در این زمان [اگر] ما بخواهیم سعید باشیم، بخواهیم به سعادت برسیم، باید عمل بکنیم. همه با همه دوست و رفیق؛ سرباز با درجه دار، درجه دار با افسر، افسر با ارشد رفیق باشند لکن اطاعت بکنند. اطاعت مسئلهای است، رفاقت مسئلهای دیگر. بالاییها پایینی [ها] را به چشم رحمت نگاه کنند؛ پایینیها از بالاییها اطاعت بکنند. اگر بخواهند یک مملکتی محفوظ بماند، باید ارتش روی دیسیپلینی که دارد محفوظ بماند. روی آن نظمی که دارد، روی آن نظم رفتار کند. اگر بخواهد به هم بریزد و هر که [بگوید] «حالا من آزاد شدهام، نخیر زیر بار کسی نمیروم»! نه، این خلاف آن آزادی است که خدا میخواهد. آزادی در حدود ضوابط است. «من آزادم حالا، من آزادم سیلی بزنم به ایشان»؛ نه، آزاد نیستم. «من آزادم اطاعت از- مثلًا- فرماندارم نکنم»؛ نه، این آزادی نیست. در حدود قواعد و قوانین آزادی هست. یعنی شما دیگر از کسی الآن اینجا که نشستهاید نمیترسید. اگر قبل از این بود، شما خوف این را داشتهاید که از اینجا پایتان ... جمع نمیتوانستید بشوید. حالا اگر هم آمده بودید، خوف این را داشتید که از اینجا وقتی بروید بیرون، این ساواکیها بیرون نباشند شما را بگیرند و ببرند! و بودند و میگرفتند و میبردند. این به این معنا- الحمد للَّه- ما الآن آزادیم. لکن معنای آزادی این نیست که من هر کاری دلم بخواهد بکنم. من این را باز هم گفتهام که خدای تبارک و تعالی ما را به این آزادی امتحان میکند. به این نعمتی که به ما داده است- که از همه نعمتها بالاتر است- الآن ما را امتحان میکند که ببیند با این آزادی ما چه میکنیم؛ با آزادی رفتاری میکنیم خداپسند یا سوء استفاده از آزادی میکنیم؟ اگر سوء استفاده از آزادی کردیم، از امتحان درست درنیامدیم و اگر استفاده صحیح کردیم از آزادی، مَرْضِیِ خداست؛ و ان شاء الله خداوند نعمتش را حفظ میکند به ما.آزادی
نامهای دیگر: آزادی فردی، آزادی منطقی، آزادی اعطایی، آزادیهای مشروع
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
مفهوم آزادی، حدود آن در اسلام و تفاوتش با برداشتهای دیگر.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:سخنرانی در جمع اقشار مختلف مردم (15 خرداد، عملکرد دولت و رسالت علما)— ۱۳۴۳/۰۱/۲۶
سیر زمانی
از ۱۳۴۳ تا ۱۳۶۸۱۳۴۳۱۳۶۸
فقط سال ۱۳۵۸همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
مردم ایران! بیدار باشید، مسلمین! بیدار باشید، اگر خدای نخواسته خللی واقع بشود در این صف فشرده مسلمین، در این صف فشرده ملت ایران، خطر در پیش است. تفرقه افکنها را از بین خودتان بیرون کنید. ما نخواهیم گذاشت که این تفرقه افکنها رشد کنند، آنها را در نطفه خفه میکنیم. آزادی غیر از توطئه است. آزادی، آزادی بیان است؛ هر چه میخواهند بگویند، توطئه نکنند، آدمکشی نکنند. این آدمکشها و توطئه گرها را دفن خواهیم کرد.