اسارت خاندان پیامبر در یازدهم محرم، فاجعهای بینظیر در تاریخ اسلام
یقیناً یکى از مناسبتهاى مهمّ جمهورى اسلامى -که بسیار هم داراى تناسب است مناسبت امروز با خاطرهی تاریخى [آن]- همین روز اسرا و مفقودین است. همه میدانید که روز یازدهم محرّم، یکى از عظیمترین فاجعههاى تاریخ اسلام به وقوع پیوست: اسارتى اتّفاق افتاد که نظیر آن را دیگر ملّت اسلام و تاریخ اسلام ندید و به آن عظمت نخواهد هم دید. کسانى اسیر شدند که خاندان وحى و نبوّت بودند؛ کسانى اسیر شدند که عزیزترین و شریفترین انسانهاى تاریخ اسلام بودند؛ زنانى در هیئت اسارت در کوچه و بازارها گردانده شدند که شأن و شرف آنها در جامعهی اسلامىِ آن روز نظیر نداشت، و کسانى این عزیزان را به اسارت گرفتند که از اسلام بویى نبرده بودند، با اسلام رابطهاى نداشتند، خبیثترین و پلیدترین انسانهاى زمان خودشان بودند. در روز یازدهم محرّم، خاندان پیغمبر و علیبنابیطالب (علیهما السّلام) به اسارت دچار شدند و این خاطره بهعنوان یکى از تلخترین خاطرهها براى ما تا امروز و تا آخر مانده و خواهد ماند.البتّه اسارتِ آن روز با اسارتِ امروز فرق داشت: اسارتِ امروز همین است که کسى …
اسیران خاندان پیامبر (ص)، فرستادگان امام حسین (ع) برای رساندن پیام به تاریخ
… در روز تاسوعا، یا در شب عاشورا، یا در روز عاشورا، تا آن لحظهای که جان در بدن داشت این جانِ عزیزِ آفرینش، تا آن لحظهای که این حجت عظیمالشأنِ خدا میتوانست با این بدن و با این کالبد ظاهری کار بکند، با زبان حرف بزند، حرفش را زد تا لحظات آخر، و فهماند چرا. هم گفت، هم فهمانید، هم پیام داد، هم دو سه تا مأمور کارکشتۀ مُبرّز قویدست را که تالیتِلوِ[15] خودش بودند، فرستاد بهسوی تاریخ. این چند مأمور، یکی خواهرش زینب کبری است، ..علیبنالحسین صلواتاللهعلیه امام سجاد است، خواهر دیگرش امکلثوم است، سکینه است، فاطمۀ بنتالحسین است؛ از خاندان پیغمبر، چندین نفر بهصورت ظاهر، اسیرانی در دست دشمنان و در باطن، مأمورانی از جانب آن مرکز الهام و وحی خداوندی، اعزام شدند به کوفه و شام و مدینه، و در همان چند روز اسارت و بعد از اسارت و تا آخر عمرشان، قُطری از اقطار را هرکدامی احیا کردند، زنده کردند. (52/11/13)
به اسارت بردن خاندان امام حسین (ع) برای محو یاد آنان
… با وفادارترین فرزندان و خاندانش آنجا کشتند، بعد هم در میان شهر کوفه گفتند اینها خروج کرده بودند، اینها آدمهای خلافکاری بودند، علیه دستگاه خلافت، علیه حکومتِ خلیفه قیام کرده بودند؛ حکم اینهم معلوم است، کسی که علیه حکومت الهی قیام بکند، معلوم است حکمش چیست! خانوادهشان را هم به اسارت بردند که نگذارند از اینها نامی و یادی در خاطرهها زنده بشود. (62/3/14)
بحث دربارهٔ امکان رسیدن کاروان اسرا به کربلا تا اربعین
حالا بعضی استبعاد[5] کردهاند که چطور ممکن است تا اربعین به کربلا رسیده باشند. مرحوم شهید آیتالله قاضی یک نوشتۀ مفصّلی دارد،[6] اثبات میکنند که ممکن است این اتفاق افتاده باشد. بههرحال آنچه در کلمات بزرگان و قدما هست، این است که وقتی زینب کبری و مجموعۀ اهلبیت وارد کربلا شدند، عطیۀ عوفی و جناب جابربنعبدالله و رجالی از بنیهاشم در آنجا حضور داشتند. (87/11/28) حالا چه در اربعین اول، خانوادۀ امام حسین علیهالسلام به کربلا آمده باشند و چه نیامده باشند. اما اربعین اول، آن روزی است که برای اولین بار، زائران شناختهشدۀ حسینبنعلی به کربلا آمدند. (63/8/22) جابربنعبدالله انصاری به همراه یکی از بزرگان تابعین …
دورهٔ روشن زندگی امام سجاد (ع) از عاشورا تا بازگشت از شام
… کم کنید، حدود سیوپنج سال ایشان امامت کردند. از این سیوپنج سال، یک مقدارش تاریخچۀ روشنی دارد؛ اگرچه که این تاریخچۀ روشن هم برای همه، آنطوریکه بایدوشاید روشن نیست، اما منظورم از تاریخچۀ روشن این است که بعضی از خصوصیات این مدت کوتاه را همه میدانند. آن مقدارِ روشن از زندگی امام چهارم کدام قسمت است؟ آن قسمتِ مابین شهادت حسینبنعلی صلواتاللهوسلمااهعلیه در عصر عاشورا تا برگشتنِ از شام به مدینه؛ این مقدار را تقریباً همه میدانند. یک نگاه اجمالی به این یک قطعۀ کوتاه بکنیم که شاید این قطعۀ کوتاه در حدود دو ماه مثلاً طول کشیده.
