عزیزان من! سالیان دراز، به شیوههای گوناگون، به ملتهای مشرق زمین تفهیم کردند که «شما از جهات مختلف، انسانهای درجهی دو هستید.» اصولاً فلسفهی استعمار همین بود. متأسّفانه دربارهی فلسفهی استعمار، خیلی کار نشده است. من قبلاً مدّتی در این زمینهها مطالعه کردم تا دریابم که این پدیدهی شومِ استعمار چگونه و بر چه پایههایی بهوجود آمد. معلوم شد که یکی از ترفندهای استعمارگران - که خیلی هم تأسّف انگیز است - این بوده است که تا میتوانستهاند، در کشورهای آسیا (در همین چینی که در این المپیادها، در سه دوره اوّل شده است؛ در همین ایران ما و در جاهای دیگر)، تلقینِ بد کردهاند و بهزور میخواستهاند به مردم مشرق زمین بقبولانند که انسانهایِ درجهی دو و ضعیفی هستند و قدرت اداره و تفکّر ندارند. بهعکس، القا میکردهاند که علم مال آنهاست؛ پیشرفت مال آنهاست و اصلاً حقّ همه چیز، برای آنهاست. آنها بهزور تحمیل میکردند که «این ما هستیم که به شما چیزی میدهیم و یا چیزی میستانیم.» آنها به زعم خودشان، تمدّن و پیشرفت میدادند؛ و مزد این را استثمار ملتها و گرفتن ثروت و آزادی و زندگی آنها میدانستند. این از نظر آنها یک معاملهی پایاپای بود. اینگونه رفتار میکردند!استعمار
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
تسلط قدرتهای بیگانه بر ملتها و بهرهبرداری از منابع و سرنوشت آنان.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:خطبههای نماز جمعه در مسجد آل الرسول(ص) ایرانشهر— ۱۳۵۷/۰۲/۲۲
سیر زمانی
از ۱۳۵۷ تا ۱۴۰۴۱۳۵۷۱۴۰۴
روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.
تعریف در کلام رهبر
و اما در ابعاد اسلامی. یک ملیّت معمولاً در داخل مرزهای خود زندانی است و بیرون مرز، هیچگونه ارزش و جاذبه و احترامی ندارد؛ اما نظام اسلامی در سرتاسر دنیای اسلام و هرجا که مسلمانی وجود داشت، هویّت اسلامی و احساس شخصیت را هم در افراد و هم در ملتها زنده کرد. اقلیتهای مسلمان که در دنیا متفرّق بودند، احساس شخصیّت کردند. ملتهای مسلمان، بخصوص در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا - یعنی در واقع اجزای امپراتورىِ متلاشی شده قدیمی عثمانی که سالهای سال رنج استعمار را تحمّل کرده بودند - احساس کردند مجدّداً نسیمی وزیده است. البته ما امپراتوری عثمانی را اصلاً تأیید نمیکنیم؛ یک حکومت سلطنتی بود مثل بقیه حکومتهای سلطنتی، با همان مشکلات و گرفتاریها؛ اما اروپاییها - فاتحان جنگ بینالملل اوّل - وقتی این حکومت بزرگ را که از منطقه بالکان تا تمام آسیای صغیر و خاورمیانه و شمال آفریقا گسترش داشت - از بوسنی و هرزگوین تا مصر و ترکیه کنونی و عراق و سوریه و فلسطین - متلاشی نمودند، به این اکتفا نکردند که حکومت را زایل کنند؛ از ملتها انتقام کشیدند و آنها را تحقیر کردند! قطعه قطعه بخشهای این حکومت به دست یکی از دولتهای اروپایی افتاد و همان داستان غمبار استعمار تکرار شد؛ داستانی که هرگز از یاد این ملتها نخواهد رفت و از تاریخ آنها زایل نخواهد شد. در یک کشور، بیگانهای بیاید حکومت کند و تمام امکانات آن کشور در خدمت شخص بیگانه و دستگاه بیگانه و نظام بیگانه باشد و مردم آن کشور مجبور باشند از بیگانهای که بر آنها حکومت میکند، اطاعت کنند و جرأت نکنند اندکی برخلاف مصالح او حرف بزنند یا حرکت کنند. واقعیت استعمار این بود.