رفتن به محتوای اصلی

احزاب

نام‌های دیگر: احزاب غربی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

تشکل‌های سیاسی و جایگاه و نقش آنها در جامعه و انتخابات.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع مردم قم (خطر توطئه‌های استعمار در ممالک اسلامی)— ۱۳۴۳/۰۶/۱۸

سیر زمانی

از ۱۳۴۳ تا ۱۳۶۷
۱۳۴۳۱۳۶۷

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۱۰۱ پاراگراف)

شکست پیاپی احزاب از مشروطه به این سو به سبب جدایی از اسلام

اگر بنا بود اسلام را ما برمی‌داشتیم یک چیز دیگر می‌آوردیم، یک حزب می‌خواستیم درست کنیم نمی‌توانستیم [پیروز شویم‌]. چقدر حزبها از سر اول مشروطه تا آخر آمدند، لکن چون اسلام دنبالش نبود [پی در پی‌] شکست بعد از شکست [خوردند] اصلًا کامیابی از اول نبود، برای اینکه ملت مسلم است. البته معلوم است ملت مسلم است دنبال این است که کی صدای اسلام را بلند کند. هر کس صدای اسلام را بلند کند مردم با او موافق‌اند.

آزادی احزاب پس از رفع آشفتگی‌های ساختهٔ مخالفان

… و دمکراتند و امثال اینها، از اینها فرصت می‌خواهیم که اینها به ما فرصت بدهند تا ما رسیدگی کنیم به حال ملت و رسیدگی کنیم. و مملکت را این طوری که اینها می‌گویند اداره کنیم. اقتصادمان الآن ورشکسته است، پی‌ریزی بکنیم، ما الآن مهلت نداریم، ما الآن در آشفتگی هستیم. و همه آشفتگیها هم زیر سر همینهایی است که شما می‌گویید دمکرات هستند. و شماها می‌گویید کمونیست هستند و اینها. ما همه گرفتاری‌مان اینها هستند. این گرفتاریها که رد بشود احزاب آزاد هستند. ما جلوی آزادی را هیچ وقت نمی‌گیریم. اسلام هم جلوی آزادی را هیچ وقت نگرفته است بیش از اینکه جلو توطئه را، که همه عالم همین طورند. ما هم همین طور هستیم.

خرابکاری سران احزاب در کردستان برای پر کردن جیب خود و اربابانشان

… را با آغوش باز پذیرفتند. هم اینها آنها را؛ هم آنها دارند تشکر می‌کنند از وضع معاشرت اینها با آنها. همان دیشب در رادیو راجع به آقای چمران[4] بود که از آن تعریف کرده بودند که چه قدر با ما خوشرفتاری می‌کند. لشکر اسلام است دیگر، لشکر اسلام که بدرفتاری نمی‌کند. آن بدرفتاری می‌کند که می‌خواهد جیب خودش و جیب اربابانش را پُر کند. و آن، این حزبها و سران اینها هستند که می‌خواهند این کار را بکنند، آنها خرابی کردند. ما فرستادیم که خرابی آنها را نگذاریم بشود، و ترمیم کنیم، آنها حالا فریادشان درآمده است که چه شده است که شما کردستان را، سُنّیها، شیعه‌ها چه می‌کنند!

آزادی احزاب منطقه‌ای در ایران تا زمانی که توطئه‌شان معلوم نشده

… منطقه‌ای علی‌ حده است و حزب تمام مناطق و تمام جاها یک حزب دیگر است. اگر ان شاء الله مسلمین موفق بشوند و یک همچو حزبی که «حزب مستضعفین» است، برای همه جاها یک همچو حزبی را تاسیس کنند، بسیار بموقع است؛ لکن [به‌] معنای این نیست که در محل و در منطقه‌ها حزب نباشد. خیر، در منطقه‌ها احزاب هستند و آزاد هم هستند، مادامی که توطئه معلوم نشده است.

آشکار شدن وابستگی احزاب و نویسندگان مخالف به بیگانگان برای ملت

… را آزاد کردند، گفتارها را آزاد کردند، احزاب را آزاد کردند، به خیال اینکه اینها یک مردمی هستند که لا اقل اگر مسلمان نیستند؛ آدم هستند. برای یک مملکتی که برای خود اینها ملت زحمت کشیده است، لا اقل این قدر ادراک دارند که اگر دوباره اوضاع برگردد، برای همه بد است. لکن معلوم شد خیر، قضیه این حرفها نیست و اینها عمّال خارجیها هستند حالا یا عمّال امریکا هستند، یا عمّال جاهای دیگر هستند، حالا برای ملت ماهیت اینها، ماهیت این نویسنده‌ها، ماهیت این احزاب، ماهیت این الفاظ فریبنده بیمعنا، برای ملت حالا روشن شد.