مطبوعات در عین حال که یک موسسه محترم و بسیار موثرند، لکن باید روی موازین مطبوعاتی و خدمت به ملت رفتار کنند. آزادی قلم و آزادی بیان معنایش این نیست که کسی بر ضد مصلحت کشور قلمش آزاد است که بنویسد، بر خلاف انقلابی که مردم پایش خون دادهاند بنویسد. همچو آزادی صحیح نیست. قلم آزاد است که مسائل را بنویسد؛ لکن نه اینکه توطئه بر ضد انقلاب بکند. بیان آزاد است که مطالبی اگر دارد بنویسد؛ آن هم مطالبی که به او داده میشود. از همه اشخاص بنویسد، بدون توطئه. وقتی ما دیدیم که در یک روزنامهای از یک اشخاصی مطالب نوشته میشود که اینها عمال اجانب هستند و میخواهند مملکت ما را باز به خرابی بکشند و از آن طرف مقالاتی و مطالبی که راجع به مسائل نهضت است، راجع به مسائل اسلام است، یا تحریف میشود یا نوشته نمیشود. این طور مطبوعات را ما نمیتوانیم برایش احترام قائل بشویم. برای مطبوعاتی ما احترام قائل هستیم که بفهمد آزادی بیان و آزادی قلم یعنی چه. گفته میشود که مردم آزادند، یعنی آزاد است انسان که بزند سر مردم را بشکند؟! آزاد است که قانونشکنی بکند؟ آزاد است که بر خلاف مسیر ملت عمل بکند؟ آزاد است که توطئه بکند بر ضد ملت؟ اینها آزادی نیست. در حدود قوانین، در حدود کارهای عقلایی، آزاد است. و ما در بعضیمطبوعات- حالا من اسم مطبوعات را نمیبرم- لکن در بعض مطبوعات میبینیم که اینها از آزادی سوء استفاده میکنند؛ به گمان اینکه یا به خیال اینکه آزادی است میخواهند از مردم آزادی را سلب کنند. این مردم با این زحمتی که در این سالهای طولانی کشیدهاند و با این خونهایی که در این دو سال اخیر دادهاند میخواهند آزاد باشند. بعضی مطبوعات میخواهند از اینها سلب آزادی بکنند؛ به اسم «آزادی قلم» بر خلاف مسیر ملت عمل بکنند. دست اشخاصی که میخواهند اختناق در ملت ایجاد کنند، میخواهند چپاولگری کنند، بعضی مطبوعات دست آنها را دارند باز میکنند؛ و این معنی، آزادی نیست؛ این معنی، خیانت است. اینکه داده میشود به ملت، آزادی است؛ نه خیانت. آزادی قلم است؛ نه خیانت قلم. آزادی بیان است؛ نه بیان خائنانه.شاهدها (۱۳۵ پاراگراف)
قدردانی و حفظ آزادی بهعنوان نعمت الهی
این آزادی برای ما الآن یک نعمتی است که باید قدرش را بدانیم. و همه با هم حفظ کنیم این را. این نعمتی که خدا به ما داده است؛ شکر کنیم این نعمت را و حفظ کنیم این نعمت را و همه با هم به پیش برویم و این نهضت را به آخر برسانیم. وقتی که یک حکومت مستقل و یک مجلسی پیدا شد، همه این مسائلی که این آقا[3] گفتند، و صحیح هم دارند میگویند و همه میگویند و صحیح هم همه میگویند. خیال نکنید که فقط دادگستری این طور است؛ همه جا یک همچو مسائلی هست. لکن الآن مثل این میماند که اگر زلزله مثلًا …خواستن آزادی در پناه اسلام و بیارزش بودن آزادی بیاسلام
مسیرْ غیرِ مسیر ماست. مسیر ما اسلام است؛ ما اسلام میخواهیم. ما آزادی که اسلام تو [ی] آن نباشد نمیخواهیم. ما استقلالی که اسلام تو [ی] آن نباشد نمیخواهیم. ما اسلام میخواهیم. آزادی که در پناه اسلام است، استقلالی که در پناه اسلام است ما میخواهیم. ما آزادی و استقلال بیاسلام به چه دردمان میخورد؟ وقتی اسلام نباشد، وقتی پیغمبر اسلام مطرح نباشد، وقتی قرآن اسلام مطرح نباشد، هزار تا آزادی باشد.ممالک دیگر هم آزادی دارند. ما آن را نمیخواهیم.بیارزش بودن زندگی بدون آزادی