فرهنگ مایهی اصلی هویت ملتهاست. فرهنگ یک ملت است که میتواند آن ملت را پیشرفته، عزیز، توانا، عالم، فناور، نوآور و دارای آبروی جهانی کند. اگر فرهنگ در کشوری دچار انحطاط شد و یک کشور هویت فرهنگی خودش را از دست داد، حتی پیشرفتهایی که دیگران به آن کشور تزریق کنند، نخواهد توانست آن کشور را از جایگاه شایستهیی در مجموعهی بشریت برخوردار کند و منافع آن ملت را حفظ کند. من به حوادث دوران استعمار که نگاه میکردم - دوران استعمار تقریباً از اواخر قرن هجدهم میلادی شروع شد، در قرن نوزدهم به اوج رسید و تا اواسط قرن بیستم هم ادامه پیدا کرد. حرکت استعمار یعنی حضور قدرتهای مسلط نظامی و سیاسىِ دنیا در کشورهایی که میتوانستند با استفاده از زور در آنها حضور پیدا کنند و منافع خودشان را از آنجاها تأمین کنند و در واقع از موجودىِ مادی و معنوی آن کشور سرمایهیی برای خودشان بسازند، همان چیزی که آنها اسمش را استعمار گذاشتند و امروز هم اطلاق میشود - میدیدم هرجا که اینها وارد شدهاند، اگر این توانایی را پیدا کردهاند که فرهنگ آن ملت را مضمحل کنند و تحت تأثیر قرار دهند و تضعیف کنند، پایههای قدرتشان در آنجا مستحکم شده و اگر در جایی فرهنگ ملی و بومی بهخاطر کهنسال بودن، ریشهدار بودن و برجسته بودن مضمحل نشده و از بین نرفته، استعمارگرها و اشغالگرها نتوانستهاند مدت زیادی از آنجا منافع خودشان را تأمین کنند و ناچار شدند که آن منطقه را رها کنند. این در مورد همهی جهانگشاییها و کشورگشاییهای دورانهای گذشتهی تاریخ هم - که ما در تاریخ میخوانیم - صادق است. آن کشورگشاهایی توانستهاند در سرزمینهای گشوده شدهی با شمشیر، با زور پایدار بمانند و مقاصد و سلطهی خودشان را در آن سرزمینها اعمال کنند، که توانسته باشند فرهنگ آن کشور را در مشت و در اختیار بگیرند. حالا گاهی یک فرهنگ را ریشهکن میکنند؛ مثل اینکه زبان یک کشور را بکل از بین میبرند. شما الان ملاحظه کنید که آفریقا، امریکای لاتین و بسیاری از کشورها، زبان بومی اصلاً ندارند. پرتغالیها و اسپانیولها آنجا آمدند و زبانها را عوض کردند؛ زبانهای بومی و بسیاری از نشانههای فرهنگ را از بین بردند؛ البته یک جاهایی هم نتوانستند. فرهنگ ستون فقرات حیات یک ملت و هویت یک ملت است.شاهدها (۲۹۵ پاراگراف)
تحقیر ملتها و غارت فرهنگ، هویت، زبان و ثروت در آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین
استعمارگران اروپایی آمدند و بر مناطق بسیاری از آسیا، آفریقا و امریکای لاتین تسلّط پیدا کردند؛ ملتهای آن مناطق را ذلیل کردند؛ فرهنگ آنها را، هویّت آنها را، ثروت آنها را به تاراج بردند؛ حتی زبان آنها را، خطّ آنها را، سابقه و سنّت آنها را زیر پا له کردند. ملتها را ذلیل کردند؛ آنها را دوشیدند؛ ثروت آنها را غارت کردند؛ فرهنگ آنها را نابود کردند؛ تا آن وقتی که ممکن بود، ماندند، بعد هم رفتند. من نمونههایی از این قبیل، بعضی را به چشم خود دیدهام، بعضی را شنیدهام و بعضی را خواندهام.جلوگیری استعمارگران از آگاهی مردم پرو از تمدن گذشتهٔ خود
یک نمونه دیگر عرض میکنم. رئیس جمهور کشور پرو در امریکای لاتین، در زمانی که بنده رئیس جمهور بودم، به من گفت: ما اخیراً یک تمدّن بسیار باشکوه را در حفّاریهای خود در کشورمان پیدا کردهایم. او میگفت: سالها استعمارگران بر کشور پرو مسلّط بودند؛ اما نگذاشتند مردم و روشنفکران و صاحبنظران پرو بفهمند که در گذشته چنین تمدّنی داشتند! یعنی اینها حتی از اینکه مردم، تاریخ خودشان را بدانند و به گذشته خودشان افتخار کنند، مانع میشدند!غارت نفت و ثروت ملتها، نابودی فرهنگ و جلوگیری از پیشرفت علمی آنها
… ظالمتر و متجاوزتر به حقوق انسان کیست؟ بشریّت از چه کسانی و از چه قدرتهایی بیشتر صدمه دیده و رنج برده است؟ مایه عقبافتادگی آسیا و آفریقا و امثال آنها کیست؟ کدام دولتهایند که سالهای متمادی ملتها را در زیر تیغ استعمار نگاه داشتهاند؟ آنچه آنها داشتند، ربودند؛ نفت آنها را مفت و ارزان بردند؛ ثروتهای زیر زمینی آنها را بردند؛ فرهنگشان را نابود کردند؛ از پیشرفت و ترقّی و پیمودن قافله علم، آنها را مانع شدند. اینها مستکبرین عالم و همین دولتهایی که امروز در دنیا دم از حقوق انسان میزنند، هستند. اینها بزرگترین بلاهای بشریّتند.انتقال حسابشدهٔ فرهنگ استعمارگران به سرزمینهای تحت سلطه