تصمیم به ممنوع اعلام کردن بسیاری از احزاب و نشریاتشان

… تاسفی، با یک مثلًا نصیحتی، از کارهای خلاف خودشان دست برمی‌داشتند، حالا چند ماه است که نصیحت شده است، توصیه شده است، التماس شده است؛ همه چیز با اینها رفتار شده‌ است و اینها اهل این نیستند که با نصیحت دست از کار خودشان بردارند، باید با شدت با آنها عمل کرد. و من شاید امروز یا فردا بسیاری از این احزاب را ممنوع اخطار و اعلام کنم، و نگذاریم هیچ نوشته‌ای از اینها در هیچ جا و هیچ اثری از اینها در هیچ جای مملکت نگذاریم که هیچ خروج کند، تمام نوشته‌هایشان را از بین می‌بریم. برای اینکه بعد که ملت فهمید که اینها خرابکارند، اینها اشخاصی نیستند که بشود با آنها با ملایمت رفتار کرد. «حزب دمکرات» کردستان یک جمعیت خرابکار هستند، یک جمعیت فاسد هستند، یک جمعیت مُفسِد هستند، اینها را ما نمی‌توانیم بگذاریم که همین طور هر کاری دلشان می‌خواهد …

ممنوع شدن همهٔ احزاب جز حزب مستضعفین در صورت انقلابی بودن

… از پیشگاه خدای متعال و از پیشگاه ملت عزیز، عذر می‌خواهم، خطای خودمان را عذر می‌خواهم. ما مردم انقلابی نبودیم، دولت ما انقلابی نیست، ارتش ما انقلابی نیست، ژاندارمری ما انقلابی نیست، شهربانی ما انقلابی نیست، پاسداران ما هم انقلابی نیستند؛ من هم انقلابی نیستم. اگر ما انقلابی بودیم، اجازه نمی‌دادیم اینها اظهار وجود کنند. تمام احزاب را ممنوع اعلام می‌کردیم. تمام جبهه‌ها را ممنوع اعلام می‌کردیم. یک حزب، و آن «حزب الله»، حزب مستضعفین.

درخواست توافق همهٔ طبقات، جبهه‌ها و حزب‌ها بر نامزدها

… حیات می‌دهند. آنها که گمان کردند نهضت تا اینجا که آمد دیگر سست شده است و مردم دیگر توجه به اسلام ندارند، دیدند که مطلب این طور نیست، راهپیمایی اخیر را دیدند. و هر روزی که بخواهیم راهپیمایی کنیم؛ همه حاضریم. قشرهای مختلف، آراء، اکثریت ما را نخواهند منحرف کرد. من از همه طبقات، از همه جبهه‌ها؛ از همه حزبها تقاضا می‌کنم که در کاندیدهای خود توافق کنند.

انتقاد از ساختن صدها گروه و حزب به جای پرداختن به قانون اساسی و حکومت اسلامی

… هم زیاد بود. جلو ماه رمضان یک چیزی درست می‌کردند. جلوه ماه محرم هم یک چیزی درست می‌کردند. حالا هم جلو ما ماه رمضان هست، الآن چیزی درست کرده‌اند. الآن اصفهان یک قصه‌ای درست شده است، مشهد هم همین طور، سر یک مطلب پوچی ریخته‌اند به هم، این چه قدر غفلت می‌خواهد. یک حالی که الآن مقدّرات اسلام مطرح است، قانون اساسی اسلام مطرح است، حکومت اسلام مطرح است، رئیس جمهور اسلام مطرح است، از اینها دست برداشتند؛ یک جبهه‌هایی که حساب شده آنها کارهایشان را خودشان کرده‌اند و بسیاریشان هم از روی بی‌اطلاعی، صد تا گروه درست کرده‌اند! صد تا حزب و گروه در همین چند وقت درست کرده‌اند. هر کدام گروه گروه شدند. و مع الاسف در اصفهان، در تهران هم یک مقداری، در مشهد هم.