زندگانی که در آن آزادی نباشد زندگانی نیست. زندگانی که در آن استقلال نباشد و همه کار بکنند برای استفاده دشمنها، این زندگانی نیست. الآن زندگانی شما دارید، برای اینکه استقلال دارید؛ برای اینکه کار شما امروز به نفع ملت خودتان است. لکن باید با هوشیاری و توجه زیاد، با هوشیاری زیاد، توجه داشته باشید که این …آزاد کردن مردم از قید و حبس، کار اصلی انقلاب و بزرگترین نعمت
… و مریضخانه و اینها را ندارید، اگر این طور بود، آن وقت ما مجرم بودیم و باید جبران بکنیم. اما اگر این بوده و ما حالا وارد شدهایم در یک مرحلهای که نه برق بود، نه آب بود، و نه اسفالت هست، و حتی در خود این تهران و در محلات تهران چیزی نیست، به ما چه میگویید؟ آن کاری که میباید میکردیم این است که شما را آزاد کردیم. آزادید حالا تا خودتان کار کنید. شما آن وقت در قید بودید، در حبس بودید، و هر روز یک ماموری بالای سرتان میآمد و تحکم بر شما میکرد و یک کلمه اگر میگفتید به حبس میرفتید، این الآن از سر شما برداشته است و شما راحت شدید. حالا شما چه ایرادی دارید؟ مگر ما شما را بیاسفالت کردیم که حالا آمدید سراغ ما. مگر ما شما را بیبرق کردیم؟ این گرفتاریهایی بوده است که در همه جای ایران از اول بوده است؛ و ما وارد شدهایم در این گرفتاری؛ دولت وارد شده در این گرفتاری. خوب، این باید رفع بشود. …به دست آمدن آزادی، بهترین نعمت الهی، با پیروزی انقلاب
… کاری به مردم ندارد، نمیخواهد. همه باید از خودشان بترسند که مبادا جرم بکنند. جرم که بکنند، حکومت آنان را میگیرد برای جرمشان. اما دیگر یک ساواکی باشد که مردم را با بهانه بخواهد بگیرد، و حالا هم که گرفت زجر بکند، اینها دیگر در کار نیست. ان شاء الله نخواهد شد. الآن شما بحمد الله آزادی را، که بهترین نعمتهای الهی است، به دست آوردید. الآن اینجا مطمئن هستید که بلند بشوید بروید بیرون، نمیآیند شما را بگیرند، شما را ببرند، که چرا رفتید آنجا اجتماع کردید. اگر چند وقت پیش از این بود، [در] یک همچو اجتماعی الآن ساواکیها ریخته بودند و همهتان را گرفته بودند و برده بودند. ما را هم، ما را هم چه کرده بودند. حالا بحمد الله اینها دیگر نیست در کار. الحمد للَّه که دست آنهایی هم که غارتمان میکردند، آنها هم دستشان کوتاه …آزادی بهترین نعمت خدا برای بشر
… شد. این دهاتی بیچاره هم نمیداند به او بگوید که این شد که ما الآن نمیترسیم از دولت، نمیترسیم از ... نمیترسیم که یکی بیاید با شلاق توی سر ما بزند و ما را اذیت بکند. چه بهتر از این میخواهد بشود؟ حالا ما فرض میکنیم هیچ [کاری] هم نشد؛ خوب، این یک چیزی است. آزادی، بهترین نعمتی است که خدا برای بشر قرار داده.آزادی امروز در برابر حبس و شکنجهٔ دوران رژیم گذشته
… به یکجور تبلیغات میکنند که «ای دیدید، هیچ چیز نشد»! هیچ چیز نشد؟ میخواهید چه بشود حالا؟ ما میگوییم تا حالا- بعدها هیچ چیز هم نمیشود- ما الآن با هم نشستهایم آزاد داریم صحبت میکنیم. شما جرات نمیکردید پیش ما بیایید، ما هم جرات نمیکردیم پیش شما بیاییم؛ فردا بیرون میرفتیم میگرفتند ما را میبردند حبس میکردند، زجر میکردند، داغ میکردند؛ روی تاوه جوانهای ما را بو دادند در آن زیرزمینها! خوب، از این بهتر چه که حالا ما آزاد نشستیم؟ و لو نداریم چیزی بخوریم اما آزادیم. از این بهتر چی که آن خارجیها که میآمدند و بر ما حکومت میکردند حالا نمیتوانند حکومت کنند؟ رفتند سراغ کارشان! حالا شیطنت میکنند؛ آن وقت با قدرت از سفارت خود، این مردک[8] گفت که از سفارت صورت میآوردند و لیست میآوردند که اینها باید وکیل بشوند و وکیل هم …آزادی، بزرگترین موهبت الهی برخوردار ملت پس از انقلاب