… در مقابل هم صفآرایى میکنند. این صفآرایى ممکن است در یک مواردى طبیعت فرهنگها باشد؛ مثلاً فرهنگ مادّیگرى طبعاً در مقابل فرهنگ معنوى یک نوع صفآرایى دارد ــ ولو متولّیانشان عملاً کارى نخواهند بکنند ــ و طبعاً این ضدّ آن و علیه آن است و آن [نیز] ضدّ این است. یک وقت هم هست که بحث طبیعت دو فرهنگ نیست، بلکه مجموعاً متولّیان یک فرهنگ، صاحبان یک فرهنگ، به دلایلى سعى میکنند فرهنگ خودشان را غلبه بدهند بر یک فرهنگ دیگرى؛ کمااینکه استعمارگرها در دوران استعمار، یکى از اوّلین کارهایى که میکردند این بود که فرهنگ خودشان را وارد آن منطقهى تحت نفوذ استعمارى بکنند، این را [هم] حسابشده میکردند؛ نه به این معنا که لشکریانشان مىآمدند سالها میماندند و قهراً فرهنگ منتقل میشد؛ نه، براى این [کار] محاسبه میکردند، از اوّل استعمار، از قرن هجدهم، از قبل انقلاب فرانسه. ناپلئون که آمد مصر ــ البتّه قبل از حکومتش؛ آن وقتهایى که کنسول و یک نیروى اجرائى بود ــ …توصیهٔ استعمارگران به زوال تدریجی عقیدهٔ مهدویت در شمال آفریقا
… قبل است؛ اوایلى که استعمار وارد شمال آفریقا شده بود. کشورهاى شمال آفریقا به اهلبیت خیلى گرایش دارند. حالا مذهبشان هر مذهبى از مذاهب اسلامى که هست، امّا محبّ اهلبیتند؛ [مثل] این کشورهاى سودان و مغرب و مانند اینها. عقیدهى به مهدویّت، آنجاها خیلى پُررنگ است. آن زمانى که استعمار وارد آن مناطق شد ــ که ورود استعمار در آن مناطق در قرن گذشته است ــ یکى از چیزهایى که مزاحم استعمار بود عقیدهى به مهدویّت بود. بنده سندى را دیدم که آن بزرگان استعمار و فرماندهان استعمارى توصیه میکنند که ما باید کارى بکنیم که این عقیدهى به مهدویّت از بین مردم بتدریج زایل بشود. قضاوتشان این بود که تا وقتى این عقیدهى به مهدویّت در بین مردم هست، ما استعمارگرها ــ آن روز استعمارگرهاى فرانسوى در بعضى جاها، استعمارگرهاى انگلیسى [هم] در بعضى جاهاى آن مناطق بودند؛ فرقى نمیکند استعمار از کجا باشد ــ نمیتوانیم اینها را درست در اختیار …تحقیر ملت ایران و غارت ثروتش به دست بیگانگان با همراهی رژیمهای خائن
عزیزان من، جوانان ایران، جوانان نظامى و ارتشى! رژیمهاى خائنى که بر این کشور و بر این آب و خاک مقدّس حکومت میکردند، سالهاى متمادى پدران شما را تحقیر کردند، اجازه دادند بیگانگان مردم ایران را تحقیر کنند؛ نه سیاستمدار ایرانى جرئت نفَس کشیدن داشت، نه دانشمند و فنّاور ایرانى قدرت کار کردن داشت، نه جوان ایرانى قدرت نوآورى و ابتکار داشت، نه حتّى نظامى ایرانى توان دفاع از مرزهاى این کشور را داشت. آمریکایىها، استعمارگرها، امپراتورىِ استعمارگرِ پیرِ درگذشتهى انگلیس ملّت ایران را اینجور میطلبیدند، اینجور مىپسندیدند، اینجور میخواستند؛ مثل جسم مردهى بىجانى با جیبهاى پُر از پول، که بیایند با او هر چه میخواهند بکنند و ثروت او را غارت کنند و ببرند؛ امروز هم آمریکایىها ایرانى را اینجور میخواهند. امروز هم کسانی که با جمهورى اسلامى ایران ستیزه میکنند و بدند، به خاطر همین بدند که اجازه نمیدهد آنها با ایران همان معاملهاى را بکنند که اسلاف[4] آنها در طول دو قرن با این مملکت کردند، با پدران ما انجام دادند. …تلاش مشترک روس، انگلیس و آمریکا برای پایگاه استعماری مسیحی در ارومیه
… روی این نکته توجّه کنید و در نوشتههای مورّخین و گزارشگران مسائل ایران، باید این نکته بیاید؛ که متأسفانه خیلی کمرنگ است یا نیست. آن نکته این است که در جنگ بینالملل اوّل ، نمایندگان دو، سه کشور از کشورهای مسیحىِ دنیا، در این حول و حوش حضورِ ضعیفی داشتند. نمایندگان روسها، انگلیسیها و آمریکاییها هم در این استان حضور داشتند. به چه اسمی؟ به اسم معلّم، به اسم پزشک و از این قبیل. درست توجّه کنید! با این که این کشورها در سیاستهای مختلف، به شدّت با یکدیگر معارضه و دشمنی داشتند، امّا در این نقطه از دنیا، ناگهان به فکر افتادند که به کمک یکدیگر، یک پایگاه استعماری به مرکزیّت همین منطقه ارومیه و خوی و ماکو و به وجود آورند. یعنی شبیه آن چیزی که بعدها در فلسطین اشغالی به وجود آمد. منتها آنجا به اسم یهودیگری، اینجا به اسم مسیحیّت!طمع استعمارگران به جدا کردن این بخش از ایران با تحریک مذهبی مسیحیان
