رفتن به محتوای اصلی

آزادی

نام‌های دیگر: آزادی فردی، آزادی منطقی، آزادی اعطایی، آزادی‌های مشروع

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

مفهوم آزادی، حدود آن در اسلام و تفاوتش با برداشت‌های دیگر.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع اقشار مختلف مردم (15 خرداد، عملکرد دولت و رسالت علما)— ۱۳۴۳/۰۱/۲۶

سیر زمانی

از ۱۳۴۳ تا ۱۳۶۸
۱۳۴۳۱۳۶۸

فقط سال ۱۳۶۲همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

در این زمان [اگر] ما بخواهیم سعید باشیم، بخواهیم به سعادت برسیم، باید عمل بکنیم. همه با همه دوست و رفیق؛ سرباز با درجه دار، درجه دار با افسر، افسر با ارشد رفیق باشند لکن اطاعت بکنند. اطاعت مسئله‌ای است، رفاقت مسئله‌ای دیگر. بالایی‌ها پایینی [ها] را به چشم رحمت نگاه کنند؛ پایینی‌ها از بالایی‌ها اطاعت بکنند. اگر بخواهند یک مملکتی محفوظ بماند، باید ارتش روی دیسیپلینی که دارد محفوظ بماند. روی آن نظمی که دارد، روی آن نظم رفتار کند. اگر بخواهد به هم بریزد و هر که [بگوید] «حالا من آزاد شده‌ام، نخیر زیر بار کسی نمی‌روم»! نه، این خلاف آن آزادی است که خدا می‌خواهد. آزادی در حدود ضوابط است. «من آزادم حالا، من آزادم سیلی بزنم به ایشان»؛ نه، آزاد نیستم. «من آزادم اطاعت از- مثلًا- فرماندارم نکنم»؛ نه، این آزادی نیست. در حدود قواعد و قوانین آزادی هست. یعنی شما دیگر از کسی الآن اینجا که نشسته‌اید نمی‌ترسید. اگر قبل از این بود، شما خوف این را داشته‌اید که از اینجا پایتان ... جمع نمی‌توانستید بشوید. حالا اگر هم آمده بودید، خوف این را داشتید که از اینجا وقتی بروید بیرون، این ساواکی‌ها بیرون نباشند شما را بگیرند و ببرند! و بودند و می‌گرفتند و می‌بردند. این به این معنا- الحمد للَّه- ما الآن آزادیم. لکن معنای آزادی این نیست که من هر کاری دلم بخواهد بکنم. من این را باز هم گفته‌ام که خدای تبارک و تعالی ما را به این آزادی امتحان می‌کند. به این نعمتی که به ما داده است- که از همه نعمتها بالاتر است- الآن ما را امتحان می‌کند که ببیند با این آزادی ما چه می‌کنیم؛ با آزادی رفتاری می‌کنیم خداپسند یا سوء استفاده از آزادی می‌کنیم؟ اگر سوء استفاده از آزادی کردیم، از امتحان درست درنیامدیم و اگر استفاده صحیح کردیم از آزادی، مَرْضِیِ خداست؛ و ان شاء الله خداوند نعمتش را حفظ می‌کند به ما.
مردم ایران! بیدار باشید، مسلمین! بیدار باشید، اگر خدای نخواسته خللی واقع بشود در این صف فشرده مسلمین، در این صف فشرده ملت ایران، خطر در پیش است. تفرقه افکنها را از بین خودتان بیرون کنید. ما نخواهیم گذاشت که این تفرقه افکنها رشد کنند، آنها را در نطفه خفه می‌کنیم. آزادی غیر از توطئه است. آزادی، آزادی بیان است؛ هر چه می‌خواهند بگویند، توطئه نکنند، آدمکشی نکنند. این آدمکشها و توطئه گرها را دفن خواهیم کرد.
مطبوعات در عین حال که یک موسسه محترم و بسیار موثرند، لکن باید روی موازین مطبوعاتی و خدمت به ملت رفتار کنند. آزادی قلم و آزادی بیان معنایش این نیست که کسی بر ضد مصلحت کشور قلمش آزاد است که بنویسد، بر خلاف انقلابی که مردم پایش خون داده‌اند بنویسد. همچو آزادی صحیح نیست. قلم آزاد است که مسائل را بنویسد؛ لکن نه اینکه توطئه بر ضد انقلاب بکند. بیان آزاد است که مطالبی اگر دارد بنویسد؛ آن هم مطالبی که به او داده می‌شود. از همه اشخاص بنویسد، بدون توطئه. وقتی ما دیدیم که در یک روزنامه‌ای از یک اشخاصی مطالب نوشته می‌شود که اینها عمال اجانب هستند و می‌خواهند مملکت ما را باز به خرابی بکشند و از آن طرف مقالاتی و مطالبی که راجع به مسائل نهضت است، راجع به مسائل اسلام است، یا تحریف می‌شود یا نوشته نمی‌شود. این طور مطبوعات را ما نمی‌توانیم برایش احترام قائل بشویم. برای مطبوعاتی ما احترام قائل هستیم که بفهمد آزادی بیان و آزادی قلم یعنی چه. گفته می‌شود که مردم آزادند، یعنی آزاد است انسان که بزند سر مردم را بشکند؟! آزاد است که قانون‌شکنی بکند؟ آزاد است که بر خلاف مسیر ملت عمل بکند؟ آزاد است که توطئه بکند بر ضد ملت؟ اینها آزادی نیست. در حدود قوانین، در حدود کارهای عقلایی، آزاد است. و ما در بعضیمطبوعات- حالا من اسم مطبوعات را نمی‌برم- لکن در بعض‌ مطبوعات می‌بینیم که اینها از آزادی سوء استفاده می‌کنند؛ به گمان اینکه یا به خیال اینکه آزادی است می‌خواهند از مردم آزادی را سلب کنند. این مردم با این زحمتی که در این سالهای طولانی کشیده‌اند و با این خونهایی که در این دو سال اخیر داده‌اند می‌خواهند آزاد باشند. بعضی مطبوعات می‌خواهند از اینها سلب آزادی بکنند؛ به اسم «آزادی قلم» بر خلاف مسیر ملت عمل بکنند. دست اشخاصی که می‌خواهند اختناق در ملت ایجاد کنند، می‌خواهند چپاولگری کنند، بعضی مطبوعات دست آنها را دارند باز می‌کنند؛ و این معنی، آزادی نیست؛ این معنی، خیانت است. اینکه داده می‌شود به ملت، آزادی است؛ نه خیانت. آزادی قلم است؛ نه خیانت قلم. آزادی بیان است؛ نه بیان خائنانه.