اظهار وجود صد گروه در تهران به معنای مخالفت با اسلام هرچند ناخودآگاه

الآن شما ملاحظه می‌کنید صد گروه در تهران اظهار وجود کرده‌اند! یعنی صد گروه مخالفت با اسلام .... و لو خودشان نفهمند. و لو خودشان برای اسلام می‌گویند ما این کار را می‌کنیم. اما وقتی بنا شد که ما با انسجام این جمعیتها با هم پیش بردیم؛ تا اینجا رساندیم؛ انسجام گروهها با هم؛ همه با هم فشرده شدند. یعنی دانشگاهی نگفت من جدا هستم از روحانی؛ روحانی هم نگفت من جدا هستم از دانشگاهی؛ آن هم نگفت من از حزب و حزب از جبهه و جبهه از کذا. این …

صد گروه دشمن یکدیگر و بی‌توجه به مصالح کشور در دو ماه

… باشیم، نمی‌توانیم به آن مطلب برسیم. و من الآن خوف این معنا را دارم که این تشتتهایی که گمان هم ندارم که همین طور بیخودی شده باشد، من خوف این را دارم که‌ یک دستهایی در کار باشد برای همین ایجاد این تشتتها، گروه گروه درست کردنها، و هی اظهار وجود در روزنامه! صد تا گفته‌اند بیشتر است- یا همین حدود- صد تا گروه است که در همین دو ماه اظهار وجود کرده‌اند! یعنی صد گروه با هم دشمن! صد گروه بی‌توجه به مصالح کشور. به خیال خودشان توجه دارند لکن این طور نیست. خیال می‌کنند! این مخالف با مسیری است که این نهضت داشت و پیروز شد.

لزوم ادغام همهٔ گروه‌ها در گروه اسلامی در این روز

… شیاطین به اینکه این انسجامی که پیدا شد برای ملت ما، و با این انسجام پیش بردند و بحمد الله پیروز شدند تا اینجا، این را به همش بزنند. گروه گروه کنند: حزب کذا، حزب کذا، جمعیت کذا. چه اسم رویش بگذارند «جمعیت اسلامی» کذا؛ چه اسم بگذارند «جمعیت دمکراتیک» کذا. امروز روز این نیست که تکه تکه بشود این ملت، گروه گروه بشود. امروز تمام گروهها باید ادغام بشوند در یک گروه. و آن گروه اسلامی است. همان طوری که تمام گروهها ادغام شد در یک گروه و تمام قولها و تمام فریادها ادغام شد در یک فریاد، و آن فریاد مرگ بر این رژیم و- عرض بکنم که- اسلام، جمهوری اسلامی می‌خواهیم. آن ادغام گروهها در هم و توجه به اسلام بود که این سد بزرگ شیطانی را شکست، و همه حساب …

گروه‌گروه شدن برای جلوگیری از حفظ انسجام ملت

… هم همین است که شماها را از هم جدا کنند؛ هر کدام را به دیگری بدبین بکنند؛ هر کدام را برای دیگری در یک جبهه مخالف قرار بدهند؛ و آنها نتیجه ببرند. متفکرهای ما، روشنفکرهای ما، همه دانشجویان و دانشگاهیان، بدانند که نقشه این است و آثارش را ما داریم می‌بینیم. این گروه گروه شدنها برای همین است که نگذارند این انسجامی که بوده حفظ شود. می‌خواهند نگذارند مردم بیدار بشوند و راه خودشان را پیدا کنند؛ همان راهی را که‌ اسلام دستور داده که همه با هم باشید. خداوند و اعتَصِمُوا بِحَبلِ اللهِ جَمِیعاً و لَا تَفَرَّقُوا[2] را بر مردم واجب کرده. همه با هم باشید و تفرق در کار نباشد. با تفرق همه فسادها …

پرهیز از جدا کردن حساب جبهه‌ها، نهضت‌ها و احزاب

متوجه باشید گروه گروه نکنید. این مملکت با وحدت کلمه پیش برد، متفرقشان نکنید. وَ اعتَصِمُوا بِحَبلِ اللهِ جَمِیعاً و لا تَفَرَّقْوا[7] این آیه قرآن را بپذیرید. همه بچسبید به ریسمانی که بین شما و خداست، و آن اسلام است. متفرق نشوید از هم. جدا جدا نشوید. هی حساب را جدا نکنید. آن حساب جبهه کذا، آن حساب نهضت کذا، آن حساب حزب کذا، آن حساب گروه کذا، آن حساب حزب چه، کذا، جدا نکنید همه را. همه با هم باشید، همه دوست باشید.