… آینده خواهند داشت. یعنی در این استان، تعدادی از هم میهنان ایرانی ما، از آشوری و ارمنی و مسیحیان کاتولیک و پروتستان، حضور دارند؛ آن روز هم بودند. مسلمانان هم با آنها دوستانه، آنها هم با مسلمانان برادرانه و دوستانه رفتار میکردند. بین آنها هیچ مشکلی وجود نداشت. امّا نکته عبرت آموز این است که نمایندگان کشورهای خارجی و استعمارگر، چون دیدند تعدادی مسیحی در این استان وجود دارد، به طمع افتادند که شاید بتوانند با تحریکات مذهبی و فرقهای و دینی، پایگاهی از مسیحیت در این بخشِ از ایران به وجود آورند و این بخش را از ایران جدا کنند.فتنهٔ مشترک آمریکا، روسیهٔ تزاری و انگلیس و کشتار هزاران مسلمان و مسیحی
یکی از امتحانهای سخت برای این استان - یعنی برای ارومیه، سلماس، خوی، ماکو و شهرهای دیگرِ این منطقه - پیش آمد. در همان برهه از زمان و تاریخ بود که نمایندگان دولت آمریکا، دولت روسیه تزاری و دولت انگلیس، در این نقطه، توطئه مشترکی را طرّاحی کردند و فتنه عجیبی به راه انداختند. هزاران نفر از مسلمانان و مسیحیان، در این فتنه، در همین ارومیه و سلماس و بقیه نقاط کشته شدند. من وقتی آنچه را که بر این استان و بر این شهرها در آن برهه گذشته است، به یادم میآورم، قلبم متلاطم میشود. کاری کردند که مورّخ مینویسد: «در اطراف سلماس، دیگر هیچ آبادیای باقی نماند. هزاران نفر در ارومیه کشته شدند. با مردم این منطقه کاری کردند که وقتی عثمانیهای …دو سیاست دشمنان اسلام: دور کردن مسلمانان از احکام اسلام و تحقیر آنان
روزی که اروپاییها سوار کشتیها شدند و آمدند کشورهای منطقه آسیا و آفریقا و خاورمیانه و بقیّه جاها را تصرف کردند، از این روحیّه مسلمانان میترسیدند. برای این که مسلمان بی خطر شود، دوکار باید با او بکنند: یکی این که او را از احکام اسلامی دور کنند و دوم این که روحیه اورا بشکنند و تحقیرش کنند. پس، ببینید همه سیاستهای دشمنان اسلام در طول مبارزه با اسلام - که این یکی دو قرن اخیر، اوج این مبارزه بوده است - در این دوچیز متمرکز میشود: یکی دور کردن مسلمین از احکام اسلام و دوم تحقیر مسلمین و شکستن و خرد کردن روحیه آنان. نتیجه چه شد؟ نتیجه این شد که کشورهای اسلامی، به صورت کشورهای درجه سه عالم درآمدند. نمیشود گفت درجه دو. هرجا کشور اسلامی بود، یا مستقیم زیرنفوذ دشمنان اسلام و قدرتهای بیگانه بود، یا یک عامل قدرتهای بیگانه برآنها مسلّط بود؛ مثل خاندان منحوس پهلوی در این جاو …تلاش برای خاموش کردن عقیدهٔ امید و مبارزه در دل مسلمانان
به همین خاطر، یکی از اساسیترین کارهای استعمار و استکبار و ایادی آن، این بوده است که عقیده امید و مبارزه را در دل مردم از بین ببرند. بارها خواستهاند این چراغ را خاموش کنند؛ ولی نتوانستهاند. ما میدانیم که استعمار و استکبار، چه تلاشی را در این جهت - نه فقط در ایران؛ بلکه در سطح دنیای اسلام - انجام داده است تا این چراغ را خاموش کند. در گزارش بسیار مهمّی که مربوط به سالها قبل است و جدید نیست، تلاش گروههای تبلیغی مسیحیّت که از اروپا به سمت شمال افریقا اعزام میشدند تا جاده استعمار را در آن جا صاف کنند، نشان داده شده بود. یکی …افزونطلبی آمریکا همانند استعمار اروپاییان در قرن نوزدهم
… در اظهارات جهانی، این را تکرار میکنند که «دولت جمهوری اسلامی ایران، با منافع امریکا مخالفت میکند.» شما اگر منافع خودتان را در داخلِ کشور امریکا محصور کنید، ما با شما چهکار داریم!؟ اگر شما به امور ایران و کشورهای دیگر دست اندازی نکنید، ما با شما کاری نداریم! اما شما افزونطلب هستید. شما همان کاری را میکنید که دولتهای اروپایی قرن نوزدهم در اکناف عالم کردند؛ یعنی استعمار. در قرن نوزدهمْ دولتهای اروپایی، بساط استعمار را در اطراف عالم به راه انداختند. هرجا را که توانستند استعمار کردند و اختیار کشورهای کوچک را در دست گرفتند. بعضی کشورها، با حکومت مستقیم خودشان استعمار شدند -مثل هندوستان - و بعضی با دخالتهای نامشروع، با عَلَم کردن …موفقیت استعمار در تغییر لباس، رفتار و بینش مسلمانان و دور کردن آنان از اسلام