برکات این نهضت زیاد بود؛ بزرگترین برکات، شکستن سد بزرگ رژیم شاهنشاهی و راندن دزدها و چپاولگران از مملکت و قطع ایادی شرک و نفاق و قطع ایادی چپاولگران و نفتخواران [بود]. اینها برکاتی بود که به ما تا کنون رسیده است. آزادی، بزرگترین موهبت الهی که الآن ملت ما از آن برخوردار است. آزادانه شما اینجا آمدهاید؛ دیروز نمیتوانستید.آزادی نعمتی الهی پس از محبس بودن ایران در زمان طاغوت
تذکر دادید که ما در محبس بودیم. پادگانها محبس بود، ایران محبس بود؛ ایران محبس 35 میلیون جمعیت بود! ما در مدرسهها محبوس بودیم، شما در پادگانها، بازاریها در بازار، اداریها در اداره؛ همه محبوس بودید. امروز خدای تبارک و تعالی به ما منت گذاشت و آزادی را نصیب ما کرد که همه آزادانه در اینجا مجتمع هستیم، و مسائل خودمان را طرح میکنیم. ما از این به بعد احتیاج به این اجتماعات داریم.آزادی مطلق اما نه برای توطئه، فساد و خرابکاری
آن قدرتی که آن سد بزرگ را شکست این قطرههای ضعیف را خواهد شکست. ما آزادی مطلق خواهیم داد، و میدهیم و دادهایم لکن نه برای توطئه، نه برای فساد و خرابکاری. توطئه باید درهم شکسته شود. خرابکاران باید دفع شوند. باقیمانده رژیم منحوس، ریشههای کثیف آن، طرفداران کثیفتر از آن باید قطع شوند. ما آنها را دفن میکنیم.عنایت اسلام به آزادی و محدودیت آن تنها در مخالفت با عفت عمومی
اسلام بیش از هر چیزی به آزادی عنایت دارد و در اسلام خلاف آزادی نیست؛ الّا در چیزهایی که مخالف با عفت عمومی است.نبود اختناق و آزادی برای همهٔ طبقات در اسلام
اختناق در اسلام نیست؛ آزادی است در اسلام برای همه طبقات: برای زن، برای مرد، برای سفید، برای سیاه، برای همه. مردم از این به بعد باید از خودشان بترسند نه از حکومت؛ از خودشان بترسند که نبادا خلاف بکنند. حکومت عدل [از] خلافها جلوگیری میکند، جزا میدهد. ما از خودمان باید بترسیم که خلاف نکنیم و الّا حکومت اسلام خلاف نخواهد کرد. دیگر قضیه سازمان امنیت در کار نیست، زجرهای …آزادی در حدود قوانین و کارهای عقلایی نه قانونشکنی و توطئه
… برای مطبوعاتی ما احترام قائل هستیم که بفهمد آزادی بیان و آزادی قلم یعنی چه. گفته میشود که مردم آزادند، یعنی آزاد است انسان که بزند سر مردم را بشکند؟! آزاد است که قانونشکنی بکند؟ آزاد است که بر خلاف مسیر ملت عمل بکند؟ آزاد است که توطئه بکند بر ضد ملت؟ اینها آزادی نیست. در حدود قوانین، در حدود کارهای عقلایی، آزاد است. و ما در بعضیمطبوعات- حالا من اسم مطبوعات را نمیبرم- لکن در بعض مطبوعات میبینیم که اینها از آزادی سوء استفاده میکنند؛ به گمان اینکه یا به خیال اینکه آزادی است میخواهند از مردم آزادی را سلب کنند. این مردم با این زحمتی که در این سالهای طولانی کشیدهاند و با …آزادی روزنامهها و احزاب و نبود کشتار پس از انقلاب