کشاندن مردم به مطالب خلاف اسلام حتی از سوی مخالفان رژیم سابق

اینها می‌خواهند شما را بکشانند به آن مطالبی که بر خلاف اسلام است. بر فرض اینکه مخالف با رژیم سابق هم باشند- و بسیاری‌شان هستند- لکن ما فقط مطلبمان این نبود که رژیم سابق از بین برود؛ ... مطلبِ مسلمان این نیست که فلان طایفه از بین بروند. از باب اینکه رژیم مانع بود از اینکه اسلام در خارج تحقق پیدا بکند، احکام اسلام تحقق پیدا بکند، به قرآن عمل بشود، از این جهت ما با رژیم مخالفت کردیم. اگر رژیم هم احکام اسلام را به آن عمل می‌کرد، همانی که ما …

خوش‌نیتانی که نه رژیم سابق و نه اجانب و نه اسلام و آخوند را می‌خواهند

… که ما از آن دیکتاتوری فارغ شدیم، دیکتاتوری عمامه و کفش آمده است، اینها ضد اسلامند. می‌دانند که آخوند دیکتاتور نیست، آخوند می‌خواهد مردم آزاد باشند، آخوند می‌خواهد استقلال باشد، آخوند با توطئه مخالف است نه با آزادی. اینها می‌خواهند که روحانیت را کنار بگذارند. مملکت را یک مملکت- آنهایی که حسن نیت دارند، حسن نیت به این معنا که نیتشان این است که رژیم سابق نه و خارجیها هم نه؛ اما چه؟ اما اسلام هم نه! اینها- آنهایی که به خیال خودشان حسن نیت دارند، نه رژیم سابق را می‌خواهند- با او دشمنند- و نه اجانب را می‌خواهند، با آنها هم دشمنند و نه اسلام و آخوند را؛ اسلام و هر چه وابسته به اسلام است. آخوند یعنی اسلام. روحانیین با اسلام درهم مُدغَمند. آنکه به روحانیین به طور کلی، نه با یک آخوند، نه با من، هر کس- به من هر چه هم بگویند مانعی ندارد آنکه با عنوان روحانی و آخوند مخالف است، این دشمن شماست. این آزادی را برای شما ممکن است تامین کند، استقلال را هم …

لزوم مبارزه با این جمعیت‌ها سخت‌تر از مبارزه با شاه

… دریا ریخته می‌شود، آتش زده می‌شود. این برنامه کوتاه مدت برای ملت ما؛ اللهُمَّ قَد بَلَّغتُ، من رساندم به شما ملت مطلب را، گفتم به شما؛ و باید هم گفته بشود. من مسائلی که می‌دانم و می‌فهمم وظیفه‌ام این است که بگویم، و گفتم. من حجتی که خدا برایم دارد ادا کردم. این برنامه قلیل المدت شماست که، کوتاه مدت شماست که باید با تمام اینها مبارزه کنید[3]،[سخت‌تر]از آن مبارزه‌ای که با شاه کردید.

ناتوانی جبهه‌ها و احزاب از پیشبرد نهضت بدون اسلام

آقا! کار هیچ کدامتان پیش نمی‌رود الّا به اسلام. این مساله را، این نهضت را اسلام پیش برد؛ یعنی همه مردم می‌گفتند ما اسلام را می‌خواهیم. اگر این نبود، این جبهه‌های مختلف و این حزبهای مختلف هیچ کدام نمی‌توانستند این کار را بکنند. این ملت از باب اینکه مسلمان بود، و از آن طرف رنجها دیده بود، همه با هم جمع شدند و گفتند ما اسلام را می‌خواهیم؛ ما جمهوری اسلامی می‌خواهیم. وقتی هم پای رای دادن شد، همه دیدید که اگر- چنانچه- قضیه اسلام در کار نبود آن طور رفراندم را کسی می‌توانست درست بکند؟ …

