریف نباشد، حمیّت و غیرت دفاع از کشور و ملّت و آرمانها و ارزشهاى ملّى و دینى خود را نداشته باشد، آن عالِمى که دشمن را بر خودى ترجیح بدهد، خود را در اختیار دشمن ملّت قرار بدهد، از هر جاهلى بدتر است؛ همان دزدى است که با چراغ به دزدى میرود و بیشتر صدمه میزند. پس اصلاح دانشگاه در درجه‌ى اوّلِ اهمّیّت است.

تلاش انقلابیون برای اصلاح دانشگاه‌ها و لزوم ادامهٔ دقت در گزینش در صورت عبور نکردن از این مرحله

… انقلاب نسبت به دانشگاه چقدر تلاش انجام گرفت و چقدر از سوى انقلاب و انقلابیّون مجاهدت شد براى اصلاح دانشگاه‌ها. ما اگر امروز شعارهاى شش سال قبل و هشت سال قبل را در باب دانشگاه‌ها ندهیم، با این باور است که نیاز به آن شعارها نیست؛ یعنى دانشگاه اصلاح‌شده است. اگر بعضى از تصمیم‌هایى که آن روزها در دانشگاه‌ها گرفته میشد درباره‌ى گزینش استاد، گزینش دانشجو، دقّت در ورود افراد در جاهاى مختلف دانشگاه ــ چه در رده‌هاى مسئولیّت، علمى و غیر علمى، و چه در رده‌هاى تعلّم و دانش‌آموزى ــ آن دقّتها امروز نشود، با اعتماد به این است که کار اصلاح شده است و از این مرحله عبور کرده‌ایم. اگر معلوم بشود که از آن مراحل عبور نکرده‌ایم، همان دقّتها لازم است؛ همان سخت‌گیرى‌ها ضرورت امر است، ضرورت زمان است.

نامطلوب بودن رعایت ظواهر دینی در دانشگاه‌های دولتی و آزاد

و این چیزهایى است که به هر حال در محیط دانشگاه خیلى مهم است. اگر اینها انجام شد، آن‌وقت طبعاً ظواهر دینى هم به‌خودىِ‌خود در دانشگاه رعایت خواهد شد، که خب الان آن‌طورى که بنده می‌شنوم، از این جهت وضع دانشگاه‌ها ــ چه دانشگاه‌هاى دولتى، چه دانشگاه آزاد ــ خیلى مطلوب نیست، که بایستى البتّه از همه‌طرف به این مسئله رسیدگى کرد.

اصلاح دانشگاه امری اساسی

اصلاح دانشگاه یک امر اساسى است. نیروى انسانى در هر کشورى، اساس پیشرفت است. کدام نیروى انسانى پیشرفت را در یک کشور تضمین خواهد کرد؟ نیروى انسانى مؤمن، با وجدان، معتقد به کار، دلسوز؛ وَالّا وجود آن نیروى انسانى‌اى که اعتقاد به کار ندارد، دلسوزى ندارد، براى کشور و نظام و ارزشهاى مردم و خود …