خواستن خدا یعنی چه؟ یعنی یک نفر را خدا میخواهد، یک نفر را نمیخواهد؟ با بعضیها یک نظر خاصی دارد، آنها را میکشاند میبرد، بعضیها را پس میزند؟ اینجور نیست قضیه. ارادۀ خدا و مشیّت خدا ـ در موارد معمولی البته ـ جز در قالب علتهای طبیعی و عادی جلوهگری نمیکند. شما اگر چنانچه خواستید، تصمیم گرفتید، پای یک سخن هدایتگر و روشنگر نشستید و هدایت شدید، خدا خواسته بود که هدایت بشوید. همین شما اگر تنبلی کردید، اگر سستی کردید، اگر راهِ فهمیدن را روی خودتان بستید، خدا اراده کرده بود که شما نفهمید. اراده کردن خدا بهاینمعناست که وسایل و اسباب عادی پیش آمده یا نیامده؛ اگر با ارادۀ شما، با خواست شما وسایل و علل عادی، پیش آمده برای انجام گرفتن این معلول، اینجا خدا خواسته، اگر چنانچه شما نخواستید، پیداست که خدا نخواسته؛ نهاینکه نخواستن خدا موجب بشود شما اراده نکنید، نه، شما در اراده کردن آزادید. خدا نخواسته یعنی علت لازم مترتّب نشده، این معنی خدا نخواسته.ارادهٔ الهی
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
مشیت خداوند و جریان آن در حوادث عالم و تاریخ.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در دیدار رئیس مؤسّسه مسلمانان لندن— ۱۳۶۸/۱۱/۱۱
سیر زمانی
از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۱۱۳۶۸۱۴۰۱
فقط سال ۱۳۶۸همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
خب، چرا نمیگوییم علت لازم مترتّب نشده، میگوییم خدا نخواسته؟ برای خاطر اینکه بهوجودآورندۀ علتها و خاصیتبخشِ علتها خدا بود. این آتشی که در اینجا برافروخته شده، دستم را بردم در آتش، دستم سوخت، خدا خواسته بسوزد. اگر من نبردم دستم را و نسوخت، خدا خواسته نسوزد. یعنیچه؟ خدا خواسته بسوزد، بهاینمعنا که علت طبیعی برای سوختن فراهم شده. علت طبیعیاش چیست؟ بودن آتش، نبودن مانع، خواستن من، بردن دست. اینیکه میگوییم خدا نخواسته بسوزد در صورت دوم؛ یعنی علت طبیعیِ سوختن فراهم نشده، نزدیک آتش نرفته یا دست تر بوده یا جسم تر بوده یا آتش کم بوده و ازاینقبیل. خب، چرا آن چیزی که به علتها مربوط است ما به خدا نسبت میدهیم؟ برای خاطر اینکه خدا آفرینندۀ علتهاست، به این دلیل. این ﴿مَن يشآء﴾ها در همهجای قرآن ازاینقبیل است، و مفصلاً توضیح دادم در موارد دیگری به مناسبتهای دیگری، حالا هم یک اشارهای کردم.شاهدها (۲ پاراگراف)
گسترش اسلام تحولی تاریخی ناشی از ارادهٔ الهی نه ارادهٔ بشری
… در دنیاى اسلام جایگاه مؤثّرى را انتخاب کردهاید و قلباً شما را دعا میکنم و امیدوارم که خداوند به شما توفیق بدهد. من احساسم این است که اسلام در حال یک رشد سریع است؛ علیرغم این همه دشمنى، علیرغم این همه ضربات گوناگون. یک حقیقتى در حال سطوع[2] روزافزون است. من نمیتوانم بپذیرم که ممکن است انسانى یا انسانهایى یا ارادههاى بشریاى در این کار دخالت داشته باشد و مؤثّرِ تمام باشد؛ من در این، یک تحوّل عظیم تاریخى و یک حرکت ناشى از ارادهی الهى را مشاهده میکنم. البتّه نباید شک کرد که یکى از عوامل و مقدّمات این حرکت، ظهور امام خمینى بود؛ او شروعکنندهی عظیمى بود ولى او را هم خدا به وجود آورده بود؛ و من با این دید، آینده را بسیار روشن میبینم و جبههی خودمان را بسیار قوى میبینم. اگر یک روزى ما میگفتیم «نه شرقى و نه …رشد و سربلندی اسلام در جهان به دست قدرت الهی نه نیروهای مادی
… نیست. شصت سال است که در ترکیه دارد نداى لائیکِ متعرّضانه سر داده میشود، [ولى] الان زنهاى ترکیه چادر سرشان میکنند، حجاب سرشان میکنند، میآیند مشت گره میکنند و میگویند ما چادر میخواهیم، حجاب میخواهیم. چه کسى این کار را کرده؟ هیچ کس نمیتواند بگوید من کردهام. اصلاً همهی نیروهاى مادّىِ دنیا، کوچکتر از این هستند که بتوانند یک چنین حادثهاى را به وجود بیاورند. علّت دارد، دلیل دارم من: زیرا تمام قواى مادّى عالم بسیج شدند تا در طول دهها سال توانستند بشریّت را به بیایمانى برسانند، [ولى] ناگهان همهی آن سقوط کرد! این نمیتواند ناشى از نیرویى عادّى و طبیعى باشد؛ این همان ارادهی الهى است. این همان «لِیُظهِرَه عَلَی الدّینِ کُلِّه» است. این شوروى است؛ شما ملاحظه کنید، هفتاد سال در ماوراء قفقاز،[3] اسم اسلام آورده نشده. ما علمائى اهل همین ایروان و نخجوان و باکو و لنکران و اینها داشتیم که - دوستان ما بودند، دوستان پدرم، ما کسانى را میشناختیم - …