… نزدیکتر کنند. یعنی لباسشان مثل لباس آنها، رفتارشان مثل رفتار آنها، بینششان مثل بینش آنها و اعمالشان هم مثل اعمال آنها باشد. در واقع، ارزشهای آنها را ارزش بشمارند، ضدّارزشهای آنها را ضدّ ارزش به حساب آورند و از اسلام یادشان نیاید. سعی کردند این کار را بکنند. متأسفانه، آنها در اکثر مناطق اسلامی، در طول سالهای استعمار و ورود فرهنگ استعماری به کشورهای اسلامی، موفّق هم شدند. لباسها را عوض کردند، رفتارها را عوض کردند، آداب زندگی را عوض کردند، بینشها را عوض کردند و مسلمانان را از اسلام دور، و به آنچه که ضدّ اسلام و غیراسلام است، نزدیک نمودند. امروز هم که ملت ایران اصرار دارد و پافشاری میکند بر اینکه مواضع اسلامی، ارزش اسلامی و فرهنگ اسلامی را در رفتار خود، در حرکات خود، در لباس خود، در برخورد جهانی خود و در گزینش دوست و دشمن خود رعایت کند، بیشترین حملهها را برای همین میکنند.مداخلات قدرتهای استعمارگر ریشهٔ عقبماندگی و جنگهای آسیا و آفریقا
بخش اعظم مشکلات و عقبماندگیها در کشورهای آسیایی و آفریقایی و نیز اختلافات و جنگهای منطقهای، ثمرهی مداخلات قدرتهای بزرگ و استعمارگر است.تحمیل مبارزه بر ملت ایران از سوی قدرتهای تشنهٔ ثروت از دویست سال پیش
ما، در پادگانها و دیدارهای نظامی، مطالب مربوط به ارتش را با شما زیاد در میان گذاشتهایم و میگذاریم. اما امروز، در فضای این حسینیه، میخواهم مطلبی را که مربوط به همه ملت ایران است با شما در میان بگذارم. آن مطلب این است که از سالها پیش - شاید بشود گفت از دویست سال پیش - مبارزهای از طرف قدرتمندانِ تشنه ثروت و قدرتِ بیشتر، که میخواستند همه مناطق دنیا را در اختیار بگیرند، بر ملت ایران تحمیل شد. آنها میخواستند اگر منابع طبیعی هست، اگر میراث فرهنگی هست، اگر وسیله کسب علم هست و اگر استعداد هست، ببرند و در خدمت تمدّن و سیاستی که تازه در اروپا به وجود آمده بود - یعنی همین تمدّن صنعتی و تشکیلات سیاسىِ مترتّب بر تمدّن صنعتی و نظایر آن - قرار دهند. آنها مبارزهای را بر همه ملتهایی که میشد از آنها استفادهای کرد، بی آنکه خودِ آن ملتها بخواهند، تحمیل کردند. اروپا محیط کوچکی بود که در آن عطش قدرت زیادی وجود داشت. عمده ثروتهای دنیا هم، نه در اروپا که در آسیا و افریقا نهفته بود. تشنگان ثروت و قدرت برای به دست آوردن چنان ثروتهایی مجبور بودند راههای دور و دراز را بپیمایند و با قبضه کردن مناطق ثروتخیز دنیا، آن ثروتها …تفرقهافکنی میان مسلمین با اختلافات فرقهای و قومگرایی
۲) مطلب بعدى در باب اتّحاد و یگانگى مسلمین است که مضمون برجستهى دیگرى از مناسک حج است. از آغاز ورود استعمار اروپایى به کشورهاى اسلامى یکى از سیاستهاى قطعى استعمارگران ایجاد تفرقه میان مسلمین بوده است؛ گاه با حربهى اختلافات فرقهاى، و گاه با ابزار ملّىگرایى و قومگرایى، و گاه با غیر اینها. متأسّفانه با وجود فریاد مصلحان و منادیان وحدت، این حربهى دشمن هنوز تا حدودى بر پیکر امّت اسلامى ضربهها و جراحتهایى وارد میسازد. دامن زدن به اختلافات شیعه و سنّى، عرب و عجم، آسیایى و آفریقایى، و عمده کردن ناسیونالیسمهاى عربى، تورانى و فارسى، اگرچه به …تلاش دشمنان برای القای ناتوانی ملت ایران و خارج کردن آن از صحنهٔ جهانی
دشمنان در طول سالهای متمادی، خیلی زحمت کشیدهاند تا به ما ملت بفهمانند و بباورانند که قادر نیستیم از خودمان دفاعکنیم؛ قادر نیستیم شخصیت خودمان را نشان بدهیم و قادر نیستیم در معادلات جهانی، نقش ایفا کنیم. اقلاًّ یکی دو قرن، تلاش استعمار این بود که ایرانی را از صحنه فعّالیت همهجانبه جهانی خارجکند. وقتی انقلاب پیروز شد و همه دنیا فهمیدند که ملت ایران دارای چنان قدرتی است که میتواند یک نظام ظالم و فاسد را کنار بزند و در مقابل خطرات اینکار، که مسأله جنگ بود، با قدرت بایستد؛ در حقیقت شخصیّت ملت ایران آشکار شد. و این، به برکت بسیجبود. نیروهای مردمی بودند …تقابل اسلام با اهداف استعماری غربیان از آغاز ورود به کشورهای مسلمان