پیروان دنیاطلب جبهه‌ها و احزاب که در خطر کنار می‌کشند

این معنا که، هم تقویت بکنید روحیه مردم را هم تقویت بکنید- عرض می‌کنم- روحانیت را، هم تحت لوای اسلام پیش بروید؛ این مملکت شما پیش می‌رود. اگر بخواهید ... بگویید ما مثلًا جبهه کذا، ما نهضت کذا، ما- عرض می‌کنم که- حزب دمکرات کذا، اینها هر کدام چند نفر دنبالشان هستند که برای دنیا آمده‌اند؛ و ابداً وقتی که یک ترقه بشود گوش به این حرفها نمی‌دهند؛ می‌روند سراغ کارشان. آنی که کار از او می‌آید، آن کسی است که برای اسلام و برای شهادت [آماده است‌] کار از او می‌آید. و او آنی است که آخوند در کلّه اینها کرده؛ و به حق هم کرده و انبیا کردند و خدا کرده.

ایجاد احزاب و جبهه‌های مخالف هم در هر کشور برای تفرقه

… حکومتها را مقابل هم قرار دادند: سلطان کذا و سلطان کذا. رئیس جمهور کذا و رئیس جمهور کذا. همه را مقابل هم قرار دادند. همه را دشمن هم کردند. این دشمن آن و آن دشمن این. حالا کنار نشسته‌اند و بردند همه چیز ما را. اینها با هم دشمنی کردند، خودشان با هم دشمنی کردند! در هر مملکتی هم «احزاب» درست کردند- حزبهای مختلف. حزبهایی که همه مخالف هم هستند. این آن را بکوبد و آن این را بکوبد. جبهه‌های مختلف؛ حزبهای مختلف «من حیث لا یشعر» و مسلمین مع الاسف به واسطه عدم توجه به عمق مسائل تحت تاثیر واقع شده، و می‌شوند. دولت عراق علی‌ حده و دولت ایران علی‌ حده؛ هر دو مسْلم، اما با هم دعوا و جنگ دارند. دولت پاکستان علی‌ حده، دولت کذا علی‌ حده، و …

مردمی نبودن حزب‌ها و جبهه‌هایی چون حزب دمکرات

… کردن، یا برای استفاده! اینها این طور هستند. اینها نیامدند پیش .... اینها از اول پیش نبوده‌اند؛ اینها از اول اصلًا داخل در این مسائل نبوده‌اند. حالا که دیده‌اند یک قدری [پیشرفت‌] است و ممکن است یک انتفاعاتی ببرند، حالا سر درآورده‌اند! برای اینکه چی بکنند! این حزبها هم از این قبیل‌اند. حزب «دمکرات» نمی‌دانم- جبهه کذا! هیچ یک از اینها مردمی نیست. این [ملتند] که کار انجام داده‌اند. ملت قیام کرد؛ و همین طبقه سوم؛ نه آن طبقه اولیها؛ طبقه اولیها سر جای خودشان بوده‌اند؛ هیچ کاری نکردند. این طبقه سوم که همینها هستند، همینها. اینها اقدام کرده‌اند. کم کم ارتش فهمید که باید متصل به اینها بشود، آنها متصل شدند، …

ناکامی ملت‌ها در پیشروی با دسته‌بندی‌های سیاسی و اجتماعات صوری

… دولتهای بزرگ سلطه داد. قرآن انسان ساخت؛ یک انسان الهی ساخت که با آن قدرت الهی پیشبرد کرد، و کمتر از نیم قرن بر امپراتوریها غلبه کرد. باید این رمز را پیدا کرد: باید تابع قرآن شد. باید «انسان قرآنی» ایجاد کرد. ملتها باید «صورت قرآن» بشوند تا بتوانند پیش ببرند. اگر بخواهند خودشان با دسته‌بندیهای سیاسی، با اجتماعات عادی، با اجتماعات جمعیتهای صوری بخواهند پیش ببرند، تا آخر هم نخواهند برد. باید همه مجتمع بشوند و یک انسان الهی بشوند، یک انسانی بشوند که برای خدا جهاد بکنند. اگر همچو شد پیش خواهند برد. و من توصیه می‌کنم به همه اقشار انسانی و به همه اقشار مسلمین و به همه اقشار عرب که اگر بخواهند اینها غلبه کنند بر مشکلاتشان، باید تربیت اسلامی …