… هم اسلامی بود. اسلام اینها را وادار کرد که یک همچو انقلابی بکنند. همچو انقلاب اسلامی که از متن ملت بجوشد، دنبالش دیگر این مسائل کم است، هست، اما کم است. و لهذا دیدید که دنبال این انقلاب، تمام راهها و همه جاها هم باز بود. هیچ زاید جایی را جلویش نگرفتند. تمام روزنامهها و احزاب آزاد شد. آزادِ آزاد، و کشتار نسبت به مردم هیچ نبود در کار، که آن طوری که آنجا بساط درست میکردند نبود. بله آنهایی که کشتار کرده بودند گرفتند بعضیشان را محاکمه کردند و بعد از محاکمه به جزای خودشان رساندند. اما این طور نبود که همین طور درو کنند مردم را. یک میلیون جمعیت را بکشند. این حرفها نبود در کار. و این طور مسائل در عین حالی که در ایران نبوده است، و باید …آزادی بیسابقه پس از انقلاب در مقایسه با انقلاب فرانسه
… یک مسجد که 250 نفر مشغول نماز بودند و افراد دیگری هم در کار بودند، همهشان را با [اسلحه] کشتند. اینجا این حرفها نبود در کار. برای اینکه اینجا یک قدرتی با یک قدرتی مواجه نبود. یک ملتی با یک قدرت مواجه بود. ملت دیگر بعد از اینکه غلبه کرد، برای کی چیز بکند. تا پنج ماه هم تقریباً، یک آزادی در این مملکت بود که در هیچ انقلابی در دنیا نبود. فرانسه را میگویند که از همه ممالک، مثلًا اقدم است در تمدن. فرانسه بعد از اینکه انقلاب در آن پیدا شد باز این قدرها آدم کشته شد. و الآن هم باز معلوم نیست آن طور استقرار پیدا کرده باشد، این طور آزادی باشد. اینجا بعد از اینکه این سد شکسته شد، پشت سر سد یک آزادی مطلق [بود] تمام فرودگاهها باز بود.نقد القای نالایقی ملت ایران برای آزادی و ادارهٔ امور خود
… در زمان قدرتش کرده. آزادی نباید داد به اینها. باید اینها در اختناق باشند تا بشود حفظشان کرد. به نظر او ماها یک حیوان سرکش هستیم که باید مهارمان کرد. به نظر باطل او، اگر- ما- مطلب آنی است که او میگوید که گفت او که اینها قابل این نیستند که به آنها آزادی داد. حالا که دیده جلو بردهاند اینها و پیش بردهاند، حالا همان نقشه را میخواهد درست کند که این مملکت و این افراد مملکت زود است برایشان آزادی. زود است برایشان که کارشان دست خودشان باشد. شاهدش این است که در ارتشش میروند درجهها را میکَنند که ما نمیخواهیم. ما یک جامعه توحیدی میخواهیم. کدام اسلام گفته جامعه توحیدی به این معنا. اسلام میگوید نظم امور باید بشود. نظم امور با درجات است. نمیشود همین طوری. تو از برای خودت، من برای خودم. من برای …آزادی مطلق قلمها و احزاب بلافاصله پس از انقلاب
… اما نه به این طور، از این جهت انقلاب ما سالمترین انقلابی است که واقع شده است. بعد از انقلاب فقط آن اشخاصی که در رژیم سابق جنایتکار بودند، آنها هم بعد از اینکه محاکمه شدند و معلوم شده است که وضع جنایتشان تا چه حدود بوده است، آنها تادیب شدند یا اعدام شدند. و اما آزادی مطلق بعد از آن اختناق مطلق در ایران بعد از انقلاب بلافاصله بود. همه قلمها و همه زبانها باز بود. و قلمها مینوشت. همه احزاب آزاد بودند و همهشان هم اظهار وجود کردند، و کسی مزاحمشان نبود.ترویج آزادی در همهٔ ابعاد از سوی اسلام