تجربهی استکبار جهانی این است که «با اسلام - هرجا جدی شد - باید جنگید.» از آن روز که غربیها برای استعمار وارد کشورهای مسلمان شدند - از قرن هفدهم، هجدهم که استعمار شروع شد - از آن روز که سوار کشتیها شدند و از اروپا راه افتادند و به اسم کمپانی و کلیسا و این چیزها به این کشورها آمدند و کمکم در این کشورها جا خوش کردند، فهمیدند که جامعهی اسلامی و دین اسلام، با اهداف استعماری آنها در تقابل است. قراین زیادی هم برایشان وجود داشت. هند، یکی از استانهای کشور انگلیس شده بود. البته نه هند فعلی، بلکه هند و پاکستان و بنگلادش فعلی؛ یعنی شبه قارهی هند! این مجموعه، یکی از استانهای کشور انگلیس بود! پررویی را ببینید! از یک وجب جا، از آن طرف دنیا آمدند و یک …لگدمال کردن شرف و دین و فرهنگ ملتهای آسیا و ایران به دست استعمارگران
البته یک ملت هم ممکن است به ملتی دیگر ظلم کند. در دوران استعمار، ملتهایی از آن سوی عالم و از آن طرف اقیانوسها حرکت کردند و به این سوی دنیا آمدند تا هندوستان، شبه قارّه هند، کشور بزرگ چین، کشورهای آسیا و کشور عزیز خود ما را زیر لگدهایشان بکوبند. آمدند تا انسانها، شرفشان، حیثیّتشان، منافعشان و دین و فرهنگشان را به خاطر منافع خود، لگدمال کنند. امکاناتی که آنها دارند، علم است، قدرت است، سلاح است؛ اماکمالنیست. نشانه کمال این نیست که انسانی، انسان دیگری را بدرّد! میبینید که قدرتها، با سلاح و پولی که در اختیار دارند، ملتهای ضعیف را میدرّند. در داخل کشورهای خودشان هم، وضعیت بهتر از این نیست؛ یعنی در …حکمرانی نمایندگان انگلیس و روس در ایران و تحقیر ملت در دوران غفلت مردم
شما جوانان عزیز دلوار و همهى مردان و زنان، درست توجّه بفرمایید که در آن روزگارى که ملّت ایران همه در خواب بودند ــ جز عدّهى بسیار کمى در گوشهوکنارهاى کشور ــ و بیگانگان از این غفلت مردم ایران سوءاستفاده میکردند و بر مناطق مختلفى از کشور عزیز ما دشمن تسلّط پیدا کرده بود ــ در تهران نمایندگان دولتهاى انگلیس و روس، آزادانه حکمرانى میکردند و از پادشاهان آن زمان هم حساب نمیبردند؛ در منطقهى فارس هم همینطور؛ در مناطق دیگر کشور، در بسیارى از جاها نمایندگان بیگانه مال مردم را میخوردند، بر مردم حکمرانى میکردند و با ملّت ایران با تحقیر برخورد میکردند ــ در یک چنین شرایطى، در هر گوشهاى از این کشور، مردان شجاعى پیدا شدند که به حکم دین، جهاد را بر خودشان واجب دانستند و این مردان شجاع فکر نکردند که با غربت و دست خالى نمیشود کارى را انجام داد؛ و مرد خدا این[طور] است. یکى از این افراد همین رئیسعلى شما است، که رئیسعلى ملّت ایران است؛ اگرچه مال دلوار است. یک مرد جوان، در همین سنینِ جوانىِ شما جوانها ایستادگى کرد در مقابل انگلیسها.القای بیاعتقادی به توان علمی و فنی و لزوم آموختن همهچیز از دیگران
در دوران تسلّط سیاستهاى استعمارى به یک شکل؛ با همان شکلى که ماها ــ آن طبقهاى که دوران قبل از انقلاب را خوب درک کردند که ماها همه تقریباً از آن قبیل هستیم؛ حالا این جوانها و تازهرسها، قبل از انقلاب را درست درک نکردند ــ که در آن دوران، سالهاى متمادى از عمرمان را گذراندیم، خوب میفهمیم که چه کارهایى انجام میشد براى بىاعتقاد کردن ملّت ایران به توان خود و ظرفیّت علمى خود و ظرفیّت فنّى خود و استعدادهاى خود و قدرت بالندگى و بارورى خودش؛ و در عمق جان مردم در دوران تسلّط استعمار این فکر را به وجود آوردند که ایرانى باید علم را، تجربه را، حتّى تولید را، حتّى مصرف را از دیگران بیاموزد. [کاری] نکردند که به ما یاد بدهند که چگونه دانستاى دیگران را هوشمندانه یاد بگیریم و خودمان آنها را به کار بیندازیم. این چیز خوبى است که ما باید دانستاى دیگران را بیاموزیم؛ این را به ما نگفتند؛ [بلکه] به ما فهماندند که آن دیگران به دلیل دانا بودن، باید همهى …برنامهٔ همهجانبه برای فاسد کردن نسل جوان در جهان سوم و کشورهای اسلامی