خواست آزادی و تعیین سرنوشت به‌عنوان جرم ملت

الآن جرم این ملت این است که می‌خواهد آزاد باشد، می‌خواهد انسان باشد، می‌خواهد سرنوشت خودش به دست خودش باشد. الآن تمام کشورها به استثنای کمی، بر ضد یک همچو کشوری که ملتش قیام کرده است و می‌خواهد آزاد باشد و می‌خواهد احکام اسلام در این کشور باشد، مذهبش در این کشور باشد، تمام کشورها به استثنای کمی، بر ضد او قیام کرده‌اند. تبلیغات، همه می‌دانید که چه اندازه است. شما در …

نعمت الهی رهایی از سلطهٔ شرق و غرب

امروز کشور ما احتیاج به خیلی مسائل دارد و دیگران مسائل شما را ابداً حل نمی‌کنند، بلکه بر خلافش می‌کنند. مسائل خودتان را خودتان باید حل بکنید. این نعمتی که برای شما پیش آمده است، نعمت آزادی که پیش آمده است، نعمتی که نمی‌تواند یک قدرتی الآن به شما بگوید که بالای چشمت ابرو، این را حفظش کنید. این یک نعمت الهی است، دیگران ندارند این را. دیگران یا تحت سلطه شرق‌اند یا تحت سلطه غرب‌اند. شما این طور نیست برایتان الآن. این را باید حفظش بکنید، حفظش به دست خود شما باید بشود. یک کشوری که انقلاب کرده است و تازه متولد شده است، انقلاب وضعش این است که به هم خوردگی باشد. انقلاب وضعش این است که کمبود داشته باشد، انقلاب وضعش این است که مثلًا قحطی باشد. انقلابات دنیا این جور نبودند که …

آزادی مطلق همهٔ گروه‌ها پس از پیروزی و آشکار شدن توطئه‌گری و جاسوسی برخی

جمهوری اسلامی از اول که پیروز شد آزادی را به طور مطلق به همه طوایف داد. نه تنها هیچ روزنامه‌ای تعطیل نشد بلکه هر گروه و حزبی به کارهای خود مشغول بودند، و بعضی از گروهها که ناشناخته بودند، از طرف دولت به کار گماشته شدند. لیکن بتدریج فهمیده شد که اینها یا توطئه‌گرند یا جاسوسی می‌کنند. از طرف دیگر نمی‌شد که انقلاب را رها کنیم، نه اسلام اجازه می‌داد و نه عقل که یک دسته از عنوان دولت یا غیر دولت برای سرنگونی جمهوری اسلامی سوء استفاده نموده و یا جاسوسی کنند و ما ساکت باشیم.

برقرار بودن آزادی صحیح و غیرمضر برای اسلام و کشور از ابتدا

… فکر توطئه هستند روزی چهره‌هایشان برای مردم شناخته شود. بنابراین شما و همه ملت که این همه فداکاری برای استقلال و آزادی از دست ابرقدرت‌ها و چپاول‌گرها کرده‌اید، امکان ندارد که اجازه دهید در یک چنین محیط اسلامی برای اینکه شرق و غرب خوششان بیاید، سهل‌انگاری شود. آزادی‌ای که صحیح است و برای اسلام و کشور مضر نباشد از اول بوده و الآن هم هست. و هیچ انقلابی مثل انقلاب ایران نبود که به مجرد پیروزی راهها را باز و فعالیت همه حزب‌ها و گروه‌ها را آزاد گذارد. بنابراین، کار شما کار ارزشمندی است. امیدوارم شما توفیق و اطلاعات بیشتری پیدا کنید. خداوند به شما کمک کند تا توطئه‌گرها را به سزای اعمالشان برسانید. …