- ما هرگز نمیخواهیم ارزشهای اسلامی را بر غرب تحمیل کنیم. نه بر غرب و نه بر شرق، بر هیچ کس و هیچ جا اسلام تحمیل نمیشود. اسلام با تحمیل مخالف است. اسلام مکتب تحمیل نیست. اسلام آزادی را به تمام ابعادش ترویج کرده است. ما فقط اسلام را ارائه میکنیم. هر کس خواست میپذیرد و هر کس نخواست نمیپذیرد.آزادی همهٔ احزاب و جمعیتها در پنج ماه نخست پس از پیروزی
- این منطق چپاولگرهاست. باید ما مقایسه کنیم انقلاب اسلامی ایران را با انقلابهایی که در دنیا واقع شده است. ببینیم که آیا انقلابهایی که در دنیا واقع شده است، به مجردی که انقلاب شد و پیروز شد، نظم همه چیزها فوراً برقرار شد، یا اینکه این طور نبوده است؟ ما به مجردی که انقلاب واقع شد و پیروز شدیم تمام راهها باز بود بر دنیا. و تمام احزاب آزاد بودند و تمام جمعیتها آزاد بودند. و تا پنج ماه تمام این امور آزاد بود. و ایران هم مشغول زندگی خودش بود و نظمش برقرار بود. و بینظمی آن طوری که در مثل انقلاب اکتبر[2] واقع شد، مثل انقلاب فرانسه واقع شد، این قتل و غارتها نبود در ایران. و الآن هم ایران نظمش محفوظ است و خود مردم حفظ میکنند نظم را. و این فرقی است که ما بین انقلاب …تحقق آزادی پس از انقلاب در مقایسه با گذشته
… فُرم آخوندی برگشته است، اصلًا چیزی نشد.» این یک مطلبی است که من دیروز هم باز گفتهام. حالا هم عرض میکنم که آنکه ملت میخواسته، همه آن شده است. چه ملت میخواست؟ ملت آن فریاد که میکرد چه میگفت؟ نمیگفت که آزادی و استقلال و جمهوری اسلامی؟ کدام یکیش نشده است؟ الآن آزادی هست به طوری که من و شما میتوانیم اینجا بنشینیم صحبت کنیم. پنج سال پیش از این میتوانستیم؟ هیچ که استقلال هست. الآن این بساطی که امریکا درآورده است و این هیاهویی که این شیطان بزرگ فریاد میزند و شیاطین را دور خودش جمع میکند، این برای این است که دستش کوتاه شده است. دستش از ذخایر ما؛ از منافعی که در اینجا داشت کوتاه شده است. و ترس این را دارد که …آزادی اجتماعات پس از انقلاب در برابر پنج سال پیش
… امروز مملکت ما مستقل است. احدی در او تصرف نمیتواند بکند. و اجازه نمیدهیم که چپ و راست در این مملکت دخالتی بکند. اجازه نمیدهیم که ذخایر ما را به چپاول ببرند. از این چیز بهتر چه میخواستید از یک انقلاب؟ همان که ملت میخواست؛ آزادی را میخواست، حاصل است. همه الآن آزاد نشستهاید و در همه جا آزاد مجتمع هستند. و در پنج سال پیش، هیچ نمیتوانستید یک همچو اجتماعی را ایجاد کنید. آزادید، این چیزی بود که ملت میخواست و شد. مستقلید، هیچ قدرتی به شما نمیتواند حکومت کند، مستقلید. و این مطلبی است که شد. این چیزی است که میخواست ملت وَ شد. رژیم را ساقط کردید و جمهوری اسلامی را ایجاد کردید. و این امری است که شد. این سه مطلب را ملت ما میخواست و هر سه مطلب شد.امکان گرد آمدن و گفتوگوی آزاد که پیشتر به حبس میانجامید