فرستادن اسرا به شام برای تصمیم نهایی یزید
خب، بعد از اینجا رفتن به شام [است]. یعنی یک عده اسیر را فرستادند به شام به این عنوان که یزید دربارۀ این جمعیت تصمیم نهایی و قاطع را بگیرد. این جمعیت هم که یکمشت زن و بچه و یک جوان فقط؛ تصمیمگرفتن دربارۀ اینها ـ به خیال دستگاه خلافت ـ یعنی کَلک شیعه را کندن، تا دیگر چیزی به نام شیعه باقی نماند؛ منظور این است. یزید میخواهد اینها را ببرد آنجا، درست از نزدیک ببیند اینها را، هم دلش خنک بشود، هم قدرتش را به مردم نشان بدهد، و هم اینکه همانجا در …
بازگرداندن تقریباً محترمانهٔ امام سجاد (ع) و خاندان پیامبر (ص) به مدینه
… و صافی با امام حسین نداشت، ولی آدم جاهطلبی بود، آدمی بود که منتظر فرصت بود که خلافت و حکومت را بهدست بگیرد ـ بنا کرد به هایوهوکردن؛ یک خطبهای خواند و مردم را متوجه به خودش کرد و از مکه عَلَم مخالفت با یزید را برافراشت. اینجا موجب خاطرناجمعی یزید میشد. ناچار بود که فعلاً با آن دشمن تازهنفس دستوپنجه نرم بکند و فعلاً مسئلۀ خاندان پیغمبر را بگذارد کنار؛ این بود که امام سجاد صلواتاللهعلیه را با همۀ عیالاتشان، با یک وضع خاصی و تقریباً محترمانه برگرداند به مدینه. به اینجا که میرسد، نوار تاریخ زندگی امام سجاد در ذهنها دیگر قطع میشود.
استقامت امام سجاد (ع) و دلداری زنان و کودکان و حضرت زینب (س) در راه اسارت
… به چشم نمیخورَد. هرچه میگردید میبینید یک نمونه و یک نمایش دیگر از آن شهامت و شور و شجاعت و فرزند حسین علیهالسلام بودن و نوۀ امیرالمؤمنین بودن، در زندگی امام سجاد مشاهده نمیکنید؛ و اگر کسی اینطور فکر کند، حق دارد از خودش بپرسد که چه شد؟! چطور شد؟! کو آن شور و هیجان مسجد اموی دمشق یا آن شور و هیجان کاخ عبیدالله زیاد یا آن استقامت و قدرت این بزرگوار در طول راه کربلا تا کوفه و کوفه تا شام! که اگر چنانچه کسی از زنها یا بچهها درطول این راه ناراحت میشدند، این بزرگوار آنها را، حتی عمهاش زینب سلاماللهعلیها را تسلا میداد.
بردن حرم پیامبر به کوچه و بازار با تهمت خارجی
… خوب؛ انسان باید به فکر فرو رود، که چرا چنین شد؟ این قضیه را بنده دو، سه سال پیش، در یکی دو سخنرانی، با عنوان "عبرتهای عاشورا" مطرح کردم. البته درسهای عاشورا مثل درس شجاعت و غیره جداست. از درسهای عاشورا مهمتر، عبرتهای عاشوراست. این را من قبلاً گفتهام. کار به جایی برسد که جلو چشم مردم، حرم پیغمبر را به کوچه و بازار بیاورند و به آنها تهمت خارجی بزنند!