ایجاد احزاب از صدر مشروطیت با هدف تفرقهٔ مسلمانان

… باقی نمی‌ماند. قرآن را و اسلام را از مردم‌ جدا کردند؛ ملتها از اسلام جدا شدند. با دعوتهایی [که‌] اجانب کردند، چه خودشان مستقیماً چه به وسیله عمالشان در این بلاد- دعوتهای بر ضد ادیان، بر ضد اسلام، بر ضد روحانیت اسلام- جدا کردند مسلمین را، بعضی را از بعض. ایجاد احزاب مختلفه، از صدر مشروطیت به این طرف، تمام برای تفرقه بود؛ و تمام برای این بود که مسلمین با هم مجتمع نباشند. ایجاد تفرقه بین مذاهب- مذاهب مسلمین- برای همین مقصد بود که اینها از هم جدا باشند و نتوانند برای اسلام و به نفع اسلام کاری بکنند. این کارها در طول مدتِ بیش از سیصد سال انجام گرفته است.

اجازهٔ شرکت در انتخابات تنها برای احزاب محترم به منافع ملی

کشور اسلامی ایران دارای یک مجلس که اعضای آن از طریق آرای عمومی مردم انتخاب خواهند شد، خواهد بود و تنها به احزاب و گروههایی اجازه شرکت در انتخابات داده خواهد شد که به منافع ملی احترام بگذارند.

درهم شکستن چارچوب‌های حزبی به دست نهضت ملت ایران

- شعارها و خواسته‌های نهضت اسلامی ایران آن چنان مورد قبول اکثریت قاطع ملت است که هیچ جناحی، که بجز این خواسته‌ها چیزی مخالف آنها بگوید، در میان ملت جایی ندارد. نهضت ملت ایران حدود و چهارچوبهای حزبی را درهم شکسته است و به صورت یک حزب درآمده است و آن، حزبِ ملت مسلمان ایران یعنی حزب اسلام و «حزب الله» است. در مبارزات ایران کسی جرات نمی‌کند از ملت دور باشد. من هم یکی از افراد ملت هستم.

ادامهٔ دشمنی احزاب و احتمال دست خارجی در آن

از اول این طوری زاییده شد احزاب در ایران- به حَسَب نظر من. حالا هم که به صورتهای دیگری درآمده است؛ حالا هم انسان می‌بیند که اینها باز با هم همین طور دشمنی می‌کنند و مخالفت می‌کنند. و این را هم من احتمال می‌دهم که یک دستی از خارج در کار باشد. همین دیشب دو- سه نفر، چند نفری که از یک جایی آمده بودند، شکایت از این می‌کردند که در فلان جا که ما هستیم دستجات با هم مخالفند؛ این از او بدگویی می‌کند، او از او بدگویی می‌کند. و این موجب تاسف است که شمایی که یک جمعیتی هستید در خارج، یک ثروتی هستید از مملکت ما …

آزادی اجتماعات و احزاب به شرط به خطر نینداختن مصالح مردم

… قائل شوند. باید ضوابط اسلامی را در جامعه و در همه سطوح به دقت رعایت کنند و حتی پاسدار آن باشند. دقیقاً باید به آرای عمومی در همه جا، احترام بگذارند. هیچ گونه تسلط و یا دخالت اجانب را در سرنوشت مردم، نباید بپذیرند. مطبوعات در نشر همه حقایق و واقعیات آزادند. هر گونه اجتماعات و احزاب از طرف مردم در صورتی که مصالح مردم را به خطر نیندازند آزادند و اسلام در تمامی این شئون حد و مرز آن را تعیین کرده است.

آزادی همهٔ احزابی که برای مصالح ملت کار کنند

- در اسلام معیار، رضایت خداست و نه شخصیتها. ما شخصیتها را با حق می‌سنجیم، و نه حق را با شخصیتها. معیار، حق و حقیقت است. بر خلاف اسلام، کمونیستها شخصیت را بت و قدرت را در او متمرکز می‌سازند. حکومت اسلامی ما متکی به آرای عمومی خواهد بود. و همه احزابی که برای مصالح ملت ما کار کنند، آزاد خواهند بود.

نیاز به همهٔ افراد سیاسی بدون رابطه با گروهی خاص

امام: البته ما به همه افراد سیاسی احتیاج داریم، نیاز داریم. با یک گروه خاصی رابطه نداریم. همه ایران یکدست است، و همه با هم می‌خواهند انجام بدهند، و چون امت می‌خواهد، همه داخل آن هستند و با همراهی همه پیش می‌روند.