نه امروز، بلکه از یک قرن پیش مثلاً یک برنامهى همهجانبهاى شروع شد در کلّ جهان سوّم و از جمله در کشورهاى اسلامى براى ضایع کردن نسل جوان. چون میدانید دوران استعمار و دستاندازى کشورهاى غربى به کشورهاى آسیا و آفریقا، در حدود ۱۵۰ سال یا نزدیک به ۲۰۰ سال قبل شروع شد؛ میدانستند که این وضع ادامه پیدا نمیکند. اگر جوانها رشد کنند، بافرهنگ بشوند، بااراده باشند، نمیگذارند آب خوش از گلوى بیگانگان و چپاولگران پایین برود، [لذا] برنامهریزى کردند براى فاسد کردن نسل جوان. اینکه شاید شما در بعضى از کتابها یا مقالهها خواندهاید که در بعضى از کشورهاى آمریکاى لاتین یا شرق آسیا، نسل جوان غرق در فسادهاى گوناگون است ــ از مواد مخدّر و فساد جنسى و موادّ سکرآور ــ این طبیعى نیست؛ اینجور نیست که از اوّل، روال کار چنین بوده است؛ این، …کشتن روح دفاع و سلحشوری ملتها بزرگترین جنایت استعمار
بزرگترین جنایت استعمار و ایادى خائن آن، که بر کشورهاى اسلامى در طول سالهاى متمادى حکومت کردند، این بود که روح دفاع و سلحشورى را در ملّتها کُشتند؛ ملّتها را به شعارهاى پوچ مثل قومیّت و ملّیّتهاى افراطى سرگرم کردند، امّا روح دفاع و روح سلحشورى را در آنها از بین بردند؛ لذا مىبینید که از قرنهاى پیش ــ از دو قرن پیش تقریباً ــ دشمنان ملّتهاى اسلامى به کشورهاى آنها سرازیر شدند، هر وقتى به نحوى آنها را تحقیر کردند، ذلیل کردند، غارت کردند و رفتند، و ملّتها همینطور تماشا کردند و تحمّل کردند و کار به آنجا رسید که امروز مىبینید …تلاش برای گسستن ملتهای مسلمان از گذشته و شکستن غرور آنان
۲) دوّمین مسئلهاى که شایسته است بخصوص در این زمان و مکان به آن اندیشیده شود، مسئلهى پیوند امّت اسلامى است با تاریخ خود و نیز با سرنوشتى که باید براى خود رقم زند. گذشتهى امّت اسلامى چیزى است که استعمار از هنگام ورود به آسیا و آفریقا، همّت بر مخدوش ساختن و به فراموشى سپردن آن داشته است. تسلّط بر ذخایر مادّى و انسانى در کشورهاى اسلامى و به دست گرفتن سرنوشت ملّتهاى مسلمان ــ که هدف استعمارگران، مستقیم و غیر مستقیم، از اواخر قرن هجدهم میلادى به این طرف بوده ــ به طور طبیعى ایجاب میکرد که احساس غرور و شخصیّت ملل مسلمان شکسته شود و آنها از گذشتهى پُرشُکوه کاملاً منقطع شوند و بدینگونه فرهنگ و اخلاق خود را رها کرده، آمادهى پذیرش فرهنگ غرب و تعالیم استعمارى شوند. و این حیله، در زمینهى کاملاً مساعدى که تسلّط حکومتهاى فاسد و مستبد در کشورهاى اسلامى فراهم آورده بود، کارگر افتاد و سیل فرهنگ مهاجم غربى و همهى مفاهیمى که استعمار رواج آن را در میان ملل مسلمان براى تأمین سلطهى سیاسى و اقتصادى خود بر آن ملّتها ضرورى میشمرد، …دور نگه داشتن مسلمانان از مفاهیم قرآنی جهاد، نفی سلطهٔ کفار و وحدت
… و حفظ باشند و از آنها درس بگیرند. و حتّى من یک وقتی به این ائمّهى جماعتى که در بعضى از کشورهاى عربى و اسلامى [نماز] میخوانند، گفتم این آیاتى را که در قرائت نماز انتخاب میکنید، آیاتى انتخاب بکنید که در سرنوشت ملّتهاى اسلامى میتواند به طور ویژه اثر بگذارد. البتّه همهى آیات الهى را مردم باید یاد بگیرند و یاد هم میگیرند ولیکن بعضى از مفاهیم قرآنى هست که دست استعمار سعى کرده ماها را از آنها دور نگه بدارد: ماها را از جهاد دور نگه داشتند؛ ما را از اینکه کفّار باید بر مسلمین مسلّط نباشند، دور نگه داشتند؛ از آن آیاتى که در آنها وحدت مسلمین هست دور نگه داشتند. همین آیاتى که الان ایشان خواندند ــ که «اِلّا لِیُطاعَ بِاِذنِ الله»[3] ــ این آیاتى که معناى آن، حاکمیّت عملى اسلام بر زندگى جوامع است، آیاتى است که بایستى همهى مردم اینها را یاد بگیرند.اعتقادات دینی ملتها مانع عمدهٔ نقشههای استعمارگران
