اعتراف به سرگرمی جوانی به مفاهیم بیحاصل با مکاید شیطان و نفس اماره
گیرم مشمول این نحو آیات کریمه شوم لکن عروج به حریم کبریا و صعود به جوار دوست و ورود به ضیافت الله که باید با قدم خود به آن رسید چه میشود. در جوانی که نشاط و توان بود با مکاید شیطان و عامل آن که نفس امّاره است سرگرم به مفاهیم و اصطلاحات پُر زرق و برقی شدم که نه از آنها جمعیّت حاصل شد نه حال، و هیچ گاه درصدد به دست آوردن روح آنها و برگرداندن ظاهر آنها به باطن و ملک آنها به ملکوت برنیامدم و گفتم:
فرو رفتن در اعتبارات و جمع کتب بهجای رفع حجابها
چنان به عمق اصطلاحات و اعتبارات فرو رفتم و به جای رفع حُجب به جمع کُتب پرداختم که گویی در کون و مکان خبری نیست جُز یک مُشت ورق پاره که به اسم علوم انسانی و معارف الهی و حقایق فلسفی طالب را که به فطرت الله مفطور است از مقصد بازداشته و در حجاب اکبر فرو برده.
بسنده نکردن به اصطلاحات، دام بزرگ ابلیس، و جستوجوی خدا
و تو ای دختر عزیزم که غوره نشده حلوا شدی بدان که یک روزی خواهی بر جوانی که به همین سرگرمیها یا بالاتر از آن از دستت رفت همچون من عقب مانده از قافله عُشاق دوست، خُدای نخواسته بار سنگین تاسّف را به دوش میکشی. پس از این پیر بینوا بشنو که این بار را به دوش دارد و زیر آن خم شده است، به این اصطلاحات که دام بزرگ ابلیس است بسنده مکن و در جستجوی او- جلّ و علا- باش، جوانیها و عیش و نوشهای آن بسیار زودگذر است که من خود همه مراحلش را طی کردم و اکنون با عذاب جهنّمی آن دست به گریبانم و شیطان درونی دست از جانم بر نمیدارد تا- پناه به خدای تعالی- آخر ضربه را بزند. ولی یاس از رحمت واسعه خداوند خود از کبائر عظیم است،[9] و خدا نکند که معصیت کاری، مُبتلای به آن شود.
بیحاصلی قیل و قال مدرسه جز حرف دلخراش
از قیل و قال مدرسهام حاصلی نشد جُز حرف دلخراش پس از آن همه خروش