… اینجا را در حلقومش بلعیده بود، از حلقومش بیرون کشیدند. این را هیچ ذکر نمیکنند که یک همچو کاری شده است. میتوانند بگویند نشده است؟ نمیتوانند بگویند. اما اصلًا این را هیچ حرفش را نمیزنند. حرف نمیزنند که ما امروز یک وضعیتی داریم که مملکتمان دست خودمان است. شما این آزادی که الآن دارید میتوانستید در پنج سال پیش از این، پیش من بیایید؟ اگر یک همچو اجتماعی قاچاقی میآمد بیرون، سرنوشتش جز این بود که باید برود حبس؟ خوب، این یک نعمتی نیست که برای ما حاصل شده است که حالا ما با هم که سالهای طولانی- شاید هیچ وقت هم- ما خدمت شما نرسیده باشیم، حالا در یک مجلس نشستهایم با هم صحبت میکنیم، مسائل کشورمان را، مسائل مملکتمان را داریم میگوییم؟ این کار شده است. این شدهها را اصلًا ذکری از آن نمیکنند، میگویند انقلاب چه کرده است؟ انقلاب اسلامی چه کرده است؟ارزش آزادی کنونی در برابر اختناق پنج سال پیش
… بتواند یک اجتماعی داشته باشد. یک راهپیمایی امکان نداشت. در تمام این مدت امکان نداشت برای کسی که پانصد نفر جمع کند و راه بروند، و بر فرض که بخواهند یک مطلب صحیح هم بگویند؛ چه برسد به آنجایی که در مقابل دولت بخواهند یک مطلبی بگویند. هیچ امکان نداشت برایشان. این مطلب را شما کم حساب میکنید که در پنج سال پیش از این نفسها همه قطع شده بود؛ قدمها و قلمها همه شکسته شده بود؛ مطبوعات همه در اختناق بودند؛ مردم همه در گرفتاری بودند؛ جوانها در حبس بودند؛ مردم، سیاسیون، نفسشان قطع شده بود؛ روحانیون امکان نداشت برایشان یک مطلبی در منابر بگویند؛ امکان نداشت برایشان یک مساله مربوط به جامعه را بگویند.نقد آزادیخواهانی که جلوگیری از تباهی را اختناق میخوانند
… غرب به ما چیزی نمیدهد که مفید باشد. دارد چیز مفید، اما به ما نمیدهد، صادر نمیکند. آنی که- به ما صادر- برای ما صادر میکند آن چیزهایی است که مملکتهای ما را به تباهی میکشد. آزادی صادر میکند، اما آزادی برای اینکه هر که هر فحشایی را میخواهد بکند آزاد است! مع الاسف اینهایی هم که در ایران هستند و آزادی طلب هستند باز وقتی که میبینید یک چیزی که برای مملکت ما تباهی داشته است و جلویش را گرفتند آنها فریادشان درآمده است که اختناق است! اختناق این است که قلمهایی که بخواهند به نفع یک کشوری، به نفع کشور شما، به نفع اسلام شما، به نفع ملت شما، به کار برود جلویش را بگیرد. اگر چنانچه یک چیزی که بر ضرر جامعه ما هست، بر ضرر نهضت ما هست، بر ضرر کشور ما هست، توطئه در کار باشد، جلویش را بگیرند، این …آزادی مطلق دادهشده به همه پس از انقلاب
… چندین سال قتل عام کردند، اینها هم به سزای خودشان یک مقداری رسیدند؛ یک مقداری هم فرار کردند، و لکن از همه انقلابهایی که در عالم پیدا شده است این انقلاب اسلامی ایران، برای خاطر اینکه اسلامی بوده، از همه بهتر است و یک انقلاب صحیح است؛ یک انقلاب اسلامی است. و لهذا بعد از انقلاب، یک آزادی مطلقی به همه داده شد.رهایی از اختناق نعمتی بزرگ و نیازمند شکر