… باید روشهاى خود را کامل کنند و از تجربههاى یکدیگر استفاده کنند؛ در این بحثى نیست، لکن مقصود از وحدت حوزه و دانشگاه اینها نیست؛ وحدت حوزه و دانشگاه که امام مطرح کردند به عنوان یک شعار، منشأ گرفت از یک واقعیّت تلخى در جامعهى ما و اغلب یا همهى جوامع اسلامى؛ آن واقعیّت تلخ، ساخته و پرداختهى مستقیم و حسابشدهى دست استعمار بود. آن واقعیّت این بود که وقتى استعمارگران نقشههاى فتوحات سیاسى و اقتصادى و اجتماعى و فرهنگى خود را طرّاحى میکردند، به یک مانع عمده برخورد کردند و آن اعتقادات دینى ملّتها بود.نقشهٔ جدا کردن نسلهای روبهرشد کشورهای اسلامی از دین
وقتى نوبت به کشورهاى اسلامى رسید، به این فکر افتادند که باید کارى کرد که نسلهاى روبهرشد این کشورها از دین جدا بشوند. دو راه براى این کار باید پیموده میشد: یک راه، اشاعهى شهوات و باز کردن راه شهوترانى [بود]. خب، همهی ادیان عالم، نه فقط دین اسلام ــ منتها دین اسلام منظّمتر و دقیقتر از سایر ادیان ــ با عنانگسیختگى شهوات انسانها مخالف هستند؛ ضابطه دارد، قاعده دارد، حدود دارد، قیود دارد؛ پرورش روح انسان بدون محدود کردن شهوات که امکانپذیر نیست؛ انسان وقتى شهواتش …تلاش شخصیتهای اروپایی با سخنان دوگانه برای برهم زدن وحدت مسلمانان
… به منطق اثر دارد، تحریک احساسات یکدیگر اثر دارد امّا اینها زمینه است؛ هیچ کدام از اینها، آن حوادث بزرگ و حوادث خونین را که ما در تاریخ مشاهده میکنیم، به وجود نمىآورَد. آن حوادث بزرگ برمیگردد به دستگاه ارباب قدرت که دنبال یک فایدهاى میگشتند از این اختلاف. در دوران استعمار که وارد کشورهاى اسلامى شد ــ بعضى مستقیم و بعضى غیر مستقیم ــ واضح شد که استعمار هم دنبال همین قضیّه است. خیلى عبرتانگیز است رفتار بعضى از شخصیّتهاى معروف اروپایى ــ چه سیاسى و چه فرهنگى ــ که به مصر میرفتند، یک جور صحبت میکردند، کشور عثمانى ــ باب عالى[5] ــ میرفتند، یک جور صحبت میکردند، ایران شیعى مىآمدند، یک جور صحبت میکردند، و هدفشان هم به هم ریختن نظام وحدت بود که استعمار اروپا و سردمداران تمدّن صنعتى از آن میترسیدند؛ و حق هم داشتند بترسند. کار خودشان را هم کردند و بین مسلمین اختلاف عمیق و عجیبى را به وجود آوردند.هزینهکردن برای ایجاد اختلاف و کینه میان مسلمانان
امّا راجع به این قضیّهى هفتهى وحدت، باید بدانید که دهها سال بلکه بیشتر، استعمار و استکبار پول خرج کردند تا بین مسلمین اختلاف ایجاد کنند؛ کتاب نوشتند، مجلّه نوشتند، شایعه منتشر کردند، تحریک عصبیّتها کردند براى ایجاد اختلاف؛ در اعماق دل مسلمین نسبت به یکدیگر حِقد[2] و کینههاى فراوانى به وجود آوردند. البتّه در طول زمانهاى گذشته هم این دشمنىها بود [امّا] در دوران استعمار شکل جدیدى پیدا کرد. هر کسى آشنا باشد با سیاست جدید دنیاى اسلام در طول ۱۰۰ سال، ۱۵۰ سال اخیر، توجّه میکند که اشاره به چه چیزهایى میکنم. انقلاب اسلامى آمد و پرچمى بلند کرد که مسلمانها از هر …تلاش ۱۵۰ ساله برای جلوگیری از حضور مسلمانان در صحنهٔ عالم
… باشند، اگر براى خودشان حق قائل باشند، اگر وارد صحنه باشند، چقدر براى ابرقدرتها سنگین تمام خواهد شد! چقدر براى نیروهاى استعمارى که در کشور همین مسلمانها، نفت و ثروتهاى طبیعى و پول و بازار و هر چه بوده و نبوده غارت کردند، خسارتبار تمام خواهد شد! درست است؟ براى اینکه چنین روزى پیش نیاید و مسلمانها یک روز به عنوان مزاحمى براى غارتگران عالم به حساب نیایند، ۱۵۰ سال است که استعمار دارد کار میکند ــ اقلّش ۱۵۰ سال است که من گفتم، شاید هم بیشتر ــ ۱۵۰ سال است دارند نقشه میکشند و پول خرج میکنند و کار نظامى میکنند و کار سیاسى و فرهنگى میکنند، براى اینکه از حادثهى حضور عظیم مسلمین در صحنهى عالم جلوگیرى کنند.