… ماه، دو ماه، یک سال، دو سال، تعمیرش کرد، لکن مردم ایران مثل یک سی و پنج میلیون جمعیت محبوس که در حبس را باز کردند و ریختند بیرون، از آن حبس که بیرون آمدند، ناراحتیهای ایام حبس را هم در بیرون دارند. الآن ناراحتیهایی که این ناراحتیها هم همان ارث رژیم سابق است؛ یعنی اشخاصی که پنجاه سال تحت فشار بودند، اختناق بوده است، الآن یکدفعه خودشان را آزاد میبینند، ناراحت بودند، حالا خودشان را میبینند آزادند، حالا که آزادند، فکر این معنا را نمیکنند که از این حبس که بیرون آمدند، خودش یک نعمت بسیار بزرگی بود که محتاج به تشکر است از خدای تبارک و تعالی که ما را از یک همچو قید و بندی، از همچو زجری، خلاص کرده. لکن به جای اینکه تشکر کنند، به جای اینکه همراهی کنند، همه دست به هم بدهند برای تعمیر این خرابه، مع الاسف یک دستهای کارشکنی میکنند، یک دستهای باور. دستجاتی از منحرفین، از اشخاصی که آنها هم بازمانده و باقیمانده رژیم سابقاند و طرفداران او، و میخواهند …آزادی، هدیهٔ اسلام به ملت ایران
… عقب بزند و شکست بدهد و مملکت خودش را از حُلْقوم اجانب- که در راس آنها امریکاست- بیرون بکشد، نمیتواند حفظ بکند این مملکت را؟ از این میترسند که استقلال از دست برود؟ اینها دلسوز برای کشور خودشان و ملت خودشان هستند؟ از این میترسند که از ملت، سلب آزادی بشود؟ اسلامی که آزادی را برای این ملت هدیه آورد، میترسند حالا که هدیه آورد دوباره بگیرد از ایشان؟! میترسند که اسلام، ذخایر ایران را به اجانب بدهد؟ اسلامی که کوشش کرده است و ذخایر را حفظ کرده است برای ملت و چپاولگران را بیرون کرده است از این مملکت، اینها میترسند که ذخایر به باد برود؟!نقد معارضه با اسلام به نام آزادی و دموکراسی از سوی دلسوزان رژیم سابق
… یک قطعه هم از بعد از رفتن این رژیم، یا در حال شکست این رژیم که دیگر نمیتوانست کاری بکند، تا حالا هم یک قطعه حساب بکنید. یک قطعه هم در زمان رژیم؛ از زمانی که رضا خان کودتا کرد، تا زمانی که رژیم از بین رفت؛ قدرتش از بین رفت. این سه حال را ما ملاحظه میکنیم؛ و عَرضه میکنیم به اینهایی که حالا هم برای این رژیم یا نظیر آن رژیم اشک میریزند و با اسم «آزادی» و با اسم «دمکراسی» معارضه با اسلام و مسلمین میکنند. ما عَرضه میکنیم این سه قطعه از زمان را. با اینکه قطعه سابقش هم، که در زمان قاجاریه بود و آنها، آن وقت هم مَرضیّ اسلام نبود؛ لکن آن وقت قدرت مسلمین زیادتر بود؛ و حکومتْ آن قدرت و غلبه را بر روحانیین و اسلام نداشت؛ ضعیف بود قدرتش در مقابل روحانیون و در مقابل …فریاد آزادی مخالفان تباه کردن ملت بود و آزادی واقعی اکنون است
… همینها بودند که نفت را میخواستند به تباهی بکشند، و دهقانها را به تباهی بکشند، و صنعت ما را، زراعت ما را، همه را به تباهی بکشد که مبادا یک جمهوری اسلامی پیدا بشود و دُمِ اینها را بگیرند بیرون کنند. اینهایی که بر خلاف مسیر ملت هستند، اینها از این میترسیدند. پس، فریاد آزادی آنها آزادی نبود؛ تباه کردن ملت بود. حالا آزادی است؛ میبینید که چه طور است، اگر بگذارند. این تتمه رژیم سابق و نوکرهای آنها [اگر] بگذارند و نوکرهای اجانب.توقیف روزنامههای توطئهگر خلاف آزادی نیست
… [توطئهگر] نیستند، نه، آزاد باشند. همه روزنامههایی که بودند، به اعتبار اینکه دادستان آن طوری که فهمیده است اینها توطئهگر بودند و مفسد بودند و اینها الهام از شاه و از دستگاه صهیونیستها میگرفتند، از این جهت اینها را توقیف کردند موقتاً، تا اینکه رسیدگی کنند. این خلاف آزادی نیست. این جلوگیری از توطئه است که همه دنیا بوده است که جلوی این توطئه را بگیرند.